Kinh tế TP. Hồ Chí Minh năm 2024 tiếp tục đà phục hồi, tăng trưởng quý sau cao hơn quý trước, tổng sản phẩm trên địa bàn GRDP ước tăng 7,17% so với năm 2023.

Kỳ vọng duy trì đà tăng trưởng

Theo báo cáo thường niên TP. Hồ Chí Minh do Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH) và Cục Thống kê TP. Hồ Chí Minh phối hợp nghiên cứu, sự phục hồi ổn định trên mức kỳ vọng trong giai đoạn sau đại dịch COVID-19 cho thấy nền kinh tế thế giới hiện tại có khả năng chống chịu tương đối tốt trước những bất ổn đang diễn ra. Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo nền kinh tế thế giới trong năm 2025 sẽ tiếp tục duy trì được tốc độ tăng trưởng 3,2% (tương đương tốc độ tăng trưởng năm 2024).

Tương tự, các tổ chức quốc tế khác cũng khá lạc quan về triển vọng kinh tế thế giới trong năm 2025. Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo tăng trưởng của nền kinh tế thế giới trong năm 2025 là 2,7% (cao hơn 0,1 điểm phần trăm so với tốc độ tăng trưởng năm 2024), Liên hợp quốc (UN) dự báo tăng trưởng của nền kinh tế thế giới trong năm 2025 là 2,8% (cao hơn 0,1 điểm phần trăm so với tốc độ tăng trưởng năm 2024). Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) dự báo khu vực Đông Nam Á tăng trưởng 4,7% trong năm 2025 (tương đương tốc độ tăng trưởng năm 2024).

Các chuyên gia cho rằng, nền kinh tế thế giới tiếp tục duy trì được đà tăng trưởng ổn định sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho kinh tế Việt Nam nói chung và TP. Hồ Chí Minh nói riêng, đặc biệt là vốn đầu tư nước ngoài và xuất khẩu. Trong đó, xuất khẩu sẽ tiếp tục nhận được những lực kéo thuận lợi từ thị trường quốc tế, đặc biệt là hai thị trường lớn là Mỹ và Trung Quốc. Tăng trưởng trong xuất khẩu sẽ tiếp tục hỗ trợ cho sự phục hồi của tổng cầu đối với hàng hóa và dịch vụ.

Tuy nhiên, với những bất ổn đang hiện hữu (các cuộc xung đột vũ trang kéo dài và leo thang căng thẳng, căng thẳng địa chính trị và chiến tranh thương mại, thiên tai nhiều nơi trên thế giới và những rủi ro nội tại của các nền kinh tế lớn như Mỹ, Trung Quốc hay Ấn Độ), nền kinh tế thế giới vẫn phải đối mặt với khả năng suy giảm tăng trưởng.

Xuất khẩu được dự báo sẽ tiếp tục nhận được những lực kéo thuận lợi từ thị trường quốc tế, đặc biệt là hai thị trường lớn là Mỹ và Trung Quốc.

“Nếu tổng thống đắc cử Donald Trump hiện thực hóa chính sách tăng thuế nhập khẩu mà ông đề xuất khi tranh cử thì rủi ro suy giảm đối với thương mại toàn cầu là rất lớn, đặc biệt là trong nửa cuối năm 2025. Kịch bản này nếu xảy ra sẽ đem lại nhiều trở ngại cho hoạt động xuất khẩu của Việt Nam" - các chuyên gia dự báo.

Đối với Việt Nam nói chung, tình hình của các doanh nghiệp quốc nội là điều cần phải tiếp tục chú ý trong năm 2025. Trong bối cảnh nợ xấu chưa có dấu hiệu giảm đi và mặt bằng lãi suất cho vay đang tăng lên, các doanh nghiệp trong nước có khả năng sẽ gặp nhiều khó khăn hơn trong năm 2025. Việc đầu tư của các doanh nghiệp trong nước chưa phục hồi mạnh sẽ làm chậm tiến trình đổi mới công nghệ và nâng cao tính cạnh tranh nhằm tiến sâu và gia tăng vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Điều này trong trung hạn sẽ là rào cản trong việc nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế.

