Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng.
Nhân sự kiện 70 năm thành lập ngành Tài chính (28/8/1945- 28/8/2015), Thời báo Tài chính Việt Nam đã phỏng vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng về những thành tựu, những bước trưởng thành của Ngành trong thời gian qua.
*TBTCVN: Thưa Bộ trưởng, trong suốt chặng đường 70 năm lịch sử vẻ vang của ngành Tài chính cách mạng Việt Nam, các thế hệ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động ngành Tài chính đã phát huy truyền thống đoàn kết, sáng tạo, nỗ lực vượt qua khó khăn, thách thức hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được giao, góp phần quan trọng vào công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế- xã hội của đất nước. Bộ trưởng đánh giá như thế nào về quá trình phát triển cũng như truyền thống của Ngành từ khi thành lập đến nay?
- Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng: Cách đây 70 năm, Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công đã khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, xác lập một kỷ nguyên mới độc lập, tự do cho dân tộc Việt Nam. Ngày 28/8/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra tuyên cáo thành lập Chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đồng chí Phạm Văn Đồng được chỉ định làm Bộ trưởng Bộ Tài chính. Đây là dấu mốc quan trọng, đánh dấu sự ra đời của Tài chính Việt Nam. Ngày 28/8 hàng năm là Ngày Truyền thống của ngành Tài chính Việt Nam.
Từ khi thành lập đến nay, trong mỗi chặng đường lịch sử cách mạng của dân tộc ở bất kỳ giai đoạn nào, hoàn cảnh nào, cán bộ công chức, viên chức ngành Tài chính đều không ngừng nỗ lực, phấn đấu để có những đóng góp to lớn vào thành tựu chung của đất nước.
Đến thời điểm này, có thể nói Ngành đã tập trung chỉ đạo, điều hành các mặt hoạt động nhằm làm chủ các nguồn lực để bảo đảm thực hiện tốt đường lối phát triển kinh tế - xã hội mà Đảng, Nhà nước, nhân dân đặt ra. Đặc biệt, trong những năm gần đây, công tác tài chính tiếp tục được đổi mới để trở thành công cụ sắc bén điều tiết vĩ mô nền kinh tế, động viên và khơi thông mọi nguồn lực cho đầu tư, phát triển tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh.... Những kết quả mà ngành đạt được có thể ghi nhận ở một số mặt chủ yếu như sau:
Hoàn thành việc xây dựng và ban hành hệ thống khuôn khổ pháp lý đồng bộ về quản lý tài chính ngân sách nhà nước (NSNN), thuế, thị trường tài chính, giá cả, dự trữ, công sản, tài chính doanh nghiệp,.... theo chương trình xây dựng các văn bản pháp luật đã đề ra. Hệ thống pháp luật về tài chính đã đáp ứng yêu cầu của Đảng là “xây dựng đồng bộ thể chế tài chính phù hợp với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”; trong đó nhiều chính sách tài chính đóng vai trò quan trọng mang tính đi trước, mở đường tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút đầu tư, huy động tối đa các nguồn lực cho phát triển kinh tế- xã hội. Đặc biệt, những năm qua toàn ngành đã có những bước đột phá về cơ chế, góp phần thúc đẩy môi trường đầu tư, kinh doanh, tạo điều kiện cho mọi thành phần kinh tế phát triển...
Tiềm lực tài chính Nhà nước ngày càng được củng cố và lớn mạnh; thu ngân sách hàng năm đều vượt so với kế hoạch và năm sau cao hơn năm trước. NSNN đảm bảo chi cho các nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng của đất nước. Dự phòng, dự trữ nhà nước được tăng cường, phục vụ có hiệu quả công tác phòng chống thiên tai, dịch bệnh, xử lý các nhiệm vụ đột xuất cấp bách phát sinh. An ninh tài chính được giữ vững với mức bội chi trong phạm vi kiểm soát; dư nợ chính phủ ở ngưỡng cho phép đã góp phần làm ổn định cân đối vĩ mô nền kinh tế...
Hệ thống thị trường tài chính và dịch vụ tài chính, bảo hiểm, kế toán, kiểm toán, tư vấn tài chính được hình thành và phát triển, cơ cấu, quy mô, phạm vi hoạt động được mở rộng và đáp ứng ngày càng hiệu quả hơn yêu cầu phát triển kinh tế xã hội đất nước.
