Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý Dự án Luật Tố cáo (sửa đổi) sáng 8/11.

Đề nghị bổ sung hình thức tố cáo bằng thư điện tử

Ngay sau khi nghe Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý Luật Tố cáo (sửa đổi), nghe Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Nguyễn Khắc Định trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật Tố cáo (sửa đổi) tại hội trường, Quốc hội đã tiến hành thảo luận tại tổ, cho ý kiến về Dự án luật này.

Phát biểu tại phiên thảo luận tổ, ĐB Mai Khanh (Ninh Bình) cho rằng, trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển như hiện nay, luật rất cần bổ sung thêm hình thức tố cáo bằng phương thức điện tử, fax, điện thoại..., chứ không nên chỉ bó hẹp 2 hình thức tố cáo như trong dự thảo là tố cáo bằng đơn và tố cáo trực tiếp.

Trái ngược với ý kiến trên, trong Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý của Chính phủ cũng có ý kiến cho rằng, chỉ nên quy định 2 hình thức tố cáo như nêu trong dự thảo của luật (tố cáo bằng đơn và tố cáo trực tiếp), vì cho rằng quy định như vậy nhằm tránh tình trạng tố cáo tràn lan, thiếu căn cứ. Hơn nữa, việc tố cáo cán bộ, công chức, viên chức trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ rất phức tạp, cần phải được tiếp nhận và xử lý chặt chẽ theo quy định.

Cần có quy định cụ thể bảo vệ người tố cáo

Phát biểu tại phiên thảo luận, nhiều ý kiến cho rằng cần có quy định cụ thể để bảo vệ người tố cáo, chứ không nên quy định chung chung như dự thảo luật. Tiếp thu ý kiến này, Cơ quan soạn thảo cho biết sẽ thiết kế lại tổng thể Chương VI về bảo vệ người tố cáo theo hướng thu hẹp đối tượng được bảo vệ là người tố cáo; thu hẹp phạm vi bảo vệ, bao gồm: Bảo vệ bí mật thông tin, bảo vệ vị trí việc làm, bảo vệ các quyền công dân tại nơi cư trú của người tố cáo nhằm đảm bảo tính khả thi, quy định rõ trình tự thủ tục bảo vệ trong luật.

Trước những ý kiến khác nhau trên đây, Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý của Chính phủ cho rằng, việc mở rộng các hình thức tố cáo cũng cần các điều kiện bảo đảm về mặt pháp lý, nguồn nhân lực, các điều kiện cơ sở vật chất, kỹ thuật để xác minh, kết luận đối với các trường hợp tố cáo.

Trong bối cảnh hiện nay, quy định việc tiếp nhận và giải quyết tố cáo thông qua điện thoại, fax, hộp thư điện tử là khó khả thi. Vì vậy trước mắt cần tập trung giải quyết tốt đối với tố cáo bằng đơn và tố cáo trực tiếp.

“Mặc dù không giải quyết đối với tố cáo qua thư điện tử, fax, điện thoại... theo quy trình giải quyết tố cáo, Chính phủ cho rằng những hành vi vi phạm pháp luật được phản ánh qua thư điện tử, fax, điện thoại cần phải được các cơ quan nhà nước tiếp nhận, xử lý phục vụ yêu cầu công tác quản lý, công tác thanh tra, kiểm tra. Do vậy, Dự thảo Luật đã quy định chi tiết tại Điều 22”, Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái nói.

Tố cáo nặc danh cũng có thể được xem xét

Liên quan đến đơn tố cáo nặc danh, nội dung này cũng đã nhận được nhiều ý kiến trái chiều của các đại biểu. Loại ý kiến thứ nhất, đề nghị không xem xét, giải quyết tố cáo nặc danh để tránh tình trạng lợi dụng quyền tố cáo để tố cáo tràn lan, không đúng sự thật.

Loại ý kiến thứ hai, đề nghị về nguyên tắc không giải quyết tố cáo nặc danh, nhưng đối với tố cáo nặc danh có nội dung, thông tin rõ về người vi phạm, hành vi vi phạm pháp luật, có tài liệu, bằng chứng cụ thể, có cơ sở thẩm tra, xác minh... thì cần có cơ chế xử lý để tránh bỏ sót, bỏ lọt hành vi vi phạm.

Trước ý kiến này của các đại biểu Quốc hội, Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý của Chính phủ cho rằng, Dự thảo quy định không giải quyết tố cáo nặc danh, không rõ họ tên địa chỉ người tố cáo nhằm đề cao trách nhiệm của người tố cáo, cũng như hạn chế tình trạng tố cáo tràn lan, thiếu căn cứ; lợi dụng quyền tố cáo để bôi nhọ danh dự, nhân phẩm của người khác.

Tuy nhiên, trong thực tiễn, có trường hợp do sợ bị trả thù, trù dập nên người tố cáo không nêu rõ họ tên, địa chỉ nhưng trong đơn tố cáo có nội dung rõ ràng, cụ thể, gửi kèm nhiều bằng chứng chứng minh các hành vi vi phạm như băng hình, ghi âm, tài liệu… và các cơ quan nhà nước không gặp khó khăn khi xác minh, kết luận.

“Để không bị bỏ sót, bỏ lọt hành vi vi phạm pháp luật, Chính phủ cho rằng cần có quy định hợp lý về cơ chế và trách nhiệm trong việc tiếp nhận, xử lý thông tin về hành vi vi phạm được phản ánh qua tố cáo nặc danh phục vụ yêu cầu quản lý, công tác thanh tra, kiểm tra. Do vậy, Dự thảo đã quy định chi tiết về tiếp nhận, xử lý tố cáo nặc danh tại Điều 23”, Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái cho biết./.

Nhật Minh