Trong năm 2025, tiêu dùng của người dân Việt Nam nói chung sẽ tiếp tục phục hồi khiêm tốn do thu nhập của người dân nhìn chung chịu nhiều tác động tiêu cực từ các cú sốc giá cả; tâm lý phòng ngừa của người dân trước những rủi ro và bất định của nền kinh tế. Đây là phản ứng bình thường của người dân, tiêu dùng nhìn chung phụ thuộc rất nhiều vào thu nhập hiện tại và kỳ vọng của người dân về nền kinh tế và thu nhập trong tương lai.

Thách thức trong kỷ nguyên mới đối với kinh tế TP. Hồ Chí Minh

Trong năm 2025, kinh tế TP. Hồ Chí Minh được dự báo sẽ tiếp tục đà hồi phục nhờ vào tăng trưởng của ngành dịch vụ, công nghiệp và xây dựng. Tiêu dùng của người dân ở thành phố có xu hướng tăng trưởng cao hơn mặt bằng chung cả nước và khách du lịch đang trong đà tăng trưởng tốt cùng với sự phục hồi của kinh tế thế giới. Ngành công nghiệp cũng được kỳ vọng sẽ tiếp tục đà hồi phục, đặc biệt là hai ngành trọng điểm là hóa dược và điện tử. Với những cơ chế và chính sách hỗ trợ mới, lĩnh vực bất động sản và xây dựng cũng được kỳ vọng sẽ bứt phá mạnh hơn.

Tuy nhiên, các chuyên gia dự báo, thành phố vẫn đang còn phải đối mặt thách thức liên quan đến nguồn nhân lực chất lượng cao, hiện nay vẫn chưa có xu hướng tăng trưởng trở lại trong những năm sau đại dịch COVID-19. Để tiếp tục nâng cao giá trị gia tăng trong ngành dịch vụ đòi hỏi các doanh nghiệp trong ngành này phải chuyển đổi số kết hợp với ứng dụng công nghệ để gia tăng năng suất và chất lượng. Yếu tố then chốt trong việc phát triển các ngành dịch vụ giá trị cao là nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo đó, việc chuyển dịch sang các ngành công nghiệp hay các công đoạn trong một chuỗi sản xuất có giá trị gia tăng cao cũng đòi hỏi nguồn lao động kỹ thuật cao. Cuối cùng, để tinh gọn bộ máy hành chính, số hóa kết hợp ứng dụng công nghệ thông tin nhằm giảm thiểu chi phí và thời gian trong các thủ tục hành chính cho doanh nghiệp và người dân, đồng thời thực thi hiệu quả các chính sách và chương trình đề ra cũng yêu cầu một đội ngũ nhân lực quản trị công chất lượng cao. Tuy nhiên, khi chi phí sinh hoạt ngày càng tăng cao và tiền lương tăng trưởng chậm, người lao động chất lượng cao có xu hướng không chọn thành phố làm điểm đến.

Ngoài ra, đầu tư của các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài, hiện nay đang có xu hướng hồi phục khá chậm trong những năm sau đại dịch COVID-19. Để chuyển đổi và nâng cấp mô hình sản xuất trong ngành dịch vụ và công nghiệp đòi hỏi rất nhiều vốn đầu tư.

Tuy nhiên, khi chi phí đầu vào sản xuất còn gây ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lời của vốn, đặc biệt là chi phí lao động do thiếu nguồn lao động chất lượng cao, các doanh nghiệp có xu hướng không đầu tư chuyển đổi và nâng cấp mô hình sản xuất trên địa bàn thành phố. Điều này khiến cho năng suất tăng trưởng chậm và theo đó là tiền lương cũng tăng trưởng chậm, dẫn đến việc người lao động chất lượng cao có xu hướng không chọn thành phố làm điểm đến. Đây là một vòng xoáy luẩn quẩn điển hình góp phần tạo thành bẫy thu nhập trung bình.

Cuối cùng, cơ sở hạ tầng vốn đã và đang phải chịu quá tải trong một thời gian dài bao gồm giao thông vận tải, nhà ở, bộ máy quản lý hành chính, y tế, giáo dục và các tiện nghi sống khác. Sự quá tải của cơ sở hạ tầng là một trong những yếu tố khiến chi phí đầu vào sản xuất của các doanh nghiệp và chi phí sinh hoạt của người lao động còn cao. Điều này khiến cho thành phố giảm khả năng thu hút vốn đầu tư và người lao động chất lượng cao.