Ảnh minh họa. Ảnh: TL
Hai “lực đỡ” cho tỷ giá quý I ổn định
Công ty Chứng khoán Bảo Việt (BVSC) cho biết, diễn biến tỷ giá USD/VND trong quý I/2016 tương đối bình ổn, ngoại trừ một đợt tăng ngắn trong ba tuần đầu tháng 1. Tỷ giá sau đó đã nhanh chóng hạ nhiệt và có xu hướng điều chỉnh nhẹ trong suốt thời gian của tháng 2 và tháng 3. Tính chung trong cả quý I, tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố chỉ giảm nhẹ 0,17%, trong khi tỷ giá bình quân liên ngân hàng có mức giảm mạnh hơn (0,85%).
Theo BVSC, có hai nguyên nhân chính khiến tỷ giá USD/VND có chiều hướng sụt giảm trong quý vừa qua.
Thứ nhất, về nguyên nhân khách quan, đồng USD trên thị trường thế giới có xu hướng giảm mạnh trong quý I. Chỉ số Dollar Index đã giảm 4,2%, trong đó giảm mạnh nhất là so với JPY (-6,7%) và EUR (-4,8%). Đây cũng là diễn biến khá bất ngờ xét trong bối cảnh FED vẫn đang trong tiến trình tăng dần lãi suất trong khi Ngân hàng Trung ương châu Âu và Nhật Bản tăng cường các biện pháp nới lỏng tiền tệ bằng các gói QE và chính sách lãi suất âm.
Trong khi đó, đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc trong quý I cũng tăng nhẹ 0,6% so với USD. Như vậy, hầu hết các đồng tiền chủ chốt trong rổ tính tỷ giá trung tâm của NHNN đều lên giá so với USD. Điều này đã giúp giải tỏa sức ép lên tỷ giá USD/VND (trên thực tế VND giao dịch tại các NHTM đã tăng giá gần 1% so với USD).
Thứ hai, về nguyên nhân chủ quan, cán cân thương mại đã chuyển sang trạng thái xuất siêu (776 triệu USD) trong 3 tháng đầu năm 2016 sau năm 2015 luôn ở trạng thái nhập siêu. Bên cạnh đó, nguồn kiều hối chuyển về Việt Nam cũng ghi nhận ở mức khá trong quý I. Những diễn biến này đã giúp bổ sung nguồn cung ngoại tệ thực tế trên thị trường, góp phần làm giảm kỳ vọng VND tiếp tục giảm giá trong ngắn hạn.
Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cũng cho rằng, chính sách tỷ giá mới đã phát huy hiệu quả khi tỷ giá USD/VND duy trì trong biên độ cho phép trong thời gian qua, đặc biệt là hiện tượng đầu cơ và yếu tố đột biến theo ngày đã giảm đáng kể.
Trong chính sách tỷ giá mới, diễn biến của tiền đồng sẽ có mối liên hệ nhiều hơn với thâm hụt thương mại và tình trạng ra/vào của các dòng vốn. Diễn biến trong quý/2016 cho thấy thặng dư thương mại được duy trì và nhập siêu cao chưa có dấu hiệu trở lại khi hoạt động xuất nhập khẩu nội địa đều suy giảm.
Thêm vào đó, việc giải ngân vốn tích cực của khối FDI đang là tấm đệm hỗ trợ cho mặt bằng tỷ giá. Đồng thời, việc mua vào ngoại tệ nâng dự trữ ngoại hối của NHNN thời gian qua cũng phần nào đảm bảo cho khả năng ổn định trong chính sách điều hành tỷ giá của NHNN trong quý tiếp theo.
Về yếu tố bên ngoài, đồng USD giảm giá song hành với lộ trình nâng lãi suất thận trọng kết hợp với triển vọng kinh tế quý I của Trung Quốc không quá tiêu cực, giúp nhà điều hành yên tâm hơn.
Tỷ giá vẫn còn rủi ro phía trước
Mặc dù có diễn biến tương đối bình ổn trong 3 tháng đầu năm, nhưng BVSC đánh giá diễn biến tỷ giá trong năm nay vẫn rất khó lường và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Xu hướng khó dự báo của các đồng tiền chủ chốt như USD, EUR, JPY và đặc biệt là CNY sẽ là những yếu tố khách quan gây trở ngại không nhỏ cho các quyết định điều hành của NHNN.
Ngoài ra, tình trạng xuất siêu cũng chưa thật sự bền vững khi không xuất phát từ việc xuất khẩu tăng trưởng mạnh, mà chủ yếu do nhập nhập khẩu giảm bớt. Theo quy luật một số năm gần đây, tỷ giá thường chịu sức ép lớn từ cuối quý II trở đi khi các yếu tố như nhập khẩu, lạm phát, thị trường tiền tệ thế giới có nhiều biến động (khả năng cao FED sẽ tiếp tục tăng lãi xuất đồng USD trong cuộc họp tháng 6 tới) cùng cộng hưởng tại một thời điểm. Trong kịch bản trung bình, BVSC dự báo, VND sẽ giảm giá khoảng 3% so với USD trong năm 2016.
VDSC cũng nhận định, “yếu tố tiêu cực về những quan ngại trong xu hướng tỷ giá đã được giảm bớt so với hồi đầu năm, tuy nhiên ở mặt khác, hoạt động thương mại đang không được hỗ trợ. Việc cân bằng lợi ích tổng thể là những bước đi tiếp theo NHNN cần tính toán khi yếu tố khi yếu tố hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế đang ngày một ít đi”./.
Duy Thái
