Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long trình bày tại phiên họp.

Bổ sung dự án Luật sửa đổi Luật Kinh doanh Bảo hiểm và Luật Sở hữu trí tuệ

Theo Tờ trình về dự kiến Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2020 và điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2019 (chương trình) do Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long trình bày, trong năm 2018 đã có một số lượng lớn các dự án được trình Chính phủ xem xét, cho ý kiến để trình Quốc hội, UBTVQH. Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo quyết liệt và nhiều bộ, cơ quan ngang bộ đã quan tâm, đầu tư nguồn lực cho công tác xây dựng thể chế.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, việc thực hiện chương trình vẫn còn hạn chế như: Một số dự án luật phải xin rút ra khỏi chương trình, lùi thời hạn trình. Có dự án luật phải lùi thời hạn và chuyển từ quy trình 2 kỳ thành 3 kỳ họp. Một số bộ, cơ quan ngang bộ vẫn chưa thực sự chủ động trong việc lập đề nghị xây dựng các dự án luật.

Trong năm 2019, Chính phủ có nhiệm vụ phối hợp chỉnh lý và xây dựng mới để trình Quốc hội, UBTVQH 21 dự án luật. Ngày 18/3/2019, Chính phủ tiếp tục trình UBTVQH về lùi thời hạn trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp. Nếu được chấp thuận thì trong năm 2019, Chính phủ sẽ có nhiệm vụ phối hợp chỉnh lý và trình Quốc hội 26 dự án luật, pháp lệnh, dự thảo nghị quyết.

Về điều chỉnh chương trình năm 2019, ngoài 3 dự án luật đã được UBTVQH quyết định bổ sung vào chương trình năm 2019, Chính phủ tiếp tục đề nghị điều chỉnh chương trình năm 2019 đối với 10 dự án, dự thảo, bao gồm: rút ra khỏi chương trình 2 dự án luật; lùi thời hạn trình 2 dự án; bổ sung 6 dự án, dự thảo.

Trong số 6 dự án, dự thảo bổ sung, Chính phủ đề nghị UBTVQH, Quốc hội cho phép soạn thảo theo trình tự, thủ tục rút gọn đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm và Luật Sở hữu trí tuệ để đáp ứng yêu cầu thực thi Hiệp định CPTPP.

Như vậy, sau khi điều chỉnh, số lượng các dự án thuộc chương trình năm 2019 sẽ là 26 dự án, tăng 9 dự án so với Nghị quyết số 57 của Quốc hội. Số lượng dự án như đã nêu là tương đương với các năm 2016, 2017 và có thể bảo đảm tính khả thi của Chương trình.

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định cho biết, ủy ban nhận thấy, thời gian qua, công tác xây dựng pháp luật từ khâu chuẩn bị đề xuất đưa dự án vào chương trình cho đến xem xét, thông qua tiếp tục được đổi mới.

Công tác phối hợp giữa các cơ quan của Chính phủ, của Quốc hội và cơ quan, tổ chức có liên quan ngày càng chặt chẽ, hiệu quả hơn. Trách nhiệm của cơ quan chủ trì soạn thảo, chủ trì thẩm tra được tăng cường trong tất cả các giai đoạn của quy trình.

Đưa ra khỏi chương trình năm 2019 dự án Luật sửa đổi, bổ sung Luật Thuế bảo vệ môi trường

Tuy nhiên, báo cáo thẩm tra cũng cho rằng, dù đã có những đổi mới nhưng sự chuyển biến còn chậm, việc lập và thực hiện chương trình vẫn còn những tồn tại, hạn chế. Nhìn lại 3 năm qua, tính dự báo của chương trình không cao, chủ yếu vẫn chạy theo tiến độ, tính "gối đầu" thấp, thiếu tầm nhìn cho năm tiếp theo. Tình trạng xin lùi, rút hoặc bổ sung dự án vào chương trình còn nhiều.

Hoạt động của ban soạn thảo có nơi còn nặng hình thức. Việc tổ chức lấy ý kiến trong quá trình xây dựng dự án nhiều trường hợp còn hình thức, không hiệu quả. Việc tham gia ý kiến của không ít cơ quan, tổ chức còn sơ sài, mang tính chiếu lệ. Cơ quan thẩm tra trong một số trường hợp chưa thực sự thẳng thắn, thiếu kiên quyết, còn nể nang, xuôi chiều với cơ quan soạn thảo. Việc tham gia thẩm tra còn hạn chế.

Phát biểu của không ít đại biểu Quốc hội còn chưa sâu, chưa tập trung vào những nội dung cần xin ý kiến. Việc biểu quyết những vấn đề quan trọng, còn có ý kiến khác nhau làm cơ sở cho việc tiếp thu, chỉnh lý dự án hầu hết chưa được thực hiện.

Tại phiên họp, các thành viên UBTVQH đã thảo luận và đưa ra nhiều ý kiến đóng góp cho chương trình xây dựng luật, pháp lệnh. Nhất trí cao với đánh giá tại báo cáo thẩm tra, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Kim Ngân cũng thống nhất với nguyên tắc có điều chỉnh chương trình 2019 nhưng không được xáo trộn những chương trình Quốc hội đã được quyết định, chỉ đưa ra khỏi chương trình những dự án luật nào chưa đảm bảo chất lượng, chưa đủ điều kiện để trình ra Quốc hội.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu tán thành việc đưa khỏi chương trình năm 2019 dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế bảo vệ môi trường; lùi thời gian trình 1 kỳ họp, từ cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 7 sang cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 8 đối với Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp; bổ sung vào chương trình năm 2019 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh Bảo hiểm và Luật Sở hữu trí tuệ; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định Tư pháp; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng chống thiên tai và Luật Đê điều; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng và bổ sung vào năm 2019 dự án Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng (sửa đổi).

Đồng thời, điều chỉnh Luật Khám bệnh, chữa bệnh lùi 2 kỳ họp, từ trình xin ý kiến vào Kỳ họp thứ 7 sang xin ý kiến vào Kỳ họp thứ 9. Không bổ sung Luật Thi đua khen thưởng vào chương trình năm 2019 mà đưa vào cuối năm 2020. Về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai, đa số đồng ý với đề nghị đầu năm 2020 trình Quốc hội cho ý kiến lần đầu.

H.Y