Nhà nước tiếp tục dành nguồn tín dụng ưu đãi để đầu tư cho nông nghiệp

đã góp phần cải thiện diện mạo, thúc đẩy nông thôn phát triển. Mặc dù vậy vẫn còn tồn tại nhiều tồn tại cần phải đổi mới.

Ưu ái nhiều cho nông nghiệp

Từ năm 2006 đến nay, chính sách tài chính được đánh giá là có bước đột phá, dành ưu tiên cho phát triển nông nghiệp, nông thôn. Về vấn đề này, TS. Nguyễn Viết Lợi - Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách tài chính (Bộ Tài chính) cho biết, để từng bước hỗ trợ cho người nông dân, khuyến khích đầu tư của doanh nghiệp (DN) vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, chính sách thuế đã được ban hành trên cơ sở quan điểm xuyên suốt là tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển sản xuất nông nghiệp; giảm bớt gánh nặng thuế cho người nông dân. DN đầu tư cho nông nghiệp và nông thôn là lĩnh vực được hưởng các mức ưu đãi cao nhất theo các luật thuế.

Nhà nước tiếp tục cho kéo dài việc miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp trong hạn mức đến năm 2020. Với chính sách này, mỗi năm nông dân và khu vực nông nghiệp được gia tăng thu nhập khoảng gần 2.000 tỷ đồng (theo giá năm 1999). Về thuế sử dụng đất phi nông nghiệp (thuế đất), đã thực hiện miễn thuế cho các đối tượng: Đất ở trong hạn mức tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; đất ở trong hạn mức của hộ nghèo theo quy định của Chính phủ và thực hiện giảm 50% số thuế phải nộp đối với đất ở trong hạn mức tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn…

Cùng với đó, việc tăng cường đầu tư từ ngân sách nhà nước (NSNN) cho nông nghiệp, nông thôn cũng được chú trọng. Thực hiện Nghị quyết Hội nghị T.Ư 7, khóa X, đầu tư từ NSNN cho nông nghiệp, nông thôn liên tục được mở rộng.

“Cùng với vốn đầu tư từ NSNN và trái phiếu chính phủ, vốn tín dụng cho khu vực nông nghiệp, nông thôn cũng luôn tăng với tốc độ tăng trưởng cao hơn tốc độ tăng chung cho nền kinh tế, bình quân đạt 21%/năm. Tổng dư nợ năm 2014 ước đạt gần 760 nghìn tỷ đồng. Tín dụng đầu tư và tín dụng ưu đãi qua kênh Ngân hàng Phát triển Việt Nam và Ngân hàng Chính sách xã hội được mở rộng. Tính đến cuối năm 2014, Ngân hàng Phát triển Việt Nam đã thực hiện cho vay ưu đãi đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn khoảng gần 3.000 tỷ đồng; tổng dư nợ của Ngân hàng Chính sách xã hội đối với nông nghiệp, nông thôn đạt 129.457 tỷ đồng” – TS Nguyễn Viết Lợi cho biết.

Ưu tiên nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp

Tuy nhiên, trên thực tế, tốc độ tăng trưởng của nông, lâm, ngư nghiệp tiếp tục có xu hướng chậm lại. Nông nghiệp vẫn chủ yếu phát triển theo chiều rộng, chưa bền vững. Chất lượng, hiệu quả, khả năng cạnh tranh của nhiều loại sản phẩm còn thấp. Thu nhập và đời sống của dân cư nông thôn còn thấp…

Thực tế cho thấy, nguồn lực đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn còn hạn chế, mới chỉ đáp ứng 55 - 60% nhu cầu. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào nông nghiệp, nông thôn còn thấp và có xu hướng giảm dần. Chính sách huy động các nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới cũng cho thấy một số hạn chế như: chưa có hướng dẫn về cơ chế lồng ghép các nguồn lực từ các chương trình, dự án; định mức phân bổ ngân sách hàng năm cho các địa phương thấp do những bất cập về tiêu chí, mức phân bổ và phương pháp xác định; ưu tiên phân bổ từ NSNN trung ương cho chương trình còn thấp và có xu hướng giảm từ 9,4% năm 2011 xuống còn 1,7% năm 2014…

Đứng trước thực trạng này, để thực hiện mục tiêu CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn TS. Nguyễn Viết Lợi cho rằng, các cơ chế, chính sách tài chính trong thời gian tới cần phải ưu tiên đầu tư phát triển công nghiệp chế biến nông sản theo hướng hiện đại, chế biến tinh, chế biến sâu; giảm dần và tiến tới hạn chế xuất khẩu nông sản thô.

Nhà nước tiếp tục dành nguồn tín dụng ưu đãi để đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn, nhất là trong phát triển hạ tầng nông thôn; phát triển các ngành sử dụng nhiều lao động ở nông thôn, các dự án phục vụ chế biến, bảo quản nông, lâm, thủy sản…, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi.

Đặc biệt, các bên liên quan phải tiếp tục thực hiện Đề án Tái cơ cấu ngành Nông nghiệp, theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững và một số các giải pháp thúc đẩy sản xuất và cạnh tranh khác như rà soát quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch sản xuất nông nghiệp, trên cơ sở phát huy tiềm năng và lợi thế của từng vùng với tầm nhìn dài hạn./.

Hồng Sâm