Từ cam kết Net Zero đến bài toán dòng vốn: Làm sao để chuyển đổi xanh không chỉ dừng ở mục tiêu?

Hà My
Cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050 đặt Việt Nam vào nhóm quốc gia tiên phong trong ứng phó biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, phía sau mục tiêu đầy tham vọng là hàng loạt thách thức về vốn, công nghệ và năng lực triển khai, đặc biệt với khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc hoàn thiện thể chế, phát triển thị trường carbon và khơi thông dòng vốn cho công nghệ khí hậu đang trở thành yếu tố quyết định để chuyển đổi xanh đi vào thực chất.
aa

Định hình khung chính sách và vai trò “trục dẫn” của tài chính công

Chia sẻ thông tin tổng quan về chính sách và tình hình triển khai mục tiêu Net Zero của Việt Nam, ông Tô Việt Hoàng - Phó trưởng Ban Hợp tác quốc tế, Vụ Tài chính - Kinh tế ngành (Bộ Tài chính cho biết), Việt Nam đã đưa ra cam kết rõ ràng về việc đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Đây là cam kết ở mức rất cao, thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ trong việc tham gia cùng cộng đồng quốc tế ứng phó với biến đổi khí hậu.

Việt Nam đã đưa ra các mục tiêu cụ thể về giảm phát thải khí nhà kính như: việc đang trong quá trình rà soát và cập nhật Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC 3.0); rà soát và cập nhật Chiến lược Tăng trưởng xanh; nhanh chóng xây dựng các quy định để triển khai thị trường carbon trong nước,…

Từ cam kết Net Zero đến bài toán dòng vốn: Làm sao để chuyển đổi xanh không chỉ dừng ở mục tiêu?
Nông nghiệp phát thải thấp là một trong những giải pháp công nghệ khí hậu. Ảnh minh họa

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đang tham gia nhiều sáng kiến quốc tế liên quan đến giảm phát thải methane, quản lý rừng và chuyển đổi năng lượng sạch. Cam kết này mở ra nhiều cơ hội cho Việt Nam trong việc nâng cao uy tín quốc tế, tiếp cận tài chính xanh, công nghệ mới và hợp tác phát triển.

Cam kết này mở ra nhiều cơ hội cho Việt Nam trong việc nâng cao uy tín quốc tế, tiếp cận tài chính xanh, công nghệ mới và hợp tác phát triển.

Cũng theo ông Hoàng, trong tiến trình này, Bộ Tài chính giữ vai trò rất quan trọng trong việc tạo dựng nền tảng chính sách và huy động nguồn lực cho chuyển đổi xanh.

Cụ thể là phát triển và vận hành các công cụ tài chính xanh, nhằm hỗ trợ phân bổ nguồn lực cho các mục tiêu phát triển bền vững; thúc đẩy thị trường carbon, qua đó từng bước hình thành cơ chế định giá phát thải và tạo động lực kinh tế cho giảm phát thải.

Bên cạnh đó là lồng ghép mục tiêu khí hậu vào chính sách tài khóa và quản lý đầu tư công, để sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực nhà nước. Đồng thời, khuyến khích khu vực tư nhân đầu tư vào công nghệ sạch, giúp giảm chi phí chuyển đổi và mở rộng cơ hội tăng trưởng xanh.

Công nghệ khí hậu và bài toán tiếp cận nguồn lực của doanh nghiệp

Trên thực tế, Việt Nam đã đạt được một số kết quả tích cực bước đầu. Có thể thấy rõ tiến triển trong phát triển năng lượng tái tạo, cũng như việc từng bước hoàn thiện khung pháp lý và chính sách hỗ trợ cho mục tiêu Net Zero.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đó, theo ông Hoàng, vẫn còn không ít khoảng trống cần tiếp tục xử lý. Những khó khăn lớn hiện nay bao gồm thiếu vốn dài hạn, hạn chế về công nghệ và năng lực thực thi chưa đồng đều giữa các chủ thể. Đặc biệt, với doanh nghiệp nhỏ và vừa, chi phí đầu tư ban đầu cao và rủi ro công nghệ vẫn là những rào cản rất lớn.

