Thu nội địa ngày càng tăng

Với sự phấn đấu nỗ lực không ngừng của toàn thể công chức, viên chức và người lao động toàn ngành thuế, liên tục từ năm 2005 đến nay đều hoàn thành và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước (NSNN) do Quốc hội giao, số thu từ thuế và phí ngày càng tăng, đáp ứng cơ bản nhu cầu chi thường xuyên, ngày càng tăng của NSNN, đồng thời dành một phần cho tích lũy.

Thuế và phí đã trở thành nguồn thu chủ yếu cho NSNN, góp phần tích cực chống lạm phát, giúp ổn định phát triển kinh tế chính trị và đời sống xã hội đất nước.

Theo báo cáo của Tổng cục Thuế, kết quả thu NSNN do cơ quan thuế quản lý giai đoạn 2005 - 2014 đã hoàn thành vượt mức dự toán thu hàng năm do Quốc hội thông qua. Tổng thu do cơ quan thuế quản lý giai đoạn 2005 - 2014 đạt 4.336,6 nghìn tỷ đồng, vượt 14,8% dự toán pháp lệnh, đạt mức tăng trưởng bình quân 16,1%/năm.

Trong đó, thu dầu thô đạt 919,3 nghìn tỷ đồng, vượt 29,6% so với dự toán pháp lệnh, tăng trưởng bình quân 7,5%/năm. Thu nội địa trừ dầu đạt 3.417,3 nghìn tỷ đồng, vượt 11,4% so với dự toán pháp lệnh, đạt mức tăng trưởng bình quân 18,8%/năm.

Cơ cấu nguồn thu đã thay đổi theo chiều hướng tích cực, tỷ trọng thu từ các yếu tố tài nguyên đất đai, dầu thô ngày càng giảm, tỷ trọng thu từ nội lực của nền kinh tế ngày càng tăng. Điều này được thể hiện rõ khi tỷ trọng thu từ dầu thô trong tổng thu NSNN giảm từ 29,2% năm 2005 xuống còn 11,6% năm 2014; trong khi tỷ trọng thu nội địa trong tổng thu NSNN đã tăng từ 52,5% năm 2005 lên 67,6% năm 2014; tỷ trọng nguồn thu từ khu vực sản xuất kinh doanh trong tổng thu nội địa cũng đã tăng từ 62,7% năm 2005 tăng lên 72,6% năm 2014.

Cục Thuế tỉnh Quảng Ninh đang triển khai ứng dụng quản lý thuế tập trung (TMS) vào công tác quản lý thuế. Ảnh: NM.

Bước đột phá mới trong cải cách TTHC, thanh kiểm tra thuế

Triển khai thực hiện Đề án 30 về đơn giản hoá thủ tục hành chính (TTHC) thuế trong giai đoạn 2007 – 2010, Chiến lược cải cách và hiện đại hóa ngành Thuế được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Tổng cục Thuế đã cắt giảm hơn 30% thời gian và chi phí tuân thủ giải quyết TTHC thuế. Đã trình Bộ Tài chính ký ban hành các Quyết định công bố thủ tục hành chính thuế theo Nghị quyết 30C của Chính phủ giai đoạn 2011 - 2020.

Ngoài ra, thực hiện chỉ đạo theo tinh thần Nghị quyết số 19/NQ-CP, đã trình Bộ và cấp có thẩm quyền để cắt giảm thời gian giải quyết thủ tục hành chính thuế. Đến nay thời gian giải quyết kê khai nộp thuế chỉ còn 117 giờ/năm, vượt chỉ tiêu mà Nghị quyết số 19/NQ-CP đã đề ra.

Công tác cải cách, hiện đại hoá thanh tra, kiểm tra đã có nhiều kết quả, nhờ triển khai tốt đề án “Đổi mới và tăng cường năng lực hoạt động thanh tra, kiểm tra người nộp thuế giai đoạn 2011 - 2020” đã được Bộ Tài chính phê duyệt làm căn cứ triển khai công tác hiện đại hóa hoạt động thanh tra, kiểm tra trong toàn ngành; tổ chức triển khai phần mềm ứng dụng phân tích thông tin rủi ro (TPR) đến 63 cục thuế với bộ tiêu chí rủi ro phục vụ công tác lập kế hoạch thanh tra, nên đã khắc phục được các nhược điểm của phương pháp lập kế hoạch thanh tra, kiểm tra truyền thống.

Triển khai Đề án xây dựng phần mềm kiểm tra hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng và nâng cấp phần mềm ứng dụng “hệ thống hỗ trợ thanh tra, kiểm tra” theo quy trình thanh tra, quy trình kiểm tra sửa đổi phù hợp với Luật Thanh tra mới và Luật sửa đổi bổ sung Luật Quản lý thuế.

