Giá trị vốn hóa “lớn như thổi”

Tháng 6/2009, thị trường giao dịch chứng khoán dành cho công ty đại chúng chưa niêm yết (UPCoM) chính thức ra đời với mục tiêu thu hẹp thị trường tự phát, mở rộng thị trường giao dịch có tổ chức, có quản lý của Nhà nước, giúp nhà đầu tư giao dịch chứng khoán an toàn và thuận lợi.

Sau 9 năm hoạt động, UPCoM đã chứng kiến sự phát triển vượt bậc cả về quy mô lẫn chất lượng hàng hóa và hoạt động của thị trường.

Số liệu từ Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) cho biết, chỉ với 10 DN đăng ký giao dịch buổi đầu khai trương, tính đến hết tháng 5/2018, UPCoM có 738 DN đăng ký giao dịch; vốn hóa thị trường đạt 656.436 tỷ đồng, gấp gần 3 lần giá trị vốn hóa thị trường cổ phiếu niêm yết HNX cùng thời điểm. Năm 2016, 2017 là 2 năm quy mô vốn hoá tăng trưởng cao nhất với mức tăng lần lượt 397% và 123,4%.

Trên sàn UPCoM hiện có khá nhiều cổ phiếu của các công ty lớn, có tên tuổi và được nhà đầu tư quan tâm.

Cổ phiếu UPCoM ngày càng thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư nước ngoài. Trong 2 năm 2016 và 2017, tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài luôn chiếm khoảng 15,5% - 16,5% giá trị giao dịch UPCoM. Có nhiều thời điểm thị trường biến động, khối ngoại bán ròng cổ phiếu trên thị trường niêm yết nhưng lại mua ròng trên UPCoM.

UPCoM cùng với 2 sàn niêm yết trên thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đã trở thành lựa chọn đầu tư tài chính và huy động vốn quan trọng của nhà đầu tư và DN. Trên sàn UPCoM có khá nhiều cổ phiếu của các công ty lớn, có tên tuổi, được nhà đầu tư quan tâm, có những cổ phiếu được giao dịch ở mức giá rất cao, có khi bằng hoặc thậm chí cao hơn mức giá của các bluechips trên hai sàn niêm yết, ví dụ MCH, MPC, SCS, SGN...

Đối với hoạt động huy động vốn của DN, trong 9 năm qua các DN trên UPCoM đã huy động hơn 12 nghìn tỷ đồng vốn, thông qua phát hành cổ phiếu trên thị trường này.

Sự sôi động của UPCoM, tính minh bạch, sự cải thiện về hiệu quả hoạt động của các DN sau khi gia nhập UPCoM cũng góp phần thúc đẩy hoạt động đấu giá cổ phần của các DN cổ phần hóa, thúc đẩy quá trình tái cơ cấu, cổ phần hóa các DN Nhà nước, giúp thu về hàng trăm nghìn tỷ đồng cho ngân sách nhà nước .

Không chỉ vậy, UPCoM còn khẳng định mình như điểm đến cho các DN muốn tập dượt trước khi niêm yết trên các các sở giao dịch chứng khoán và là môi trường cho các DN tiếp tục hoàn thiện mình để có thể đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường niêm yết. Từ đây đã có nhiều DN trưởng thành và chuyển lên niêm yết trên 2 sàn HNX, HOSE.

Nỗ lực ngày càng nâng cao thanh khoản thị trường

Quy mô giao dịch tuy không theo kịp quy mô vốn hóa song cũng có sự tăng trưởng ấn tượng. Thanh khoản trên UPCoM 5 tháng đầu năm 2018 đã đạt mức 462 tỷ đồng/phiên, gần bằng 50% giá trị giao dịch trên thị trường niêm yết HNX. Thậm chí trong năm 2017, UPCoM đã có phiên giao dịch kỷ lục với giá trị giao dịch đạt 1.463 tỷ đồng/phiên, cao gấp 2,3 lần giá trị giao dịch bình quân phiên trên thị trường niêm yết HNX năm 2017.

Với mục tiêu nâng cao tính thanh khoản của thị trường, trong những năm qua, HNX đã tìm kiếm nhiều giải pháp nhằm làm tăng tính hấp dẫn cho cổ phiếu UPCoM. Năm 2015, HNX đã nới biên độ dao động giá cổ phiếu trên UPCoM từ ±10% lên ±15%.

Năm 2016, HNX đã áp dụng phương pháp tính mới cho chỉ số UPCoM-Index trên cơ sở giá trị vốn hóa thị trường có điều chỉnh tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng, thay vì tính gộp tất cả những cổ phiếu đang lưu hành nhằm phản ánh chính xác hơn diễn biến giao dịch của các cổ phiếu trên thị trường.

Năm 2017, HNX bước đầu xây dựng cơ chế tạo lập thị trường nhằm gia tăng thanh khoản cho các cổ phiếu có thanh khoản thấp. Trong năm nay, HNX sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế này để có thể triển khai các hoạt động tạo lập thị trường.

Với những thành quả đạt được trong 9 năm qua, UPCoM đã hoàn thành sứ mệnh ban đầu đặt ra, khẳng định vai trò là kênh giao dịch cổ phiếu an toàn, hiệu quả cho nhà đầu tư và kênh huy động vốn hiệu quả cho DN. Với quy mô thị trường và chất lượng cổ phiếu gia tăng nhanh chóng, sàn UPCoM đang ngày càng hấp dẫn cả nhà đầu tư trong nước và nước ngoài. Đặc biệt, trong bối cảnh hoạt động thoái vốn nhà nước đang được đẩy nhanh chắc chắn thị trường UPCoM sẽ tiếp tục tăng trưởng trong thời gian tới./.

D.T