Cán bộ hải quan rà soát tờ khai nhập khẩu của DN. Ảnh: Nguyễn Sơn

Theo Tổng cục Hải quan, thực tế vướng mắc của doanh nghiệp (DN) nêu có nhiều nguyên nhân, do cách hiểu khác nhau về áp dụng các văn bản quy phạm pháp luật, do tính chất đặc thù của lĩnh vực chuyên môn, đặc biệt là lĩnh vực mã số hàng hóa (HS) và trị giá hải quan, do thông tin khai báo từ phía DN chưa đầy đủ…

Tồn tại thực tế áp dụng mã số không thống nhất

Tổng cục Hải quan cho hay, trong lĩnh vực phân loại hàng hóa, hiện nay vẫn tồn tại các trường hợp áp dụng mã số (HS) không thống nhất đối với cùng mặt hàng là do một số nguyên nhân.

Đó là mục tiêu khi xây dựng các Danh mục HS của Tổ chức Hải quan thế giới, Danh mục Biểu thuế ASEAN và Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam là tạo thuận lợi thương mại và kiểm soát hàng hóa cần kiểm soát nên có trường hợp mặt hàng có kim ngạch thấp, mặt hàng mới, công nghệ mới... chưa được định danh hoặc chưa có quy định cụ thể tiêu chí để phân biệt.

Hơn nữa việc áp dụng quản lý rủi ro trong quá trình thông quan với mục tiêu chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm để tạo thuận lợi thương mại, giảm thời gian thông quan hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu nên có thể phát sinh một số trường hợp hàng hóa thuộc tờ khai luồng xanh nhập khẩu cùng một mặt hàng nhưng DN khai báo mã số khác nhau. Việc này sẽ được cơ quan hải quan kiểm tra, điều chỉnh sau thông quan.

Về phía DN, có nhiều trường hợp chưa hiểu rõ về hệ thống hài hòa mô tả và mã hóa hàng hóa. Một số trường hợp tiêu chuẩn của lĩnh vực chuyên ngành có thể khác lĩnh vực phân loại, DN có thể dựa trên tiêu chuẩn của lĩnh vực chuyên ngành để áp dụng chung cho lĩnh vực phân loại.

Giải pháp đồng bộ

Cũng theo Tổng cục Hải quan, hiện nay, ngành Hải quan đã và đang nỗ lực triển khai các giải pháp để khắc phục các tồn tại, tháo gỡ khó khăn vướng mắc liên quan đến xác định mã số hàng hóa.

Cụ thể, Tổng cục Hải quan tích cực phối hợp, tham gia đàm phán xây dựng Danh mục HS, Danh mục Biểu thuế ASEAN, đưa các mặt hàng dễ lẫn, khó phân loại vào danh mục với các tiêu chí phân biệt rõ ràng để thực hiện thống nhất.

Rà soát, đánh giá để tham gia ý kiến, đề xuất kiến nghị sửa biểu thuế với các nguyên tắc làm đơn giản hóa biểu thuế, tạo thuận lợi khi thực hiện. Xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý tập trung để tra cứu, thống nhất trong thực hiện phân loại. Tăng cường đào tạo, tập huấn cho cán bộ hải quan và cộng đồng DN nâng cao nhận thức, năng lực trong lĩnh vực phân loại hàng hóa.

Đặc biệt là Tổng cục Hải quan có công văn hướng dẫn thống nhất đối với các mặt hàng khó, phức tạp, các mặt hàng có ý kiến của Tổ chức Hải quan thế giới nhưng còn chưa được sửa trong Danh mục HS (còn chờ sửa theo định kỳ 5 năm một lần)...

Đồng thời, cơ quan hải quan xây dựng Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu rủi ro về phân loại hàng hóa và áp dụng mức thuế để làm cơ sở cho cán bộ hải quan sử dụng tra cứu, kiểm tra kiểm soát đối với mặt hàng dễ lẫn, khó phân loại, hàng có tính rủi ro cao về mã số, ngăn ngừa gian lận khi áp dụng các biểu thuế.

Ngọc Linh