Mối nguy từ việc dễ dàng mua bán hoá chất độc hại

Thực tế thời gian qua, một bộ phận người dân mua xyanua trái phép để phục vụ cho nhu cầu khai khoáng, xi mạ, chế tác kim loại, song cũng xuất hiện nhiều vụ giết người, cướp tài sản, tự tử hoặc giải quyết những mâu thuẫn trong cuộc sống hàng ngày thông qua việc mua bán trái phép chất xyanua, gây phẫn nộ trong dư luận xã hội.

Điển hình như vụ cô gái đầu độc người tình bằng xyanua rồi chở xác lao xuống đèo Bảo Lộc bị công an tỉnh Lâm Đồng phát hiện và bắt giữ vào chiều ngày 24/10/2024; vụ đầu độc bằng xyanua, giết hại chồng và nhiều người thân trong gia đình chỉ vì mâu thuẫn trong cuộc sống tại huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai tháng 7/2024; hoặc vụ nữ sinh đầu độc cha ruột bằng chất độc xyanua tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu vào tháng 1/2022 và rất nhiều vụ tự tử bằng chất độc xyanua xảy ra tại nhiều tỉnh, thành trên cả nước.

Tình trạng mua bán xyanua khá phổ biến, dễ dàng trao đổi, mua bán tràn lan trên các trang mạng xã hội cũng như trên thị trường. Ảnh minh họa.

Việc kinh doanh, sản xuất, vận chuyển các loại hóa chất nguy hiểm, độc hại đã được Nhà nước quy định chặt chẽ, tuy nhiên, từ những vụ án tàn độc này cho thấy việc mua bán xyanua vẫn còn dễ dàng trên thị trường.

Bà Nguyễn Thị Minh Tâm - Trưởng phòng Kỹ thuật an toàn - môi trường, Sở Công thương TP. Hồ Chí Minh cho biết, hiện trên địa bàn thành phố có 35 đơn vị được cấp giấy phép kinh doanh hóa chất hạn chế. Xyanua và các hợp chất xyanua đang nằm trong danh mục hóa chất hạn chế sản xuất kinh doanh. Để được kinh doanh hóa chất này, các đơn vị phải được Bộ Công thương cấp giấy phép.

Thượng tá Nguyễn Thăng Long - Phó Trưởng phòng Tham mưu, Công an TP. Hồ Chí Minh cho biết, thời gian gần đây, địa bàn nhiều tỉnh trên cả nước xảy ra nhiều vụ việc nghiêm trọng liên quan đến việc sử dụng chất độc xyanua, gây ảnh hưởng đến tính mạng và sức khỏe con người.

Công an TP. Hồ Chí Minh đã và đang tăng cường các biện pháp phòng ngừa, quản lý, đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật liên quan kinh doanh hóa chất nguy hiểm, độc hại trên địa bàn thành phố. Tuy vậy, việc mua bán hóa chất độc hại khá phổ biến và không tuân thủ các quy định, ở nhiều nơi trên địa bàn thành phố.

Tăng cường xử lý, siết chặt quản lý cơ sở kinh doanh hóa chất

Thời gian gần đây, Phòng Cảnh sát kinh tế (PC03), Công an TP. Hồ Chí Minh cùng Công an quận 5, Sở Công thương, Cục Quản lý thị trường TP. Hồ Chí Minh đã đồng loạt kiểm tra nhiều cơ sở kinh doanh hóa chất, đặc biệt tại quận 5 và đã phát hiện nhiều sai phạm, thu giữ lượng lớn hóa chất nghi vấn là chất độc xyanua.

Công an TP. Hồ Chí Minh đã đồng loạt kiểm tra nhiều cơ sở kinh doanh mua bán hóa chất trên địa bàn. Ảnh minh họa.

Cụ thể, vào tháng 10/2024, lực lượng chức năng đã kiểm tra 6 cơ sở kinh doanh tại quận 5 liên quan đến hóa chất, có 3 cơ sở tồn tại một số vi phạm về sản xuất, kinh doanh hóa chất. Lực lượng chức năng thu giữ 125 chai, hũ chứa hóa chất dạng lỏng và 1 thùng khoảng 10 kg hóa chất công nghiệp dạng viên nén. Tất cả nghi vấn là chất độc xyanua.

Trong đó tại Công ty cổ phần P. (đường Nghĩa Thục, quận 5), tổ công tác phát hiện, lập biên bản tạm giữ 33 chai/hũ chứa các hóa chất nghi vấn là hóa chất độc có gốc xyanua. Kiểm tra giấy phép của công ty này cho thấy, công ty không có chức năng hoạt động sản xuất, kinh doanh hóa chất tại địa chỉ trên; không cung cấp được hóa đơn, chứng từ về nguồn gốc xuất xứ đối với mặt hàng hóa chất trên.

Tương tự, kiểm tra tại hộ kinh doanh T. (trên đường Nhiêu Tâm, quận 5), tổ công tác phát hiện tại đây đang có hành vi kinh doanh trái phép các loại hoá chất công nghiệp, trong đó có nhiều hóa chất nghi vấn là hóa chất độc gốc xyanua được chứa đựng bên trong 84 hũ nhựa đã pha chế, trọng lượng khoảng 42 kg. Tất cả hàng hoá đều không có hoá đơn chứng từ, không rõ nguồn gốc xuất xứ.

Bà Nguyễn Thị Minh Tâm thông tin, vừa qua, sau đợt kiểm tra của Công an TP. Hồ Chí Minh, cơ quan này cũng phát hiện các đơn vị kinh doanh vàng có sử dụng hợp chất xyanua, đặc biệt là chất kali vàng xyanua, với một lọ (lượng) rất nhỏ nhưng có giá trị lớn. Tuy nhiên, việc bảo quản chưa đáp ứng điều kiện an toàn. Do đó, Sở Công thương TP. Hồ Chí Minh sẽ tập huấn, tuyên truyền nội dung này trong thời gian tới.

Thượng tá Nguyễn Thăng Long cho biết thêm, lực lượng công an thành phố đã phối hợp các ngành chức năng kiểm tra 177 cơ sở, doanh nghiệp kinh doanh hóa chất; phát hiện, xử lý hành chính 14 trường hợp kinh doanh hóa chất nhưng không liên quan đến kinh doanh, mua bán xyanua.