Truy thu hàng nghìn tỷ đồng từ hoạt động chuyển giá

Từ năm 2010 - 2014, toàn ngành Thuế đã thanh tra, kiểm tra 14.480 DN báo lỗ, DN có dấu hiệu chuyển giá; số thuế truy thu, truy hoàn và phạt là 6.161,12 tỷ đồng, giảm khấu trừ 783,64 tỷ đồng; giảm lỗ 25.480,78 tỷ đồng; trong đó truy thu chủ yếu tập trung ở khu vực DN có vốn đầu tư nước ngoài.

Đối với công tác quản lý chống việc chuyển giá của DN có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, đã trình Bộ Tài chính ban hành Chương trình hành động kiểm soát hoạt động chuyển giá giai đoạn 2012 - 2015 và thực hiện tuyên truyền phổ biến rộng rãi trong toàn ngành Tài chính về chương trình hành động này; đồng thời, tổ chức thanh tra về giá chuyển nhượng.

Điển hình trong năm 2012, tiến hành phân tích rủi ro và thanh tra về giá chuyển nhượng đối với Công ty TNHH Hualon Corporation Việt Nam. Theo đó, kết quả thanh tra đã làm tăng thu nhập chịu thuế hơn 77 triệu USD, qua đó giảm lỗ hơn 1.100 tỷ đồng, tăng số thuế thu nhập doanh nghiệp từ năm 2006 - 2010 phát sinh phải nộp là hơn 78 tỷ đồng.

Năm 2013, công tác quản lý thuế đối với hoạt động chuyển giá đã truy thu hàng nghìn tỷ đồng cho NSNN, từ kết quả của công tác thanh tra đã tác động đến sự tuân thủ của các DN trong việc tự giác kê khai tăng 5.000 tỷ đồng thu nhập chịu thuế dẫn đến giảm lỗ 1.400 tỷ đồng, đồng thời truy thu hàng nghìn tỷ đồng vào NSNN.

Cùng đó, công tác quản lý thuế nhà thầu đối với hoạt động xuất nhập khẩu tại chỗ đã giúp truy thu cho NSNN hàng nghìn tỷ đồng. Chủ động phối hợp với các Bộ, ban ngành có liên quan trong công tác quản lý hoạt động kinh doanh thương mại điện tử (TMĐT), trong đó phối hợp với cơ quan công an hỗ trợ về cơ sở pháp lý nhằm xác định hành vi vi phạm pháp luật của Công ty cổ phần đào tạo mua bán trực tuyến (MB24) có hoạt động kinh doanh TMĐT theo mô hình đa cấp.

Đồng thời chỉ đạo toàn ngành tập trung rà soát, thắt chặt quản lý đối với những công ty có mô hình kinh doanh tương tự. Thực hiện thanh tra và chỉ đạo thanh tra các công ty, tăng thu hàng trăm tỷ đồng vào NSNN.

Đưa ứng dụng CNTT vào công tác quản lý thuế

Tổng cục Thuế đã quyết liệt triển khai các chương trình ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) của ngành Thuế các giai đoạn 2006 - 2010 và 2011 - 2015 nhằm triển khai thực hiện chiến lược cải cách và hiện đại hóa của ngành Thuế theo từng giai đoạn. Kế tục kết quả phát triển ứng dụng CNTT của giai đoạn trước, Tổng cục Thuế cũng đang bắt đầu triển khai xây dựng Chiến lược CNTT ngành Thuế giai đoạn 2016 - 2020.

Các nội dung ứng dụng CNTT quản lý thuế tập trung đáp ứng gồm: Tổ chức triển khai thực hiện Luật Quản lý thuế và các luật thuế mới; triển khai trong toàn ngành cơ chế quản lý mới “người nộp thuế tự khai, tự nộp thuế”; chuyển đổi cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý theo mô hình chức năng; cải cách thủ tục hành chính thuế, thực hiện cơ chế “một cửa” trong toàn hệ thống thuế.

Tổng cục Thuế đã thực hiện xuất sắc nhiệm vụ tham mưu cho Bộ Tài chính hoạch định chiến lược phát triển ứng dụng CNTT trong ngành Thuế và trực tiếp tổ chức triển khai thành công nhiều dự án CNTT lớn về quản lý thuế và cung cấp dịch vụ tiện ích về thuế cho người nộp thuế.

Kết quả đạt được đã góp phần quyết định đến việc chuyển đổi phương thức quản lý thuế từ phương pháp thủ công sang phương thức chuyên nghiệp, hiện đại và tiến tới phù hợp với thông lệ quản lý thuế quốc tế. Đến nay, ngành Thuế đã phát triển được một hệ thống ứng dụng CNTT đáp ứng được hầu hết các khâu quản lý thuế, góp phần tích cực vào việc nâng cao được hiệu lực, hiệu quả hoạt động, nâng cao chất lượng phục vụ DN và NNT thông qua các dự án kê khai thuế điện tử, nộp thuế qua internet./.

Nguyễn Minh Phong