Trong bối cảnh đó, công nghệ khí hậu là một trong những giải pháp then chốt để hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng 0, bao gồm: công nghệ năng lượng sạch và sử dụng năng lượng hiệu quả, giúp giảm phát thải, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế; kinh tế tuần hoàn, góp phần sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn, giảm chất thải và thúc đẩy sự tăng trưởng thân thiện với môi trường; nông nghiệp phát thải thấp, vừa bảo vệ môi trường, vừa nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm; giao thông xanh, giúp giảm phát thải carbon và tiêu thụ năng lượng thông qua các công nghệ và dịch vụ giao thông bền vững.

Đây là những lĩnh vực tiên phong và trọng điểm của công nghệ khí hậu trong bối cảnh Việt Nam hiện nay, vừa góp vào giảm phát thải khí nhà kính, vừa tạo cơ hội phát triển mới cho doanh nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa, cùng với doanh nghiệp khởi nghiệp, là lực lượng rất quan trọng trong hệ sinh thái công nghệ khí hậu của Việt Nam. Đây là khu vực có tính linh hoạt cao, có khả năng thích ứng nhanh và phát triển các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn trong nước. Họ cũng là lực lượng đổi mới sáng tạo quan trọng, có thể tạo ra những mô hình kinh doanh, sản phẩm và dịch vụ mới phục vụ quá trình chuyển đổi xanh.

Tuy nhiên, nhóm doanh nghiệp này hiện vẫn gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận tài chính, công nghệ, thị trường và các nguồn lực hỗ trợ phát triển. Vì vậy, các hình thức hỗ trợ có mục tiêu, đúng nhu cầu và đúng thời điểm sẽ có ý nghĩa rất lớn trong việc phát huy tiềm năng đổi mới sáng tạo của khu vực này.

“Thành công của quá trình chuyển đổi xanh sẽ phụ thuộc rất lớn vào sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp, SMEs, startups và các đối tác quốc tế. Khi chính sách đúng, nguồn lực đủ, công nghệ phù hợp và các bên cùng đồng hành, quá trình chuyển đổi xanh của Việt Nam sẽ có cơ sở vững chắc để đi nhanh hơn, thực chất hơn và hiệu quả hơn” - ông Tô Việt Hoàng nhấn mạnh.

Ngày 17/4, Bộ Tài chính phối hợp với Cơ quan Hợp tác quốc tế Hàn Quốc (KOICA) và Viện Tăng trưởng xanh toàn cầu (GGGI) tổ chức Lễ khởi động dự án “Nâng cao mức độ sẵn sàng cho mục tiêu phát thải ròng bằng '0' của Việt Nam thông qua tăng cường tiếp cận nguồn lực đầu tư công nghệ khí hậu cho doanh nghiệp nhỏ và vừa và doanh nghiệp khởi nghiệp”.

Dự án tập trung giải quyết những khoảng trống then chốt trong quá trình triển khai mục tiêu phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam, đặc biệt là đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa và doanh nghiệp khởi nghiệp. Một điểm rất quan trọng là dự án đóng vai trò cầu nối giữa chính sách, công nghệ và tài chính. Nói cách khác, dự án không chỉ dừng ở việc hỗ trợ ý tưởng, hay nâng cao nhận thức, mà hướng tới tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận vốn, tiếp cận công nghệ xanh và nâng cao năng lực triển khai. Đồng thời, dự án cũng góp phần hỗ trợ doanh nghiệp tham gia hiệu quả hơn vào tiến trình chuyển đổi xanh, qua đó đóng góp vào việc thực hiện các cam kết khí hậu quốc gia. Đây là cách tiếp cận vừa thiết thực ở cấp doanh nghiệp, vừa có giá trị lan tỏa ở cấp chính sách.

