Tìm mô hình quản lý rủi ro trong kiểm tra chuyên ngành hàng hóa xuất nhập khẩu

Hồng Vân
Sáng ngày 9/6, tại Hà Nội, Tổng cục Hải quan và Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID) tổ chức hội thảo chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về trung tâm quản lý rủi ro (QLRR) liên ngành tập trung và thảo luận khả năng thành lập mô hình trung tâm QLRR liên ngành tập trung phù hợp với Việt Nam.
aa
Ngành Hải quan ứng dụng công nghệ thông minh để quản lý rủi ro Lợi ích kép từ quản lý rủi ro trong soi chiếu hàng hóa
Quang cảnh hội thảo.
Quang cảnh hội thảo.

Cần thiết phải áp dụng quản lý rủi ro

Việc áp dụng QLRR của Hải quan Việt Nam chủ yếu được xuất phát từ yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế và đáp ứng chương trình cải cách, phát triển, hiện đại hoá hải quan, cùng với việc triển khai Luật Hải quan năm 2005, ngành Hải quan đã chính thức triển khai áp dụng QLRR trong thủ tục hải quan đối với hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu thương mại.

Trong những năm qua, bằng việc áp dụng quản lý rủi ro kết hợp với chuyển đổi từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm", ngành Hải quan đã đạt được những thành quả hết sức quan trọng, tạo ra sự thay đổi căn bản trong phương thức quản lý hải quan, từ thủ công sang tự động hóa dựa trên đánh giá rủi ro; qua đó làm giảm đáng kể tỷ lệ kiểm tra thực tế hàng hóa.

Thực hiện các nghị quyết của Chính phủ, trong những năm qua, thủ tục quản lý, kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa xuất nhập khẩu đã có những bước cải thiện đáng kể. Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, tỷ lệ tờ khai phải quản lý, kiểm tra chuyên ngành đã giảm từ 30% năm 2015 xuống còn 19%.

Đặc biệt, với việc áp dụng QLRR, ngành Hải quan đã chủ động phát hiện và kiểm soát trước đối với những nguy cơ vi phạm pháp luật hải quan; tạo lập môi trường tuân thủ, tăng cường sức cạnh tranh của nền kinh tế đất nước, đáp ứng 2 mục tiêu tạo thuận lợi thương mại và đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước.

Phát biểu khai mạc, ông Hoàng Việt Cường - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan cho biết, việc áp dụng QLRR trong hoạt động kiểm tra chuyên ngành là cần thiết và phù hợp với yêu cầu cải cách, yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế.

Thời gian qua, bằng sự nỗ lực của các bộ, ngành, công tác quản lý chuyên ngành đã đạt được những kết quả đáng khích lệ như: cải cách thủ tục, chính sách chuyên ngành, cắt giảm danh mục mục kiểm tra chuyên ngành theo hướng trọng tâm trọng điểm hơn, từng bước thực hiện áp dụng quản lý rủi ro trong hoạt động quản lý chuyên ngành.

Tuy nhiên, cùng với kết quả đạt được vẫn còn tồn tại những hạn chế, khó khăn nhất định, tập trung chủ yếu vào các vấn đề như: thực hiện kiểm tra hải quan theo yêu cầu quản lý chuyên ngành; nội dung, phương thức kiểm tra, hiệu quả kiểm tra; thông tin, dữ liệu phân tán, chưa thống nhất, đồng bộ, chưa kịp thời cung cấp, chia sẻ đến các bên có liên quan; chưa có cơ quan đầu mối chủ trì, quản lý chung các nội dung liên quan đến QLRR trong quản lý chuyên ngành, kiểm tra chuyên ngành.

“Để hiểu rõ hơn việc áp dụng QLRR trong hoạt động quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu, hội thảo này giúp chúng ta thấy được tổng quan về công tác QLRR hải quan, áp dụng QLRR trong quản lý hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, áp dụng QLRR trên cơ sở thực hiện các chính sách quản lý chuyên ngành của các bộ, ngành” - ông Cường nhấn mạnh.

