Thị trường trái phiếu sơ cấp tuần qua tổ chức 2 phiên gọi thầu do Kho bạc Nhà nước (KBNN) và Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) phát hành, với tổng lượng trái phiếu huy động thành công 1.201 tỷ đồng.

Theo số liệu từ Sở GDCK Hà Nội (HNX), trong tuần NHCSXH đã huy động thành công 590 tỷ đồng/1.000 tỷ đồng, tại các kỳ hạn 10 năm và 15 năm. Cụ thể: Kỳ hạn 10 năm gọi thầu 390 tỷ đồng/500 tỷ đồng, tại lãi suất 5,90%/năm, không thay đổi so với mức lãi suất trúng thầu phiên gần nhất (6/11/2017); kỳ hạn 15 năm gọi thầu 200 tỷ đồng/500 tỷ đồng, tại lãi suất 6,20%/năm, không thay đổi so với mức lãi suất trúng thầu phiên gần nhất (6/11/2017).

Tiếp đó, KBNN gọi thầu thành công 616 tỷ đồng/2.000 tỷ đồng, tại các kỳ hạn 5 năm, 7 năm, 10 năm và 15 năm. Cụ thể: Kỳ hạn 7 năm trúng thầu 400 tỷ đồng/500 tỷ đồng, tại lãi suất 4,88%/năm, tăng 1 điểm cơ bản so với mức lãi suất trúng thầu phiên gần nhất (8/11/2017); kỳ hạn 10 năm gọi thầu thành công 200 tỷ đồng/500 tỷ đồng, tại lãi suất 5,41%/năm, không thay đổi so với mức lãi suất trúng thầu phiên gần nhất (8/11/2017); kỳ hạn 15 năm gọi thầu thành công 16 tỷ đồng/500 tỷ đồng, tại lãi suất 5,75%/năm, giữ nguyên so với phiên huy động gần nhất; riêng kỳ hạn 5 năm vẫn gọi thầu không thành công.

Như vậy, kể từ đầu năm 2017 đến cuối tuần qua, KBNN đã huy động thành công 157.024,7 tỷ đồng trái phiếu chính phủ qua đấu thầu tại HNX.

Trên thị trường thứ cấp, giá trị giao dịch trái phiếu trong tuần đạt hơn 46.260 tỷ đồng, tương đương giá trị giao dịch bình quân đạt hơn 9.252 tỷ đồng/phiên, giảm 12% so với bình quân phiên tuần kế trước.

Trong đó, giao dịch outright đạt gần 22.261 tỷ đồng, tập trung vào các trái phiếu kỳ hạn dưới 5 năm: kỳ hạn 0-1 năm chiếm 21,37%; kỳ hạn 1-3 năm chiếm 22,71%; kỳ hạn 3-5 năm chiếm 6,71%; kỳ hạn 5-10 năm chiếm 11,55%; kỳ hạn 10-15 năm chiếm 34,93%; kỳ hạn 15-30 năm chiếm 2,73%.

Giao dịch repo đạt gần 23.999 tỷ đồng với kỳ hạn repos từ 13 đến 180 ngày.

Nếu tính từ 1/1/2017 đến cuối tuần qua, giá trị giao dịch của toàn thị trường đạt 1.949.450 tỷ đồng tương đương với giá trị giao dịch bình quân phiên đạt hơn 8.861,1 tỷ đồng.

Đối với giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài, tuần qua, tổng giá trị giao dịch của khối ngoại khá tốt, tăng 31%, tuy nhiên khối này đã bán ròng trên thị trường thứ cấp. Cụ thể, theo thống kê của Công ty Chứng khoán Bảo Việt (BVSC), khối ngoại đã mua vào 1.312 tỷ đồng, trong khi bán ra 1.666 tỷ đồng bị bán ra; do đó, 354 tỷ đồng đã được khối này bán ròng trong tuần. Tuy nhiên, tính từ đầu năm 2017 đến nay, thì khối ngoại vẫn đang mua ròng 16.914 tỷ đồng.

Số liệu từ HNX cho biết, tình từ 1/1/2017 đến nay, tổng giá trị giao dịch mua bán trái phiếu chính phủ của nhà đầu tư nước ngoài là 122.824 tỷ đồng, chiếm 3,15% giá trị giao dịch toàn thị trường.