Hà My

Đọc thêm

Vì một nền văn minh sinh thái, một Việt Nam xanh và một đại dương hòa bình, bền vững

Thời báo Tài chính Việt Nam trân trọng giới thiệu bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với tiêu đề “Vì một nền văn minh sinh thái, một Việt Nam xanh và một đại dương hòa bình, bền vững”.

Tây Ninh phát động Tháng hành động vì môi trường 2026

UBND tỉnh Tây Ninh vừa ban hành Kế hoạch tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường Thế giới (5/6) và Tháng hành động vì môi trường năm 2026 trên địa bàn tỉnh với chủ đề “Toàn cầu chung tay hành động vì khí hậu”, nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng và thúc đẩy các giải pháp ứng phó biến đổi khí hậu theo hướng thiết thực, hiệu quả.

Tháng 6/2026: Đà Nẵng mở đợt cao điểm làm sạch môi trường hưởng ứng Ngày Môi trường Thế giới

TP. Đà Nẵng sẽ đồng loạt triển khai đợt cao điểm tuyên truyền, vận động bảo vệ môi trường từ ngày 5/6 đến 15/6/2026 nhằm xử lý các “điểm đen” rác thải, chấn chỉnh tình trạng đổ lén xà bần, rác xây dựng và nâng cao ý thức cộng đồng, là bước khởi động cho phong trào toàn dân chung tay bảo vệ môi trường giai đoạn 2026 - 2030.

Hơn 2.000 thanh niên Cần Thơ hành động làm xanh - sạch thành phố

Sáng 31/5, tại Công viên Lưu Hữu Phước, phường Ninh Kiều, Thành đoàn Cần Thơ phối hợp với Tạp chí Gia đình Việt Nam tại thành phố Cần Thơ tổ chức Lễ phát động Chiến dịch Thanh niên tình nguyện Hè và Ngày hội Thiếu nhi tham gia bảo vệ môi trường năm 2026.

Tuổi trẻ TP. Hồ Chí Minh tiên phong hành động vì môi trường xanh và xây dựng đô thị văn minh

Sáng 31/5, tại Công viên Văn Lang (phường An Đông), Thành Đoàn TP. Hồ Chí Minh tổ chức Lễ ra quân các chương trình, chiến dịch tình nguyện hè năm 2026 gắn với hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em, mở đầu cho chuỗi hoạt động sôi nổi của tuổi trẻ thành phố trong mùa hè năm nay.

Lâm Đồng siết chặt quản lý môi trường biển trước áp lực ô nhiễm gia tăng

UBND tỉnh Lâm Đồng vừa ban hành văn bản chỉ đạo tăng cường công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường biển, ven biển trên địa bàn tỉnh, trước nguy cơ ô nhiễm môi trường biển gia tăng từ hoạt động du lịch, dịch vụ, nuôi trồng, khai thác và chế biến thủy hải sản.

Lào Cai chủ động kiểm soát ô nhiễm qua phân vùng bảo vệ môi trường

Trước xu hướng gia tăng các nguồn thải từ hoạt động sản xuất, sinh hoạt và phát triển đô thị, tỉnh Lào Cai đang triển khai phân vùng bảo vệ môi trường với nhiều giải pháp đồng bộ nhằm kiểm soát nguy cơ ô nhiễm.

Lạng Sơn triển khai dự án hơn 1.500 tỷ đồng tăng sức chống chịu biến đổi khí hậu

Tỉnh Lạng Sơn đang đẩy nhanh các thủ tục để triển khai dự án phát triển hạ tầng bền vững với tổng vốn đầu tư khoảng 1.523 tỷ đồng từ nguồn vốn vay ODA, vốn đối ứng và viện trợ không hoàn lại, nhằm nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều