Hướng tới hải quan phi giấy tờ

Công tác cải cách hành chính (CCHC) là một trong các nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên được Tổng cục Hải quan chú trọng và coi là “đòn bẩy“ nhằm đạt được mục tiêu cải cách hiện đại hóa giai đoạn 2021-2030 và hoàn thiện môi trường làm việc điện tử (phi giấy tờ) trong công tác quản lý nhà nước về hải quan; xây dựng nền tảng hải quan số.

Ngay từ đầu năm 2022, toàn ngành Hải quan tiếp tục đẩy mạnh CCHC, đơn giản hóa thủ tục hải quan hướng tới hải quan phi giấy tờ, thay thế các thủ tục hành chính (TTHC) bằng nhiều giải pháp. Cụ thể, các hoạt động giao dịch, trao đổi thông tin giữa cơ quan hải quan và người khai hải quan trong toàn ngành được thực hiện thông qua hệ thống, như: nộp hồ sơ hải quan, hồ sơ hoàn thuế, trừ lùi giấy phép, việc gửi đề nghị lấy mẫu, đề nghị đưa hàng về bảo quản, đề nghị hủy tờ khai. Bên cạnh đó, việc thực hiện quản lý, giám sát hải quan tự động tại cảng biển, cảng hàng không cũng như tại các kho, bãi, địa điểm trong nội địa có hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hoá; sử dụng seal định vị điện tử phục vụ công tác giám sát hàng hóa vận chuyển bằng container...

Cùng với đó, ngành thực hiện kết nối, trao đổi thông tin dữ liệu tờ khai hải quan, dữ liệu thuế với các bên liên quan để phục vụ giải quyết thủ tục hành chính thay cho việc phải nộp chứng từ giấy, như: với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Bộ Công thương trong việc cấp C/O, với cơ quan thuế, kho bạc trong theo dõi thu nộp ngân sách, với ngân hàng trong hoạt động thanh toán, với các doanh nghiệp kinh doanh kho, bãi cảng về công tác quản lý hàng hóa xuất, nhập khẩu…

Đơn giản hóa thủ tục hải quan góp phần kéo giảm chi phí cho doanh nghiệp.

Triển khai Kế hoạch kiểm soát TTHC năm 2022, Tổng cục Hải quan đã thực hiện đánh giá tác động của TTHC đối với 7 dự thảo văn bản quy phạm pháp luật (QPPL) được giao chủ trì soạn thảo, gồm 36 TTHC mới; 49 TTHC sửa đổi, bổ sung; 4 TTHC bị bãi bỏ. Ngoài ra, chủ trì, phối hợp trình Bộ Tài chính ban hành 4 quyết định công bố TTHC quy định tại 5 văn bản quy phạm pháp luật, gồm 11 TTHC mới; 31 TTHC sửa đổi, bổ sung; 23 TTHC bị bãi bỏ.

Tổng cục đã chỉ đạo cơ quan hải quan các cấp thường xuyên công khai TTHC thuộc thẩm quyền giải quyết tại trụ sở cơ quan, địa điểm làm thủ tục hải quan, trên các cổng, trang thông tin điện tử. Trong năm 2022, thông qua công tác xây dựng văn bản QPPL cũng như công tác kiểm soát TTHC, Tổng cục Hải quan đã đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa 54 TTHC và 54 số quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh lĩnh vực hải quan theo yêu cầu tại Nghị quyết số 68/NQ-CP ngày 12/5/2020.

Những kết quả nêu trên đã tạo tiền đề cho việc tiếp tục triển khai nhiều giải pháp mạnh mẽ để hoàn thành mục tiêu và luôn được đánh giá là đơn vị trong “top” đầu của ngành Tài chính.

Lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm mục tiêu phục vụ

Phát biểu với ngành Hải quan tại hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2023, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi khẳng định, dư địa cho hoạt động CCHC trong lĩnh vực hải quan còn rất nhiều. Vì thế, Thứ trưởng chỉ đạo Tổng cục Hải quan vẫn phải xác định CCHC là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cần được thực hiện thường xuyên, liên tục với các giải pháp đồng bộ, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm mục tiêu phục vụ.

Cụ thể, ngành tiếp tục bám sát quan điểm của Chính phủ về CCHC, quán triệt chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan xác định CCHC là một trong những khâu đột phá để phát triển kinh tế - xã hội. Chủ trương là CCHC phải lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, được tiến hành đồng bộ, thống nhất, có trọng tâm, trọng điểm, gắn với đổi mới lề lối làm việc, phương thức quản trị hiện đại trên cơ sở đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, thực hiện chuyển đổi số trong hoạt động của cơ quan Hải quan.

Giải pháp được đặt ra là triển khai đồng bộ các lĩnh vực CCHC gồm: cải cách thể chế; cải cách TTHC; cải cách tổ chức bộ máy hành chính; cải cách chế độ công vụ; cải cách tài chính công; xây dựng chính phủ điện tử, chính phủ số; cụ thể hóa nhiệm vụ CCHC được Bộ giao trong năm 2023; tăng cường công tác chỉ đạo, điều hành, kiểm tra, tuyên truyền, đánh giá hiệu quả công tác CCHC.

Cùng với đó, ngành thực hiện đầy đủ và nâng cao chất lượng đánh giá tác động của TTHC trong quá trình xây dựng dự thảo văn bản QPPL có quy định TTHC. Đặc biệt, ngành Hải quan cần chú trọng công tác rà soát, đánh giá TTHC để đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa TTHC; tập trung cắt giảm, đơn giản hóa quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh; triển khai phương án phân cấp TTHC; thực hiện tốt Bộ Chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp và triển khai chấm điểm Chỉ số CCHC của ngành năm 2022.