Tiếp thu kinh nghiệm quốc tế

Chia sẻ với những thành tựu của Việt Nam trong cải thiện việc thông quan hàng hóa trong thời gian qua, ông Claudio Dordi - Giám đốc Dự án tạo thuận lợi thương mại thuộc USAID, cho rằng: Việc cải cách kiểm tra chuyên ngành vẫn là một yêu cầu cần được tiếp tục cải thiện để tạo thuận lợi thương mại.

“Chính phủ đã đặt những mục tiêu quan trọng để các cơ quan liên quan phối hợp triển khai việc quản lý rủi ro trong kiểm tra chuyên ngành, đặc biệt trong đó là xây dựng trung tâm QLRR để quản lý thông quan trên toàn quốc một cách thống nhất. Hội thảo hôm nay chính là một cơ hội để các bên cùng lắng nghe những kinh nghiệm quốc tế tốt nhất liên quan đến QLRR thống nhất, tập trung và thảo luận những lựa chọn một mô hình phù hợp cho Việt Nam” - đại diện USAID nói.

Tại hội thảo, đại diện Tổng cục Hải quan đã trình bày về thực trạng quản lý kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại Việt Nam và nhu cầu cải tiến để tăng cường tạo thuận lợi thương mại, đồng thời đảm bảo quản lý nhà nước. Tiếp đó, ông Daniel Baldwin - chuyên gia quốc tế Dự án USAID TFP, giới thiệu những thông lệ quốc tế tốt nhất về trung tâm QLRR liên ngành tập trung, bao gồm mô hình Trung tâm Xác định trọng điểm quốc gia của Cơ quan hải quan và biên giới Hoa Kỳ (US CBP) và đưa ra một số khuyến nghị cho Việt Nam.

Ông Vũ Ngọc Anh - nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan, chuyên gia trong nước của Dự án USAID TFP, cũng đưa ra một số nhận xét về khả năng thành lập mô hình trung tâm QLRR liên ngành tập trung tại Việt Nam.

Thủ tục quản lý kiểm tra chuyên ngành được cải cách sẽ giúp giảm thời gian và chi phí thông quan, giải phóng hàng, cũng như tạo thuận lợi thương mại cho doanh nghiệp.

Dự án Tạo thuận lợi thương mại do USAID tài trợ được thực hiện trong 5 năm (2018 - 2023), với tổng vốn 21,7 triệu USD nhằm hỗ trợ Chính phủ Việt Nam áp dụng cách tiếp cận quản lý rủi ro trong lĩnh vực hải quan và kiểm tra chuyên ngành, cũng như hỗ trợ tăng cường công tác thực hiện Hiệp định Tạo thuận lợi thương mại của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO). Dự án phối hợp với Tổng cục Hải quan thuộc Bộ Tài chính nhằm chuẩn hóa các thủ tục hải quan, tăng cường sự phối hợp ở cấp trung ương và cấp tỉnh, đồng thời nâng cao năng lực cho cán bộ hải quan. Mục tiêu của dự án là hỗ trợ Việt Nam phát triển môi trường thương mại và đầu tư hấp dẫn hơn cho các doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Hồng Vân

Đọc thêm

Thuế tỉnh Phú Thọ sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp, người nộp thuế quyết toán thuế năm 2025

Thuế tỉnh Phú Thọ sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp, người nộp thuế quyết toán thuế năm 2025

Để phục vụ công tác quyết toán thuế năm 2025 được thuận lợi, các đơn vị thuộc Thuế tỉnh Phú Thọ đã triển khai truyền thông sâu rộng nội dung trọng tâm quy định về quyết toán thuế thu nhập cá nhân áp dụng cho thu nhập từ tiền lương và tiền công.
Thuế TP. Hải Phòng phổ biến chính sách thuế cho các cơ sở giáo dục, y tế

