Tự chủ đối với các đơn vị sự nghiệp công lập: Bình đẳng giữa công lập và tư nhân

Nhật Minh
(TBTCVN) - Nghị định 16 đã được Chính phủ ban hành và được coi là giải pháp hữu hiệu tạo cơ chế phân bổ nguồn lực ngân sách nhà nước (NSNN) một cách công bằng, bình đẳng giữa đơn vị sự nghiệp công lập và tư nhân, sử dụng hiệu quả NSNN.
aa

trang 7

Xã hội hóa dịch vụ y tế góp phần nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh.

Bình đẳng giữa các thành phần kinh tế

Ông Nguyễn Trường Giang - Phó Vụ trưởng Vụ Tài chính hành chính sự nghiệp (Bộ Tài chính) cho biết, Nghị định 16 của Chính phủ thể hiện tính công bằng ở việc phân bổ nguồn NSNN, chính sách đối với đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp dịch vụ công và công bằng giữa các thành phần kinh tế với nhau.

“Quy định trước đây không phân định rõ NSNN làm đến đâu, thị trường làm đến đâu. Vì thế, có những việc thị trường làm tốt thì ngân sách vẫn làm, dẫn đến dàn trải. Bây giờ cơ cấu lại, những gì thị trường làm tốt thì để thị trường làm. Còn những gì thị trường không làm được, hoặc làm không tốt thì mới phân bổ ngân sách để đơn vị công lập làm” - ông Giang nói.

Cũng theo ông Giang, Nghị định 16 quy định rất rõ là các bộ, ngành phải xây dựng danh mục dịch vụ công của từng bộ, ngành mình quản lý trình Thủ tướng Chính phủ. Chỉ những danh mục dịch vụ công được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đó mới được hưởng nguồn NSNN. Còn các dịch vụ công khác thì để thị trường thực hiện.

Bên cạnh việc công bằng trong phân bổ ngân sách, Nghị định 16 của Chính phủ cũng tạo cơ chế nâng cao quyền tự chủ của đơn vị công lập cung cấp dịch vụ công; từng bước xóa bỏ chính sách bao cấp qua giá trong cung cấp dịch vụ công; có lộ trình thực hiện chính sách giá cung cấp dịch vụ công bù đắp đủ chi phí (giai đoạn từ 2016 - 2020); đồng thời xây dựng chính sách hỗ trợ đối tượng chính sách như người nghèo có thể tiếp cận dịch vụ công tốt hơn nhờ có sự hỗ trợ giá, do đó việc điều chỉnh giá dịch vụ sẽ không bị ảnh hưởng nhiều.

Điều đáng nói của Nghị định 16 là chính sách công bằng, bình đẳng giữa các thành phần kinh tế trong cung cấp dịch vụ công; khuyến khích thúc đẩy xã hội hóa, tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế tham gia đầu tư cung cấp dịch vụ công. Sự bình đẳng này thể hiện trong việc áp dụng chính sách thuế, chính sách giá, chính sách phân bổ NSNN.

“Tới đây chúng tôi sẽ có chính sách đấu thầu dịch vụ công. Tức là chúng tôi sẽ yêu cầu các đơn vị dịch vụ công nhà nước và dịch vụ công ngoài nhà nước sẽ cạnh tranh trên một sân chơi bình đẳng. Anh nào có phương án cạnh tranh nhất, dự án hợp lý nhất sẽ được lựa chọn. Như vậy sẽ đảm bảo sự công khai, minh bạch và phát huy hiệu quả”- ông Giang nói.

Đẩy mạnh xã hội hóa đơn vị sự nghiệp công

Một trong những giải pháp mà Bộ Tài chính đưa ra nhằm sử dụng hiệu quả NSNN đối với các đơn vị sự nghiệp công là thay đổi phương thức chi ngân sách và tái cơ cấu phân bổ nguồn lực trong cung cấp dịch vụ công. Cụ thể, sẽ điều chỉnh cơ cấu chi NSNN theo hướng tăng đầu tư cơ sở vật chất, giảm chi thường xuyên; mở rộng chính sách khuyến khích xã hội hóa các đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp dịch vụ công; khuyến khích chuyển dần các đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp dịch vụ công sang thực hiện phương thức tự đảm bảo kinh phí hoạt động, không nhận hỗ trợ từ NSNN. Đối với những đơn vị đủ điều kiện sẽ chuyển sang hoạt động theo cơ chế doanh nghiệp.

