| Hơn 8,3 tỷ USD làm tuyến đường sắt đi qua 9 tỉnh, thành kết nối Trung Quốc Đề xuất đầu tư 203 nghìn tỷ cho tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng |
Sáng 19/2, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Theo Nghị quyết, điểm đầu của tuyến đường tại vị trí nối ray qua biên giới (tỉnh Lào Cai), điểm cuối tại ga Lạch Huyện (thành phố Hải Phòng); chiều dài tuyến chính khoảng 390,9 km; chiều dài các tuyến nhánh khoảng 27,9 km; đi qua địa phận 9 địa phương gồm: Lào Cai, Yên Bái, Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Thủ đô Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Dương và Hải Phòng.
 |
| Các lãnh đạo Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết |
Dự án sẽ dùng vốn đầu tư công để đầu tư mới toàn tuyến đường đơn, khổ 1.435 mm; vận chuyển chung hành khách, hàng hóa; tốc độ thiết kế 160 km/h đối với tuyến chính đoạn từ ga Lào Cai mới đến ga Nam Hải Phòng, tốc độ thiết kế 120 km/h đối với đoạn qua khu vực đầu mối thành phố Hà Nội, tốc độ thiết kế 80 km/h đối với các đoạn tuyến còn lại.
Sơ bộ tổng nhu cầu sử dụng đất khoảng 2.632 ha, số dân tái định cư khoảng 19.136 người. Tổng mức đầu tư và nguồn vốn của dự án sơ bộ là 203.231 tỷ đồng. Để tạo thuận lợi, phấn đấu hoàn thành chậm nhất vào năm 2030, dự án được áp dụng nhiều cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt.
Trong quá trình góp ý có ý kiến đại biểu đề nghị làm rõ suất đầu tư dự án và so sánh với tuyến đường sắt Viêng Chăn - Boten.
Phát hành trái phiếu không được làm tăng bội chiCó ý kiến cho rằng, dự thảo Nghị quyết quy định cho phép Thủ tướng Chính phủ quyết định phát hành trái phiếu để bổ sung dự toán ngân sách nếu không đáp ứng tiến độ là chưa phù hợp, vì theo Hiến pháp và các luật liên quan, Quốc hội có thẩm quyền quyết định dự toán ngân sách. Tiếp thu ý kiến đại biểu, dự thảo Nghị quyết được điều chỉnh theo hướng: “Phát hành trái phiếu Chính phủ cho Dự án để bổ sung cho phần thiếu hụt so với dự toán và kế hoạch đầu tư công hằng năm đã được Quốc hội phê duyệt mà không làm tăng bội chi ngân sách nhà nước”. |
Tại báo cáo giải trình, tiếp thu, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho biết, theo báo cáo Chính phủ, sơ bộ tổng mức đầu tư được tính toán theo quy định của pháp luật về xây dựng.
Suất đầu tư công bố hiện nay của các nước được tính cho phần xây dựng và thiết bị, không tính chi phí thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và các chi phí có tính chất đặc thù khác (chi phí cầu Tân Vũ - Lạch Huyện, chi phí cải tạo khổ 1.000 mm khu vực ga Lào Cai, chi phí đường 1.000 mm đoạn qua khu vực đầu mối Hà Nội).
So sánh với suất đầu tư tuyến đường sắt Viêng Chăn - Boten dài 418 km có chi phí đầu tư 5,96 tỷ USD, suất đầu tư quy đổi 16,77 triệu USD/km thì tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng với suất đầu tư khoảng 15,96 triệu USD/km, tương đồng với suất đầu tư một số dự án tham khảo trong khu vực.
Bên cạnh đó, theo UBTVQH, việc so sánh suất đầu tư giữa các dự án chỉ mang tính tham khảo do phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thời điểm triển khai, công nghệ, điều kiện địa hình, địa chất, thủy văn, tiêu chuẩn kỹ thuật, công nghệ áp dụng, khả năng nội địa hóa.
 |
| Các đại biểu Quốc hội tham dự phiên họp. |
Ý kiến khác đề nghị làm rõ tính khả thi về tiến độ hoàn thành Dự án khi phải thực hiện công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư với khối lượng rất lớn và Dự án đều đi qua những khu vực trọng điểm của 9 tỉnh, thành phố.
Theo UBTVQH, để bảo đảm tiến độ cho dự án, Chính phủ đã đề xuất nhiều giải pháp, chính sách đặc thù, nhằm đẩy nhanh tiến độ triển khai công việc này, như: giao địa phương thực hiện; chỉ định thầu. UBND cấp tỉnh có Dự án đi qua triển khai xây dựng khu tái định cư cho Dự án trên cơ sở hồ sơ thiết kế sơ bộ trong Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư; cho phép các tỉnh, thành phố được ứng trước vốn ngân sách địa phương để thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho Dự án...
Tuy nhiên, trong các bước tiếp theo, đề nghị Chính phủ chỉ đạo các cơ quan liên quan khẩn trương xác định phạm vi thu hồi đất để bảo đảm mặt bằng triển khai thực hiện Dự án.
Về các cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt triển khai dự án, nhiều ý kiến không tán thành với quy định về việc miễn, giảm nhẹ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị khi xảy ra tác động tiêu cực, lợi ích nhóm, lãng phí do sẽ phá vỡ các nguyên tắc, quy định của pháp luật và không thống nhất, công bằng đối với các cán bộ, công chức thực hiện các dự án tương tự.
Thống nhất với nhiều ý kiến đại biểu, UBTVQH cho rằng, đối với trường hợp cần có quy định này để bảo vệ cán bộ, công chức dám nghĩ, dám làm. UBTVQH đề nghị Chính phủ nghiên cứu kỹ lưỡng để có quy định mang tính phổ quát chung và báo cáo cấp có thẩm quyền trước khi trình Quốc hội xem xét, quyết định. Do đó, không quy định nội dung này tại dự thảo Nghị quyết./.
| Đánh giá kỹ rủi ro nhằm bảo đảm tính khả thi của Dự án Theo UBTVQH, Bộ Chính trị đã thảo luận rất kỹ lưỡng về chủ trương đầu tư, các yếu tố, điều kiện để triển khai Dự án. Đồng thời, trong quá trình lập quy hoạch và dự báo nhu cầu vận tải của Dự án đã xem xét đầy đủ các phương thức vận tải trên hành lang kinh tế Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Mỗi phương thức sẽ có vai trò, lợi thế khác nhau. Vì vậy, việc đầu tư tuyến đường sắt mới bảo đảm đáp ứng nhu cầu vận tải, tái cơ cấu thị phần vận tải, giảm chi phí logistics, bảo đảm phát triển bền vững. Tuy nhiên, các tính toán tại bước nghiên cứu tiền khả thi mới chỉ mang tính sơ bộ. Do đó đề nghị trong bước nghiên cứu khả thi Dự án, Chính phủ chỉ đạo các cơ quan liên tiếp tục tính toán cụ thể, đánh giá kỹ lưỡng các yếu tố, rủi ro để có giải pháp phù hợp nhằm bảo đảm tính khả thi và hiệu quả của Dự án. |