Thuế TP. Hải Phòng phổ biến chính sách thuế cho các cơ sở giáo dục, y tế

Ngày 16/3, Thuế TP. Hải Phòng tổ chức Hội nghị phổ biến chính sách, pháp luật thuế và giải đáp vướng mắc đối với các cơ sở giáo dục, cơ sở y tế trên địa bàn thành phố. Hội nghị được tổ chức trực tiếp và kết nối trực tuyến tới 14 Thuế cơ sở.
Doanh nghiệp công nghệ, ngân hàng, đại lý thuế cùng “bắt tay” hỗ trợ hộ kinh doanh kê khai, nộp thuế

Doanh nghiệp công nghệ, ngân hàng, đại lý thuế cùng “bắt tay” hỗ trợ hộ kinh doanh kê khai, nộp thuế

Chương trình “Bình dân học vụ kê khai” là sáng kiến do Misa khởi xướng với mong muốn giúp hộ kinh doanh biết ghi sổ, biết kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế đúng quy định, đồng thời có thể áp dụng thuận lợi trong hoạt động kinh doanh hằng ngày.
VietABank ra mắt nền tảng ezSHOP -  giải pháp trọn gói cho hộ kinh doanh

VietABank ra mắt nền tảng ezSHOP - giải pháp trọn gói cho hộ kinh doanh

VietABank vừa tổ chức Hội thảo chuyên đề “Giải pháp hỗ trợ hộ kinh doanh trên hành trình chuyển đổi số”; đồng thời, chính thức giới thiệu nền tảng số VietABank ezSHOP - giải pháp tích hợp các công cụ quản lý kinh doanh, thanh toán và hỗ trợ tuân thủ thuế dành riêng cho hộ kinh doanh.
Quyết toán thuế năm 2025, cơ quan thuế giải đáp nhiều nội dung vướng mắc

Quyết toán thuế năm 2025, cơ quan thuế giải đáp nhiều nội dung vướng mắc

Sáng ngày 17/3/2026, Cục Thuế tổ chức Hội nghị trực tuyến hỗ trợ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân năm 2025. Tính đến 15h ngày 17/3, Cục Thuế đã giải đáp 55 câu hỏi có nội dung liên quan đến quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp 2025.
“Đòn bẩy” thúc đẩy hộ kinh doanh lớn mạnh, tuân thủ pháp luật thuế

“Đòn bẩy” thúc đẩy hộ kinh doanh lớn mạnh, tuân thủ pháp luật thuế

Nhiều chủ trương, chính sách quan trọng đã được ban hành; đồng thời, các doanh nghiệp công nghệ, ngân hàng thương mại cũng đồng loạt vào cuộc đã hỗ trợ hộ kinh doanh phát triển, góp phần xây dựng một môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch và bền vững trong kỷ nguyên số.
Hải quan liên tiếp chặn hơn 1,8 tấn thực phẩm đông lạnh nhập lậu tại biên giới phía Bắc

Hải quan liên tiếp chặn hơn 1,8 tấn thực phẩm đông lạnh nhập lậu tại biên giới phía Bắc

Thời gian qua, lực lượng hải quan đã tăng cường kiểm soát trên tuyến biên giới phía Bắc, liên tiếp phát hiện, bắt giữ và ngăn chặn hơn 1,8 tấn thực phẩm đông lạnh nhập lậu, không rõ nguồn gốc, qua đó góp phần bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và giữ ổn định thị trường nội địa.
Quảng Ninh: Bắt giữ đối tượng vận chuyển gần 20 cây vàng qua cửa khẩu Móng Cái

Quảng Ninh: Bắt giữ đối tượng vận chuyển gần 20 cây vàng qua cửa khẩu Móng Cái

Trong quá trình kiểm soát tại cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Bắc Luân I), lực lượng Hải quan đã phối hợp với Biên phòng và Công an phát hiện, bắt giữ một đối tượng người nước ngoài vận chuyển trái phép gần 0,8 kg vàng (gần 20 cây) vào Việt Nam, không thực hiện khai báo hải quan theo quy định.
Xem thêm