Đoàn công tác Tổng cục Hải quan kiểm tra việc triển khai VASSCM tại cảng hàng không Nội Bài. Ảnh: Hải Anh

Sau gần 4 tháng triển khai, VASSCM đã đạt được kết quả tích cực, do đó cơ quan hải quan sẽ tiếp tục mở rộng VASSCM tại nhiều cảng trên cả nước…”, ông Lê Đức Thành, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin và thống kê hải quan (CNTT&TKHQ) chia sẻ với phóng viên TBTCVN.

- PV: Sau gần 4 tháng triển khai VASSCM, xin ông cho biết việc này đã diễn ra như thế nào và mang lại lợi ích gì đối với cộng đồng doanh nghiệp (DN)?

- Ông Lê Đức Thành: Để tạo thuận lợi cho DN, từ năm 2017, cơ quan hải quan đã triển khai VASSCM tại cảng biển và cảng hàng không, thông qua việc kết nối, trao đổi thông tin với DN kinh doanh cảng, sân bay, kho bãi. Đến nay VASSCM được thực hiện tại 5 cục hải quan tỉnh, thành phố trọng điểm, gồm: Hải Phòng, Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh, Bà Rịa - Vũng Tàu, Quảng Ninh với 81 DN kinh doanh kho, bãi cảng tham gia. Trong đó, Cục Hải quan Hải Phòng có kết quả triển khai cao nhất, chiếm tỷ lệ lớn trong hầu hết các loại hàng hóa thực hiện của toàn ngành.

Tháng 6/2018, cơ quan hải quan đã phối hợp với đại diện Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tổ chức đoàn khảo sát, phỏng vấn trực tiếp các bên có liên quan trong quá trình thực hiện thủ tục thông quan hàng hóa tại cảng Hải Phòng và cảng hàng không quốc tế Nội Bài.

Ông Lê Đức Thành

Qua phỏng vấn, các DN đánh giá rất cao việc triển khai hệ thống này. Hồ sơ, thủ tục đưa hàng ra khỏi kho bãi cảng đơn giản hơn; bỏ hẳn được thủ tục xác nhận của hải quan giám sát tại cổng cảng; giảm tiếp xúc giữa hải quan và DN; giảm thời gian đi lại làm thủ tục của doanh nghiệp xuất nhập khẩu, khắc phục được tình trạng ùn tắc tại cổng cảng/kho bãi, giảm thời gian từ khi hàng hóa được thông quan/giải phóng hàng đến khi đưa hàng ra khỏi cảng ít nhất 1 đến 2 giờ/lô hàng.

Đối với DN kinh doanh kho bãi cảng, thời gian khai thác hàng của DN cảng biển giảm trung bình 0,5 - 1giờ/container (rút ngắn khoảng 50% thời gian); từ đó nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp cảng, lưu lượng hàng và doanh thu tăng lên. Ví dụ, đối với cảng Nam Hải Đình Vũ, Hải Phòng lưu lượng hàng hóa qua cảng tăng trưởng hơn 10%.

- PV: Lãnh đạo Tổng cục Hải quan đã chỉ đạo các cục vụ chức năng Tổng cục Hải quan và các cục hải quan tỉnh, thành phố đẩy nhanh tiến độ thực hiện mở rộng trên toàn quốc VASSCM. Đến nay, việc triển khai VASSCM đã có tiến triển nào đáng kể, thưa ông?

- Ông Lê Đức Thành: Thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Tổng cục Hải quan, Cục CNTT & TKHQ đã tham mưu, trình lãnh đạo Tổng cục Hải quan ban hành 2 kế hoạch thực hiện VASSCM. Đó là Kế hoạch 4098/KH- TCHQ (ngày 21/6/2017) và Kế hoạch 3009/KH-TCHQ (ngày 30/5/2018).

Về quy mô triển khai, theo Kế hoạch 4098/KH- TCHQ, trong năm 2018 sẽ được triển khai mở rộng VASSCM ra 11 cục hải quan có cảng biển. Theo Kế hoạch 3009/KH-TCHQ, VASSCM sẽ được triển khai tại tất cả các kho, bãi, cảng biển, cảng hàng không, địa điểm chịu sự giám sát hải quan…

Thực hiện mục tiêu này, đến nay đã có 21/35 cục hải quan tỉnh, thành phố hoàn thành việc rà soát đánh giá hiện trạng, xác định các DN triển khai. Trong số này, có 14 cục xây dựng và có kế hoạch triển khai trong năm 2018.

Tuy nhiên việc mở rộng triển khai VASSCM cũng đang gặp một số khó khăn đang được Tổng cục Hải quan khắc phục. Cụ thể là Nghị định 68/2016/NĐ-CP đang trong quá trình sửa đổi bổ sung. Đây là một trong những cơ sở pháp lý để các DN kinh doanh kho, bãi, địa điểm kiểm tra triển khai trao đổi thông tin theo yêu cầu của cơ quan hải quan. Khó khăn nữa là hiện có sự chênh lệch rất lớn về mức độ ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý của các DN kinh doanh kho, bãi, cảng, địa điểm chịu sự giám sát hải quan. Điều này dẫn đến khó khăn khi thực hiện yêu cầu về chuẩn hóa dữ liệu để trao đổi thông tin giữa DN với cơ quan hải quan.

- PV: Cộng đồng DN vừa có phản ánh không truyền được dữ liệu lên hệ thống CNTT của cơ quan hải quan, vậy đâu là nguyên nhân và sự cố này có ảnh hưởng đến việc triển khai VASSCM, thưa ông?

- Ông Lê Đức Thành: Vừa qua (từ ngày 17 đến ngày 19/9/2018) có xảy ra hiện tượng DN đồng loạt gửi một lượng lớn dữ liệu tăng đột biến hàng chục lần so với bình thường khiến hệ thống đường truyền và hệ thống CNTT của ngành Hải quan quá tải, dẫn đến việc DN không truyền được file đính kèm lên hệ thống.

Đến chiều 20/9, vướng mắc cơ bản được xử lý, hệ thống của ngành Hải quan đã vận hành bình thường.

Hiện tượng CNTT bị gián đoạn vừa qua không liên quan đến việc triển khai VASSCM. Để việc triển khai VASSCM diễn ra đúng kế hoạch, Tổng cục Hải quan đã tách hệ thống truyền nhận dữ liệu giữa cơ quan hải quan và DN kinh doanh kho, bãi, cảng thành đường truyền độc lập để đảm bảo việc kết nối; tăng cường hệ thống máy chủ để tăng năng lực xử lý dữ liệu do DN truyền đến.

- PV: Xin cảm ơn ông!

Hải Linh (thực hiện)