Ảnh minh họa. Ảnh: TL
Những ngày đầu tháng 10, thị trường ngoại hối đang có xu hướng hạ nhiệt khá rõ nét. Tỷ giá giảm nhanh khỏi vùng giá bán ra của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) về quanh mức 22.400 đồng/1 USD. Dự báo tỷ giá USD/VND dao động trong biên độ 22.250 - 22.540 đồng/USD trong quý IV/2015.
Theo Bộ phận Nghiên cứu, yếu tố quan trọng nhất hỗ trợ xu hướng ổn định của tỷ giá là cán cân thanh toán tổng thể thặng dư. Sau khi thặng dư hơn 3 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm, cán cân thanh toán nhiều khả năng duy trì thặng dư trong nửa cuối năm.
Đối với quý IV, cán cân thương mại đang có dấu hiệu cải thiện dần trong quý III, và được kỳ vọng sẽ duy trì diễn biến lạc quan trong quý này. Nhập siêu trong quý IV có thể sẽ thấp hơn hoặc bằng mức bình quân của 9 tháng đầu năm khoảng 400-450 triệu USD/tháng, cả quý ước 0,9-1,2 tỷ USD.
Thêm một nguồn tiền khác có thể hỗ trợ sự ổn định của tỷ giá là theo chu kỳ, quý IV là mùa cao điểm của thu hút kiều hối, cũng như hoạt động giải ngân FDI hay ODA được đẩy mạnh. Ước tính kiều hối 3-3,5 tỷ USD, giải nhân FDI 3,5-4 tỷ USD, giải ngân ODA 1 tỷ USD. Ngoài ra, nguồn tiền từ việc chuyển lợi nhuận về nước trong quý cuối năm thường tăng lên, ước 2,7-3 tỷ USD.
Trong khi đó, áp lực từ thị trường quốc tế có thể suy yếu trong ngắn hạn khi chưa có thêm những biến động mạnh. Cụ thể hơn, khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) chờ đến tháng 12/2015 hoặc quý I/2016 thực hiện tăng lãi suất cơ bản với mức độ 0,25%; Trung Quốc cũng không có động thái phá giá mạnh thêm nữa Nhân dân tệ; đồng nội tệ của các quốc gia trong khu vực chững đà giảm giá so với USD.
Có thể thấy, những yếu tố cơ bản trong nước và quốc tế có phần giảm sức ép lên tỷ giá. Tuy nhiên tâm lý thị trường thận trọng và tình trạng găm giữ ngoại tệ vẫn là một nút thắt đối với diễn biến tỷ giá.
Theo đó, vai trò can thiệp của NHNN là vô cùng quan trọng trong việc tháo bỏ nút thắt này. NHNN hiện đang cho thấy quyết tâm mạnh mẽ trong mục tiêu giữ ổn định thị trường và giảm tình trạng găm giữ, khơi thông nguồn cung ngoại tệ. NHNN đã có những bình luận về kết quả phiên họp chính sách của FED trong tháng 9, và khẳng định định hướng ổn định tỷ giá cũng như “tỷ giá đồng Việt Nam đã có dư địa đủ lớn để linh hoạt trước các diễn biến bất lợi trên thị trường trong và ngoài nước không chỉ từ nay đến cuối năm 2015 mà cả những tháng đầu năm 2016”.
Từ cuối tháng 9 đến đầu tháng 10, NHNN đã liên tục đưa ra những giải pháp để hướng đến mục tiêu này: Giảm trần lãi suất huy động USD và Thông tư 15/2015/TT-NHNN hướng dẫn mới về giao dịch ngoại tệ. Nếu NHNN tiếp tục triển khai các giải pháp đồng bộ và cho thấy thông điệp đủ mạnh mẽ, tâm lý thị trường nhiều khả năng sẽ trở nên bớt lo ngại và đạt được sự cân bằng nhất định, ít nhất là trong ngắn hạn.
Tuy nhiên, Bộ phận Nghiên cứu cũng lưu ý rằng, các rủi ro đối với biến động tỷ giá vẫn hiện diện và có thể tạo ra áp lực lên tỷ giá như: Chính sách điều hành của Ngân hàng Trung ương Trung Quốc; nhập siêu nới rộng hơn dự kiến; tâm lý thị trường khá nhạy cảm, dễ xuất hiện những xáo trộn,… “Nếu các yếu tố rủi ro hội tụ thì thị trường hoàn toàn có thể xuất hiện các biến động mạnh hơn dự kiến”, Bộ phận này nhấn mạnh./.
Duy Thái