Lãi suất trái phiếu duy trì xu hướng tăng đã kéo dài hơn một tháng qua, chủ yếu tập trung ở các kỳ hạn ngắn. Theo thống kê của BVSC, lãi suất trái phiếu các kỳ hạn 1 năm, 2 năm, 3 năm, 7 năm, 10 năm và 15 năm trên thị trường thứ cấp tuần qua có xu hướng tăng. Cụ thể, lợi suất các kỳ hạn trên tăng với biên độ 0,015% - 0,075%; lần lượt đạt mức 4,016%; 4,148%; 4,36%; 4,96%; 5,58% và 6,004%/năm. Trong khi đó, lợi suất kỳ hạn 5 năm giảm 0,009% so với tuần trước đó, về mức 4,628%/năm.

Như vậy, số liệu trên thị trường thứ cấp cho thấy, giá trị giao dịch đã giảm ở mức khá so với tuần trước đó và chủ yếu là do sự giảm sút của giao dịch repo. Thậm chí, diễn biến giao dịch outright và repo cho chiều hướng trái ngược nhau: Trong khi repo giảm rất mạnh (khoảng gần 7.000 tỷ đồng), thì giao dịch outright lại duy trì được đà tăng, dù mức tăng không lớn. Đây cũng là tuần giá trị giao dịch outright đạt con số cao nhất trong 4 tuần gần nhất.

Về tỷ trong giao dịch giữa các nhóm kỳ hạn, trái phiếu dưới 5 năm vẫn chiếm ưu thế, nhưng ấn tượng lại đến từ nhóm kỳ hạn 10-15 năm khi chiếm tới 34,93%, cao hơn cả nhóm 1-3 năm và 3-5 năm thường dẫn đầu như thông lệ hàng tuần.

Còn trên thị trường sơ cấp, so với nhiều tuần gần đây, sức cầu vẫn chưa được cải thiện nhiều nếu nhìn trên con số trúng thầu tuần qua. Tỷ lệ trúng thầu trên tổng khối lượng gọi thầu chỉ đạt gần 31%. Tuy nhiên, nhìn trên tỷ lệ khối lượng đặt thầu/gọi thầu, sức cầu lại cho góc nhìn khác. Cụ thể, tổng giá trị đặt thầu (đạt 7.600 tỷ đồng) vẫn gấp 3,8 lần giá trị gọi thầu (2.000 tỷ đồng).

Xem xét số liệu riêng cho từng kỳ hạn, ngoại trừ kỳ hạn 15 năm, giá trị đặt thầu chỉ gấp 1,13 lần giá trị gọi thầu, thì 3 kỳ hạn 5, 7 và 10 năm vẫn là con số khá cao, trên 3 lần. Đặc biệt, tại kỳ hạn 5 năm, mặc dù không có khối lượng trúng thầu, nhưng con số này đạt tới 6,9 lần – một con số rất cao.

Do vậy, nhiều ý cho rằng, sức cầu thực sự trên thị trường trái phiếu sơ cấp vẫn ở mức khá cao; hay nói cách khác, nhu cầu mua trái phiếu của các nhà đầu tư vẫn lớn. Chính vì thế, việc con số huy động thành công cao hay thấp có thể chỉ nằm ở việc người mua và người bán chấp nhận bán với giá bao nhiêu. Hàng tốt, nếu được giá “hời” thì khách vẫn mua, nhưng rõ ràng, trong bối cảnh hiện tại, việc người bán chấp nhận bán hàng với chi phí lãi suất cao là ít xảy ra.

Nhận định này tiếp tục được khẳng định nếu nhìn trên bình diễn lãi suất trúng thầu tuần qua. Lãi suất dường như không thay đổi trên tất cả các kỳ hạn trúng thầu, ngoài trừ kỳ hạn 7 năm có nhích tăng nhẹ 1 điểm cơ bản.

Diễn biến này cho thấy lãi suất các loại kỳ hạn kể trên vẫn chưa thoát hẳn khỏi vùng đáy nên khó hấp dẫn được nhà đầu tư. Tính đến thời điểm hiện tại, KBNN đã hoàn thành 85,8% kế hoạch phát hành cho cả năm. Do vậy, các tổ chức phát hành không chịu quá nhiều sức ép để phải điều chỉnh tăng lãi suất.

Dự báo cho thấy, tỷ lệ trúng thầu có thể chưa tạo đột biến trong ngắn hạn và nhất là kỳ hạn 5 năm nếu lãi suất không thay đổi thì có thể khách mua vẫn tiếp tục “hờ hững”. Với diễn biến này, mức độ thành công trong các phiên đấu thầu sắp tới vẫn sẽ phụ thuộc vào thanh khoản ngắn hạn của các ngân hàng trong từng tuần./.

Duy Thái