Cùng với giải pháp trên, để phát huy tính tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập, Bộ Tài chính cũng đề nghị các bộ, ngành liên quan đẩy nhanh việc triển khai Nghị định 16, cụ thể như: Xây dựng lộ trình tính đủ chi phí cung cấp dịch vụ công trong giá dịch vụ công; xây dựng chính sách hỗ trợ đối tượng chính sách, đối tượng nghèo giảm thiểu ảnh hưởng do việc điều chỉnh giá dịch vụ; xây dựng danh mục dịch vụ công sử dụng NSNN đối với từng lĩnh vực; ban hành tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng, cơ chế giám sát, kiểm định chất lượng dịch vụ công; quy hoạch mạng lưới các đơn vị sự nghiệp công theo ngành, lĩnh vực…

Đề cập đến giải pháp nhằm tăng cường sự minh bạch trong chính sách phân bổ NSNN, ông Võ Thành Hưng - Vụ trưởng Vụ NSNN cho rằng, có 3 vấn đề cần phải đẩy mạnh thực hiện trong thời gian tới, đó là: Tạo cơ chế minh bạch về việc phân bổ, sử dụng NSNN; có cơ chế quản lý một cách hiệu quả và từng bước mở rộng hệ thống thông tin quản lý tài chính ở cấp chính phủ. Điều này sẽ giúp cho chính sách phân bổ NSNN đảm bảo sự công bằng, dễ giám sát và kiểm soát được hiệu quả.

Nhật Minh

Nhật Minh

Đọc thêm

Ưu tiên đầu tư vốn ODA cho dự án trọng điểm có tác động lan tỏa, tạo đột phá

Ưu tiên đầu tư vốn ODA cho dự án trọng điểm có tác động lan tỏa, tạo đột phá

Đây là một trong những định hướng quan trọng được nêu trong Kế hoạch thực hiện Định hướng thu hút, quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài giai đoạn 2026 - 2030 vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 441/QĐ-TTg.
Cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng kinh phí quản lý hành chính

Cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng kinh phí quản lý hành chính

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 75/2026/NĐ-CP ngày 16/3/2026 quy định chế độ tự chủ, tự chịu trách nhiệm về quản lý, sử dụng kinh phí quản lý hành chính. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/5/2026.

Kho bạc Nhà nước triển khai đồng bộ Nghị quyết Đại hội XIV trong toàn hệ thống

Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, hệ thống Kho bạc Nhà nước đang tích cực triển khai các nhiệm vụ, giải pháp nhằm cụ thể hóa các mục tiêu, yêu cầu đặt ra đối với lĩnh vực tài chính - ngân sách trong giai đoạn phát triển mới.
Bộ Tài chính nêu tên nhiều đơn vị chậm kiểm kê tài sản công

Bộ Tài chính nêu tên nhiều đơn vị chậm kiểm kê tài sản công

Bộ Tài chính vừa có Công văn số 3156/BTC-QLCS gửi các bộ, cơ quan trung ương và địa phương về việc tiếp tục đôn đốc thực hiện tổng kiểm kê tài sản công thời điểm 0h ngày 1/1/2026.
Dự trữ quốc gia cần hướng tới nguồn lực chiến lược bảo đảm an ninh kinh tế

Dự trữ quốc gia cần hướng tới nguồn lực chiến lược bảo đảm an ninh kinh tế

Hệ thống dự trữ quốc gia đang đứng trước yêu cầu phải tiếp tục hoàn thiện để đáp ứng tốt hơn nhiệm vụ bảo đảm an ninh kinh tế - xã hội trong bối cảnh mới. Việc sửa đổi, bổ sung Chiến lược Phát triển dự trữ quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được đặt ra nhằm xây dựng hệ thống dự trữ theo hướng chủ động, linh hoạt và ứng phó kịp thời với các tình huống đột xuất, cấp bách.
TP. Hồ Chí Minh dùng công cụ tài chính để hướng dòng kiều hối đầu tư vào khoa học công nghệ

TP. Hồ Chí Minh dùng công cụ tài chính để hướng dòng kiều hối đầu tư vào khoa học công nghệ

TP. Hồ Chí Minh sẽ triển khai đồng bộ các công cụ tài chính để chuyển dịch dòng kiều hối từ tiêu dùng sang đầu tư sản xuất, ưu tiên các lĩnh vực khoa học - công nghệ, công nghiệp chế biến - chế tạo, đổi mới sáng tạo, năng lượng xanh và chuyển đổi số.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng tiếp Tổng Giám đốc Ngân hàng ICBC Lưu Tuấn

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng tiếp Tổng Giám đốc Ngân hàng ICBC Lưu Tuấn

Ngày 17/3/2026, Ủy viên Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng tiếp Đoàn công tác Ngân hàng Công Thương Trung Quốc (ICBC), do ông Liu Jun (Lưu Tuấn), Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Trung Quốc, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc ICBC làm trưởng đoàn.
Bổ nhiệm ông Tạ Anh Tuấn giữ chức Thứ trưởng Bộ Tài chính

Bổ nhiệm ông Tạ Anh Tuấn giữ chức Thứ trưởng Bộ Tài chính

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Quyết định số 450/QĐ-TTg ngày 17/3/2026 về việc điều động, bổ nhiệm ông Tạ Anh Tuấn - Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk nhiệm kỳ 2021 - 2026 giữ chức Thứ trưởng Bộ Tài chính.
Xem thêm