Chủ động hội nhập quốc tế về tài chính, tham gia tích cực, có hiệu quả trong các quan hệ tài chính song phương, đa phương góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
Trong những năm gần đây, để đối phó với khủng hoảng kinh tế tài chính toàn cầu tác động đến tình hình kinh tế trong nước; với nhiệm vụ được giao, ngành Tài chính đã tham mưu với Đảng, Quốc hội, Chính phủ ban hành và tổ chức thực hiện quyết liệt, có hiệu quả nhiều giải pháp về tài chính - ngân sách quan trọng, góp phần thực hiện thành công việc ngăn chặn suy giảm kinh tế, ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, đảm bảo an sinh xã hội, đưa Việt Nam trở thành một trong số ít quốc gia trên thế giới luôn có tăng trưởng kinh tế dương và ở mức khá cao.
* TBTCVN: Trong suốt chặng đường 70 năm xây dựng và trưởng thành, ngành Tài chính đã đóng góp nhiều công sức, trí tuệ góp phần tích cực đưa nền kinh tế đất nước phát triển ổn định và bền vững, đặc biệt là những đóng nổi bật trong 30 năm đổi mới. Vậy xin Bộ trưởng nhận định về những dấu ấn thành tựu 30 năm đổi mới đó?
- Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng: Những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trong 70 năm phát triển, trong đó có 30 năm đổi mới đã làm cho thế và lực của đất nước được củng cố và tăng cường. Thành công của hoạt động tài chính - NSNN trong giai đoạn 2011 - 2015 đã tạo tiền đề và nền tảng vững chắc để ngành Tài chính phát triển nhanh hơn, hiệu quả hơn trong những năm tiếp theo. Quá trình hội nhập kinh tế, tài chính sâu rộng và toàn diện sẽ mang lại nhiều thời cơ thuận lợi nhưng cũng đặt ra cho ngành Tài chính không ít khó khăn, thách thức. Do vậy, trong giai đoạn 2016 - 2020, ngành Tài chính cần tiếp tục phát huy sức mạnh đoàn kết, nâng cao ý thức tự lực, tự cường, không ngừng đổi mới để phát triển, tăng cường kỷ cương, kỷ luật, tạo động lực mạnh mẽ trong toàn ngành quyết tâm hoàn thành thắng lợi các mục tiêu và nhiệm vụ chính trị được giao.
Trong quá trình 30 năm đổi mới, với việc quản lý đa ngành, đa lĩnh vực bao gồm: Thuế, Hải quan, Kho bạc Nhà nước, Dự trữ Nhà nước, Chứng khoán, Bảo hiểm, Kế toán, Kiểm toán, Nợ công và nợ nước ngoài quốc gia, Giá, Tài sản công, Tài chính doanh nghiệp… khối lượng công việc ngày càng nhiều, bộ máy tổ chức của Bộ Tài chính đã không ngừng được kiện toàn trên nhiều phương diện, trở nên mạnh mẽ và hiệu quả hơn, đáp ứng nhu cầu phát triển, tăng cường hiện đại hóa và hội nhập kinh tế - tài chính quốc tế ngày càng sâu rộng.
Những điểm sáng đã được Chính phủ, xã hội và cộng đồng doanh nghiệp ghi nhận đối với ngành Tài chính là bên cạnh việc hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ thu, chi ngân sách, hình thành đồng bộ Bộ Chiến lược Tài chính 2011 - 2020, hoàn thiện thể chế tài chính để xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, ngành Tài chính đã quyết liệt, khẩn trương thực hiện các giải pháp cải cách thủ tục hành chính và đã đạt được những kết quả đột phá trong cải cách thủ tục hành chính thuế, hải quan qua đó giảm chi phí đáng kể và thời gian thực hiện thủ tục về thuế, góp phần cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia...
Có thể nói, thành tựu trong cải cách, phát triển của ngành Tài chính thời gian qua là rất đáng khích lệ, thể hiện tinh thần đổi mới, nỗ lực vượt lên chính mình trong công việc, sự đoàn kết đồng lòng, hăng hái thi đua, tích cực lao động và sáng tạo của các thế hệ cán bộ, công chức ngành Tài chính, đồng thời cũng minh chứng cho sự đúng đắn và sáng tạo trong đường lối, chủ trương phát triển của Đảng và Nhà nước ta.
* TBTCVN: Thưa Bộ trưởng, phát huy những thành tựu của 70 năm phát triển, ngành Tài chính đã, đang và sẽ tiếp tục thực hiện mục tiêu Chiến lược phát triển ngành Tài chính và các lĩnh vực liên quan đến năm 2020 tầm nhìn 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Xin Bộ trưởng cho biết những chỉ tiêu, nhiệm vụ và giải pháp giai đoạn 2015-2020 đã được ngành Tài chính cụ thể như thế nào?
- Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng: Ban Cán sự Đảng và lãnh đạo Bộ Tài chính đoàn kết, quyết tâm lãnh đạo, chỉ đạo cán bộ đảng viên, công chức, viên chức và người lao động hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị của ngành Tài chính, với các mục tiêu chủ yếu như sau:
Tỷ lệ huy động vào ngân sách nhà nước bình quân 20-21% GDP (trong đó, huy động từ thuế, phí khoảng 19-20% GDP); tỷ trọng thu nội địa (không kể thu từ dầu thô) đến năm 2020 đạt khoảng 80% tổng thu NSNN.
Giảm mức bội chi NSNN xuống 4% GDP vào năm 2020; nợ công đến năm 2020 không quá 65% GDP; dư nợ nước ngoài quốc gia không quá 50% GDP; dư nợ Chính phủ không quá 55% GDP; nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ so với tổng thu NSNN hàng năm không vượt quá 25%; nghĩa vụ trả nợ nước ngoài quốc gia hàng năm so với giá trị xuất khẩu không vượt quá 25%.
Đến năm 2020, tổng mức dự trữ quốc gia đạt khoảng 1,5% GDP.
Đến năm 2020, quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt khoảng 70% GDP, dư nợ thị trường trái phiếu đạt 38% GDP, trong đó dư nợ trái phiếu chính phủ (TPCP) đạt khoảng 22% GDP với kỳ hạn trung bình là 6-8 năm; nâng tỷ trọng nắm giữ TPCP của khối công ty bảo hiểm, quỹ hưu trí, công ty quản lý quỹ lên 18-20%; tổng doanh thu ngành bảo hiểm đạt 3 - 4% GDP.
Thực hiện đồng bộ cải cách hành chính trong các lĩnh vực tài chính - NSNN nhằm cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Đến năm 2020 thời gian làm thủ tục xuất nhập khẩu tương đương hải quan các nước tiên tiến, phù hợp với các chuẩn mực quốc tế về hải quan. Thực hiện cơ chế một cửa quốc gia, tiến tới kết nối cơ chế một cửa ASEAN. Từ năm 2016 trở đi, thời gian thực hiện thủ tục thuế (bao gồm cả các tiêu chí mới ) tương đương các nước ASEAN–4.
Để thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Đảng và Nhà nước trong giai đoạn tới, ngành Tài chính tiếp tục nỗ lực phấn đấu thực hiện đồng bộ các giải pháp để thực hiện mục tiêu chiến lược là: Hoàn thiện cơ chế tài chính phù hợp với thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN và yêu cầu hội nhập quốc tế phục vụ cho việc giải phóng lực lượng sản xuất, huy động và khơi thông các nguồn lực trong và ngoài nước; tăng cường tiềm lực tài chính quốc gia đủ mạnh, đảm bảo an ninh tài chính, góp phần tích cực điều tiết vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giải quyết các vấn đề xã hội; quản lý, phân phối và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực; tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính đi đôi với hiện đại hoá, tăng cường công tác quản lý, giám sát tài chính góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội của Đảng đề ra.
Chính sách tài chính quốc gia phải động viên hợp lý, phân phối và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển kinh tế-xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và các chính sách an sinh xã hội. Tiếp tục hoàn thiện chính sách và hệ thống thuế, cơ chế quản lý giá, pháp luật về cạnh tranh và kiểm soát độc quyền trong kinh doanh, bảo vệ người tiêu dùng, các chính sách về thu nhập, tiền lương, tiền công. Thực hiện cân đối ngân sách tích cực, bảo đảm tỉ lệ tích luỹ hợp lý cho đầu tư phát triển; phấn đấu giảm dần bội chi ngân sách.
Tiếp tục đổi mới cơ chế, chính sách tài chính đối với doanh nghiệp nhà nước, nhất là các tập đoàn kinh tế và các tổng công ty. Quản lý chặt chẽ việc vay và trả nợ nước ngoài; giữ mức nợ chính phủ, nợ quốc gia và nợ công trong giới hạn cho phép. Tăng cường vai trò giám sát ngân sách của Quốc hội và hội đồng nhân dân các cấp.
* TBTCVN: 70 năm qua, các thế hệ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động ngành Tài chính đã đoàn kết, sáng tạo, nỗ lực vượt qua khó khăn, thách thức hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được giao, góp phần quan trọng vào công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế- xã hội của đất nước. Truyền thống ấy đang và sẽ được phát huy như thế nào, thưa Bộ trưởng?
- Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng: Thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết; Thành công, thành công, đại thành công”, trong suốt 70 năm lịch sử của ngành Tài chính, ở bất kỳ giai đoạn nào, hoàn cảnh nào của chặng đường lịch sử cách mạng dân tộc và xây dựng phát triển đất nước, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động ngành Tài chính đã đoàn kết và không ngừng nỗ lực phấn đấu để có những đóng góp to lớn vào thành tựu chung của đất nước.
Sự cống hiến to lớn của những thế hệ cán bộ ngành Tài chính trong lịch sử đã trở thành niềm tự hào, là bệ đỡ, là chỗ dựa vững chắc để thế hệ hôm nay xây dựng một nền Tài chính chính quy, hiện đại, minh bạch và hiệu quả.
Đến thời điểm này, có thể nói ngành Tài chính đã chỉ đạo, điều hành các mặt hoạt động chuyên ngành nhằm làm chủ các nguồn lực để bảo đảm thực hiện tốt đường lối phát triển kinh tế - xã hội mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao. Trong những năm gần đây, công tác Tài chính tiếp tục được đổi mới để trở thành công cụ sắc bén điều tiết kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội cho đất nước. Bên cạnh đó, ngành Tài chính đang đẩy mạnh công tác cải cách thủ tục hành chính nhằm tạo môi trường thuận lợi, tốt nhất cho doanh nghiệp, người dân trong phát triển sản xuất, kinh doanh nhằm nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Thành công trong hoạt động tài chính- NSNN giai đoạn vừa qua đã đóng góp tích cực vào thành công của đất nước trong việc thực hiện các mục tiêu và nhiệm vụ về phát triển kinh tế- xã hội, tạo nền tảng cho việc xây dựng và triển khai thực hiện Kế hoạch Tài chính- NSNN trong những giai đoạn tới.
Đất nước ta đang bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, tích cực và chủ động hội nhập quốc tế. Nhiệm vụ trong giai đoạn mới với ngành Tài chính là rất lớn, với yêu cầu rất cao và những thách thức mới, đặc biệt là ngành Tài chính đang thực hiện cải cách mạnh mẽ nền tài chính công hiện nay. Phát huy truyền thống tốt đẹp trong 70 năm xây dựng và trưởng thành, toàn ngành Tài chính tích cực học tập làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh để xây dựng phẩm chất, đạo đức phong cách người cán bộ công chức ngành Tài chính Việt Nam “Cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư”, “Cán bộ công chức là công bộc tận tụỵ, trung thành của nhân dân”, với tinh thần “Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua”; mỗi cán bộ, công chức toàn ngành Tài chính quyết tâm đồng lòng, đồng sức; làm việc nhiệt tình và sáng tạo; giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương; thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ... để xây dựng một nền Tài chính chính quy, hiện đại, minh bạch và hiệu quả, phục vụ tốt nhất cho sự phát triển của đất nước, cho ấm no, hạnh phúc của nhân dân và cho sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp; hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị được Đảng, Nhà nước và nhân dân tin tưởng giao cho.
* TBTCVN: Xin trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!
Huyền Trang
