Huy động trái phiếu sôi động nửa đầu năm

Thị trường trái phiếu chính phủ trong nửa đầu năm 2025 đã chứng kiến nhiều diễn biến đáng chú ý với quy mô huy động vốn lớn, lợi suất gia tăng và thanh khoản cải thiện. Theo phân tích của các chuyên gia từ Công ty Chứng khoán Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (VCBS), Kho bạc Nhà nước (KBNN) đã huy động tổng cộng 201.389 tỷ đồng trên thị trường sơ cấp, tăng 28,68% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, lợi suất trúng thầu tăng mạnh ở hầu hết các kỳ hạn, dao động từ 0,18 đến 0,53 điểm phần trăm, trong đó mức tăng tập trung chủ yếu vào thời điểm cuối quý II.

Bên cạnh kỳ hạn 10 năm vốn chiếm tỷ trọng lớn, KBNN cũng đẩy mạnh phát hành trái phiếu kỳ hạn ngắn 5 năm, khiến kỳ hạn trung bình giảm nhẹ xuống dưới 10 năm nhưng vẫn đáp ứng được mục tiêu huy động vốn và đảm bảo nhu cầu tài chính của Chính phủ trong bối cảnh đầu tư công được thúc đẩy mạnh mẽ.

Cơ cấu phát hành cũng cho thấy sự đa dạng khi KBNN huy động được 24.000 tỷ đồng trái phiếu kỳ hạn 5 năm, 167.810 tỷ đồng kỳ hạn 10 năm, 7.145 tỷ đồng kỳ hạn 15 năm, 500 tỷ đồng kỳ hạn 20 năm và 1.934 tỷ đồng kỳ hạn 30 năm.

Thanh khoản trên thị trường thứ cấp cải thiện rõ rệt, với tổng giá trị giao dịch đạt hơn 1,61 triệu tỷ đồng, tăng 15% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, giao dịch outright chiếm 1,127 triệu tỷ đồng, tăng 22%, còn repo đạt 490.691 tỷ đồng, tăng 1%. Thanh khoản bình quân phiên đạt 12.944 tỷ đồng.

Lợi suất trái phiếu cũng ghi nhận xu hướng tăng trong nửa đầu năm. Theo thống kê của Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA), lợi suất ở tất cả các kỳ hạn từ 1 năm - 30 năm đều tăng so với cùng kỳ, dao động từ 0,2% - 0,47%.

Bên cạnh đó, nhà đầu tư nước ngoài quay trở lại thị trường khá mạnh mẽ với giá trị mua ròng 4.251 tỷ đồng trong nửa đầu năm, tập trung vào kỳ hạn 5–10 năm. Đây được coi là tín hiệu tích cực, phản ánh niềm tin vào sự ổn định của nền kinh tế và triển vọng trung hạn của thị trường trái phiếu Việt Nam.

Ổn định kinh tế tạo đà cho thị trường trái phiếu

Bước sang nửa cuối năm 2025, triển vọng thị trường được đánh giá sẽ tiếp tục ổn định, nhờ nền tảng chính trị vững chắc và các chính sách kinh tế vĩ mô đồng bộ. Sự ổn định này không chỉ tạo lợi thế cạnh tranh của Việt Nam trong việc thu hút dòng vốn FDI mà còn củng cố niềm tin của nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Chính sách điều hành tập trung vào kiểm soát lạm phát ở mức 4,5–5%, ổn định tỷ giá, đồng thời hỗ trợ tăng trưởng GDP ở mức cao, gắn với nỗ lực giải ngân đầu tư công được coi là động lực chủ đạo cho tăng trưởng. Các quy trình giải ngân vốn được dự báo sẽ thuận lợi hơn nhờ bộ máy quản lý ổn định và khung pháp lý ngày càng rõ ràng, tạo nền tảng cho sự phát triển dài hạn của thị trường vốn.

Trên cơ sở đó, mặt bằng lãi suất huy động trong nửa cuối năm 2025 được dự báo duy trì ổn định. Xu hướng nới lỏng chính sách tiền tệ toàn cầu, với việc Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã 2 lần giảm lãi suất trong năm và khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) cắt giảm vào tháng 9/2025, sẽ góp phần giảm áp lực cho thị trường trong nước.

Ngân hàng Nhà nước cũng dự kiến tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ ổn định, đồng thời khuyến khích các ngân hàng thương mại giảm lãi suất cho vay thông qua cắt giảm chi phí và ứng dụng công nghệ số. Lạm phát dự báo ở mức 3,7–4,1%, thấp hơn mục tiêu của Chính phủ, cũng góp phần củng cố xu hướng ổn định này.

Trong giai đoạn tỷ giá còn biến động, dự báo lãi suất liên ngân hàng có thể duy trì ở mức cao để thu hẹp chênh lệch VNĐ/USD, nhưng xu hướng này được kỳ vọng hạ nhiệt về cuối năm nhờ nguồn kiều hối, FDI và thặng dư thương mại hỗ trợ thanh khoản hệ thống. Nhờ đó, lãi suất cho vay trung bình dự kiến đi ngang và duy trì ở mức thấp, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và hộ gia đình tiếp cận vốn.

Dù vậy, nửa cuối năm vẫn tiềm ẩn áp lực nhất định. Nhu cầu vay của Chính phủ năm 2025 ước tính tăng khoảng 20,6% so với năm trước, với kế hoạch phát hành trái phiếu 500.000 tỷ đồng, tăng 25% so với kế hoạch năm 2024. Tính đến giữa năm, tỷ lệ phát hành mới đạt 40,28% kế hoạch, đồng nghĩa áp lực phát hành trong quý III và IV sẽ rất lớn.

VCBS cho rằng, đây sẽ là yếu tố gây áp lực tăng lên lợi suất trái phiếu chính phủ, đặc biệt trong quý III. Tuy nhiên, với nguồn vốn đã được chuẩn bị sẵn từ các năm trước và các dự án giải ngân ngày càng có trọng điểm, rủi ro vẫn ở mức kiểm soát được.

Trong kịch bản thị trường diễn biến không thuận lợi, KBNN có thể linh hoạt phát hành trái phiếu ngắn hạn dưới 5 năm hoặc trái phiếu riêng lẻ cho một số định chế tài chính, giúp phân bổ lại áp lực.

Đồng thời, nhờ việc áp lực đáo hạn trái phiếu trong năm 2025 không quá lớn, khả năng quản lý nguồn vốn vẫn đảm bảo. Các chuyên gia VCBS kỳ vọng, triển vọng dài hạn còn được hỗ trợ bởi kỳ vọng FED và các ngân hàng trung ương lớn nới lỏng chính sách mạnh mẽ hơn, qua đó giảm chi phí vay vốn quốc tế cho Việt Nam và góp phần hạ nhiệt lợi suất trong nước.