Đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm.

>> Địa phương có quyền quyết về mức thu phí đường bộ

Đây là ý kiến đóng góp của các ĐB Quốc hội đối với dự thảo Luật phí và lệ phí trong buổi thảo luận tại hội trường Quốc hội sáng 18/6.

Quy định cụ thể danh mục các loại phí, lệ phí

Đánh giá chung, các ĐB đều tán thành sự cần thiết phải ban hành luật để cải cách thủ tục hành chính, tăng cường minh bạch, tạo sự thuận lợi cho người dân.

Theo ĐB Trần Du Lịch (TP.Hồ Chí Minh), dự thảo Luật đã thu hẹp nhiều loại phí, lệ phí để chuyển sang minh bạch hóa, làm rõ loại nào Nhà nước cung cấp, loại nào xã hội hóa. “Đây là hướng đi đúng đắn nhưng tôi mong muốn đổi mới mạnh mẽ hơn, gắn với quyền của chính quyền địa phương”, ĐB nói.

Đồng tình với việc loại bỏ các khoản phí, lệ phí không cần thiết góp phần gánh nặng cho người dân, ĐB Trần Quốc Tuấn (Trà Vinh) đánh giá danh mục phí và lệ phí nêu trong dự thảo Luật đã xác định lại rõ ràng để cung cấp dịch vụ công và nhiều loại phí chuyển sang cơ chế giá. Tuy nhiên cần có nguyên tắc phân cấp rõ ràng để ban hành danh mục phí và lệ phí, loại nào do Chính phủ ban hành, loại nào do địa phương. Đồng thời, cần thiết ban hành các hành vi nghiêm cấm trong Luật, xác định rõ thêm việc nộp thiếu, nộp chậm, đề nghị bổ sung xử lý các vi phạm hành vi bị nghiêm cấm.

Liên quan đến thẩm quyền và trách nhiệm, ĐB Nguyễn Thị Quyết Tâm (TP.Hồ Chí Minh) đề nghị Quốc hội ban hành cụ thể danh mục phí và lệ phí áp dụng chung cho cả nước. Khi có yêu cầu điều chỉnh, Chính phủ phải trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội xem xét.

Trên cơ sở đó, luật sẽ quy định theo hướng, một số phí quy định cụ thể, một số phí quy định khung tối đa. Từ đó luật cần quy định HĐND cấp tỉnh, Thành phố được quyền quyết định một số khoản phí, lệ phí ngoài danh mục do Quốc hội quy định; được quyết định mức thu cụ thể đối với một số phí, lệ phí mà Chính phủ quy định mức khung; được quyết định miễn giảm đối với một số khoản phí, lệ phí.

Hài hòa quyền lợi, nghĩa vụ của người dân khi đóng phí, lệ phí

Bên cạnh đó, ĐB Nguyễn Thị Quyết Tâm cũng đề nghị khi xây dựng Luật phí và lệ phí không chỉ quan tâm đến tính công khai và minh bạch mà còn phải đặc biệt quan tâm đến tính công bằng giữa các loại phí. Đồng thời, ĐB cũng lưu ý đến nguyên tắc hài hòa hợp lý giữa quyền lợi, nghĩa vụ của người dân với trách nhiệm phục vụ nhân dân của nền hành chính và của cán bộ công chức.

Cũng theo ĐB, việc chuyển học phí, viện phí sang cơ chế giá là cần thiết nhưng cần lưu ý đến học phí cấp phổ thông để tránh ảnh hưởng cơ hội học tập của người dân.

Về việc xã hội hóa một số dịch vụ công, ĐB Nguyễn Văn Tiên (Tiền Giang) có ý kiến, nếu dự thảo quy định viện phí, học phí theo cơ chế giá thì cần có chương riêng quy định mức thu, mức đóng cụ thể, vì hiện nay vấn đề này tại mỗi bệnh viện rất phức tạp, có bệnh viện thu chung nhưng có bệnh viện khoán cho từng khoa.

“Do đó, nếu chúng ta quyết tâm thay đổi thì cần ban hành riêng một chương, trong đó quy định cụ thể từng mức thu, khi yêu cầu thực tế cần phải thay đổi các mức này, Bộ Y tế phối hợp với Bộ Tài chính nghiên cứu, ban hành mức thu mới....”, ĐB Nguyễn Văn Tiên đề nghị.

Băn khoăn về việc phí và lệ phí có chồng chéo, ĐB Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng) nêu thực tế một số nơi vừa có phí vừa có lệ phí như: án phí, lệ phí toà án, phí sử hữu trí tuệ, lệ phí sở hữu trí tuệ… Theo ĐB, nên phân biệt và giải thích rõ phí là khoản tiền mà tổ chức, cá nhân phải trả khi được cung cấp dịch vụ (trong luật này là dịch vụ công). Còn lệ phí là khoản tiền mà tổ chức, cá nhân phải trả cho những chi phí thực hiện thủ tục hành chính (chủ yếu là cung cấp giấy tờ). Do đó, ĐB đề nghị ban soạn thảo cần rà soát lại để đảm bảo tính nhất quán khi ban hành Luật này.

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết, các ý kiến của ĐB sẽ được Ban soạn thảo tiếp thu, xem xét và chỉnh lý vào dự thảo Luật.

Hạnh Thảo - Hoàng Yến