Cơ chế tự chủ đã giúp các đơn vị SNCL huy động nguồn vốn phát triển hoạt động hiệu quả hơn.

Với những hướng dẫn cụ thể, chặt chẽ về cung cấp dịch vụ sự nghiệp công (DVSNC), hy vọng, sang năm 2018, Nghị định này sẽ được triển khai, tạo chuyển biến mạnh mẽ tại các đơn vị sự nghiệp công lập (SNCL).

* PV: Tự chủ tài chính là cốt lõi trong hoạt động của các đơn vị SNCL. Ông có thể điểm lại những kết quả nổi bật về thực hiện tự chủ trong thời gian qua?

- Ông Phạm Văn Trường: Thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về đổi mới cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính của các đơn vị SNCL, Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành đã tham mưu cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ từng bước hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật về đổi mới cơ chế hoạt động, cơ chế tự chủ đối với các đơn vị SNCL.

Đến nay, số lượng đơn vị SNCL được giao quyền tự chủ tài chính chiếm tỷ lệ khá cao, khoảng 90% số đơn vị SNCL đang hoạt động với trên 50 nghìn đơn vị. Số thu sự nghiệp của các đơn vị SNCL ngày càng tăng, năm sau cao hơn năm trước, chủ yếu nhờ tăng quy mô, mở rộng hoạt động sự nghiệp và đa dạng hóa việc cung cấp dịch vụ cho xã hội, qua đó thu hút thêm số người tham gia thụ hưởng các hoạt động DVSNC.

Theo báo cáo chưa đầy đủ của các bộ, ngành, địa phương, đến cuối năm 2016, tổng nguồn thu sự nghiệp của các đơn vị SNCL (bao gồm cả nguồn thu phí được để lại) đạt trên 70 nghìn tỷ đồng. Nguồn thu của các đơn vị sự nghiệp cùng với nguồn kinh phí tiết kiệm 10% chi hoạt động thường xuyên NSNN giao đã góp phần bảo đảm bù đắp một phần nhu cầu tiền lương tăng thêm theo quy định của Chính phủ.

Cùng với việc khai thác nguồn thu, các đơn vị SNCL đã xây dựng các giải pháp quản lý nội bộ để tiết kiệm chi phí. Theo báo cáo của các bộ, cơ quan trung ương và địa phương, nhiều đơn vị sự nghiệp tiết kiệm chi thường xuyên góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động sự nghiệp (trong đó, 143 đơn vị thuộc các bộ, cơ quan Trung ương đã thực hiện tiết kiệm chi thường xuyên khoảng 1.020 tỷ đồng; 1.486 đơn vị thuộc các địa phương đã thực hiện tiết kiệm chi thường xuyên khoảng 650 tỷ đồng).

Nhờ tăng cường khai thác nguồn thu, tiết kiệm chi và thực hiện chế độ tự chủ, thu nhập và đời sống của người lao động trong các đơn vị SNCL đã từng bước được nâng lên, trong đó thu nhập tăng thêm của cán bộ, viên chức bình quân khoảng từ 0,5 đến 1,5 lần tiền lương cấp bậc của đơn vị. Riêng một số đơn vị SNCL trong lĩnh vực giáo dục đại học tự đảm bảo toàn bộ chi phí hoạt động đã thực hiện chi trả thu nhập tăng thêm cho người lao động khoảng 2-3 lần, như Trường Đại học Quốc tế - Đại học Quốc gia TP.Hồ Chí Minh...

Ngoài ra, cơ chế tự chủ đã giúp các đơn vị SNCL huy động nguồn vốn phát triển hoạt động sự nghiệp. Nhờ đó, cơ sở vật chất của các đơn vị SNCL được tăng cường, tạo điều kiện mở rộng các hoạt động sự nghiệp phong phú, đa dạng, phù hợp với chức năng nhiệm vụ được giao.

* PV: Đối với các đơn vị SNCL, đảm bảo tài chính để hoạt động là một vấn đề rất khó khăn. Sắp tới, khi những đơn vị này thực hiện tự chủ, ngoài giải pháp về tài chính, còn có những giải pháp đồng bộ nào để giúp cho các đơn vị SNCL tự chủ mà vẫn đảm bảo hoạt động?

- Ông Phạm Văn Trường: Hiện nay, cơ chế quản lý đối với các đơn vị SNCL thực hiện cơ chế tự chủ vẫn đang ở quá trình hoàn thiện, trong đó có nội dung tự chủ hoạt động, cách thức quản trị, vai trò của cơ quan chủ quản cũng chưa được quy định một cách đầy đủ và đồng bộ.

Để đảm bảo hoạt động của đơn vị SNCL, ngoài việc ban hành đầy đủ khung pháp lý về tự chủ tài chính cần tiếp tục tập trung hoàn thiện cơ chế quản lý, sắp xếp và tổ chức lại hoạt động của đơn vị SNCL theo tinh thần của Nghị quyết số 19/NQ-TW của Hội nghị Trung ương lần thứ 6 Khóa XII về tiếp tục đổi mới hệ thống tổ chức và quản lý, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của đơn vị SNCL.

Bộ Tài chính đang cùng các bộ, ngành tập trung hoàn thiện, trình ban hành và chuẩn bị triển khai thực hiện đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp đề ra trong Chương trình hành động của Chính phủ triển khai thực hiện Nghị quyết số 19/NQ-TW nêu trên.

* PV: Để nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các đơn vị SNCL, cơ chế chính sách quan trọng nào sẽ thực hiện trong năm 2018 thưa ông?

- Ông Phạm Văn Trường: Hiện nay, Bộ Tài chính đang hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định về giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công từ nguồn kinh phí chi thường xuyên. Nghị định sẽ quy định cụ thể về phương thức cung cấp DVSNC như giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu để tạo thuận lợi cho triển khai thực hiện; quy định về quản lý NSNN trong giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu; trách nhiệm của cơ quan quản lý các cấp, đơn vị SNCL, nhà cung cấp sản phẩm, DVSNC và cơ quan theo dõi, giám sát trong quá trình thực hiện, đảm bảo công khai, minh bạch, hiệu quả.

Đồng thời, trong năm 2018, sau khi Chính phủ ban hành các Nghị định quy định cơ chế tự chủ của đơn vị SNCL trong các lĩnh vực còn lại (giáo dục và đào tạo; giáo dục nghề nghiệp; văn hóa, thể thao và du lịch; thông tin, truyền thông và báo chí; y tế), Bộ Tài chính sẽ chủ trì cùng các bộ, ngành xây dựng, ban hành các Thông tư hướng dẫn thực hiện cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị SNCL trong từng lĩnh vực làm cơ sở để giao tự chủ cho các đơn vị SNCL.

Thực hiện các Nghị quyết của Trung ương, Quốc hội, Chính phủ và Chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm gắn với nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của đơn vị SNCL, Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành, địa phương tiếp tục tập trung khắc phục những hạn chế, bất cập, nỗ lực phấn đấu thực hiện tốt các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra trong đổi mới hoạt động khu vực dịch vụ công và các đơn vị SNCL, góp phần đẩy nhanh tiến trình sắp xếp lại tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế, cải cách tiền lương, cơ cấu lại NSNN và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới.

* PV: Xin cảm ơn ông!

Bùi Tư (thực hiện)