Thi công các hạng mục tại nút giao An Phú, TP. Thủ Đức. Ảnh: Sơn Nam

Theo đó, năm 2024, số vốn được bố trí cho công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của toàn thành phố là 35.007 tỷ đồng, tăng hơn 7.000 tỷ so với năm 2023.

Đến hết ngày 9/1, số tiền giải ngân đã ra khỏi Kho bạc Nhà nước là hơn 34.400 tỷ đồng trên tổng số 35.007 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 98,36%. Đây là số tiền đã được chuyển cho các ban bồi thường giải phóng mặt bằng địa phương để thực hiện chi trả cho các hộ dân.

Trong đó, có nhiều địa phương tỷ lệ giải ngân đạt 100%, như quận 7, quận 8, quận 10, quận 11, quận Tân Phú, quận Bình Thạnh, huyện Củ Chi. Huyện Cần Giờ giải ngân đạt 100,06%.

Theo Sở TN-MT, một số hạn chế làm chậm tiến độ giải ngân nguồn vốn bồi thường là do công tác lập dự toán chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của dự án chưa chính xác, dẫn đến một số dự án sau khi UBND địa phương đã xác lập xong hồ sơ của từng trường hợp bị ảnh hưởng thì số thực tế chi trả cho người dân thấp hơn dự toán nên làm giảm tỷ lệ giải ngân.

Bên cạnh đó, cũng có những dự án tăng tổng mức đầu tư do tăng chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Ngoài nguyên nhân do điều tra, khảo sát ban đầu chưa chính xác, còn có nguyên nhân do dự án chậm tiến độ, dẫn đến “trượt giá”.

Liên quan yếu tố quy hoạch, do các chủ đầu tư, các sở chuyên ngành khi lập, trình, phê duyệt dự án không căn cứ vào quy hoạch được duyệt. Từ đó dẫn đến sau khi dự án được duyệt lại phải đi thực hiện điều chỉnh quy hoạch cho phù hợp mới có thể thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Trong khi công tác điều chỉnh quy hoạch không được thực hiện kịp thời.

Công tác bố trí tái định cư cũng còn bất cập, khi UBND địa phương dự kiến nhu cầu tái định cư không chính xác, không đầy đủ. Sở Xây dựng chậm giải quyết kiến nghị của UBND địa phương liên quan đến bố trí quỹ nhà đất phục vụ tái định cư.

Các hạn chế trên dẫn đến UBND địa phương không thực hiện được việc trình duyệt, phê duyệt hệ số điều chỉnh giá đất (vì chưa có quỹ tái định cư), người dân không đồng thuận (vì bố trí tái định cư không phù hợp) đẫn đến làm chậm tiến độ giải ngân vốn bồi thường.