Bà Nguyễn Thị Thanh Hằng (giữa) giải đáp các câu hỏi của phóng viên. Ảnh: T.T

Đề xuất để doanh nghiệp (DN) sớm được ưu đãi thuế

Đề xuất giảm thuế TNDN cho DNNVV tại dự án nghị quyết của Quốc hội về một số chính sách thuế TNDN hỗ trợ, phát triển DNNVV của Bộ Tài chính vừa qua được báo chí quan tâm.

Tại buổi họp báo quý I/2019 của Bộ Tài chính chiều 5/4, bà Nguyễn Thị Thanh Hằng cho biết, năm 2016, để triển khai Nghị quyết số 35/NQ-CP của Chính phủ về hỗ trợ và phát triển DN, Bộ Tài chính đã xây dựng dự thảo nghị quyết của Quốc hội đề xuất nhiều giải pháp tháo gỡ khó khăn cho DN nói chung và DNNVV nói riêng.

Theo đó, từ năm 2017, Bộ Tài chính đã xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung 6 luật về thuế, trong đó tổng hợp nhiều chính sách tháo gỡ khó khăn cho DN. Dự thảo này đã được Bộ Tài chính gửi xin ý kiến rộng rãi các bộ, ngành nhưng sau đó Chính phủ chỉ tách ra ưu tiên sửa 3 luật trước là Luật Thuế TNDN, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt và Luật Thuế giá trị gia tăng. Dự án luật này đến nay vẫn chưa đưa vào Chương trình xây dựng pháp luật của Quốc hội.

"Vấn đề đặt ra là Luật Hỗ trợ DNNVV có hiệu lực từ 1/1/2018 đã có quy định ưu đãi thuế cho các đối tượng DN này, nhưng mức thuế suất ưu đãi được quy định trong các luật thuế cụ thể. Để các DN được hưởng thuế suất ưu đãi nhưng phải chờ sửa các luật thuế theo đúng quy trình thì sẽ không đảm bảo lộ trình ưu đãi của Luật Hỗ trợ DNNVV, do đó, theo chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính đã xây dựng dự án nghị quyết của Quốc hội về một số chính sách thuế TNDN hỗ trợ, phát triển DNNVV" - bà Hằng chia sẻ.

Bà Nguyễn Thị Thanh Hằng cũng đã trả lời thắc mắc vì sao trong Luật Hỗ trợ DNNVV năm 2017, tiêu chí phân chia đối tượng DN rất đa dạng, bao gồm cả tổng doanh thu, số lượng lao động, số vốn cũng như ngành nghề, lĩnh vực, tuy nhiên Bộ Tài chính lại lựa chọn tổng doanh thu kết hợp với số lượng lao động mà không xét đến các tiêu chí khác để DN được hưởng ưu đãi thuế TNDN.

Bà Hằng cho biết, theo Nghị định 39/2018/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết Luật Hỗ trợ DNNVV thì tiêu chí DNNVV được kết hợp nhiều tiêu chí cả về tổng doanh thu, người lao động, vốn ngành nghề, lĩnh vực hoạt động,… Tuy nhiên, việc sử dụng tiêu chí vốn hay phân biệt theo lĩnh vực, ngành nghề làm cơ sở xác định đối tượng DN được ưu đãi sẽ có bất cập. Đặt trong xu thế DN sản xuất, kinh doanh đa ngành đa lĩnh vực hiện nay, thì tổng số vốn ghi trên bảng thống kê tài sản bao gồm cả vốn đăng ký và vốn vay không phản ánh đúng quy mô hoạt động của DN.

“Nói cách khác, vốn đăng ký kinh doanh của DN khác biệt rất lớn với số vốn DN đầu tư vào sản xuất kinh doanh. Trên thực tế, con số đó không có nhiều ý nghĩa cho công tác quản lý của Nhà nước đối với DN. Vì vậy, việc sử dụng nhiều tiêu chí khác nhau theo từng ngành nghề, lĩnh vực ưu đãi sẽ tạo khó khăn cho cả việc thực hiện của DN cũng như công tác quản lý của cơ quan thuế” - bà Nguyễn Thị Thanh Hằng phân tích thêm.

Trong khi đó, việc sử dụng tiêu chí doanh thu có ưu điểm là phản ánh thực chất tình hình sản xuất kinh doanh của DN. Đồng thời phù hợp với kinh nghiệm của nhiều nước trên thế giới. Theo bà Nguyễn Thị Thanh Hằng, trước đây, Quốc hội đã ban hành nghị quyết tháo gỡ khó khăn cho DNNVV và những ưu đãi khi đó cũng được xác định căn cứ trên tiêu chí doanh thu và lao động.

Đã ưu đãi bao trùm gồm cả DN startup

Tại buổi họp báo, có ý kiến thắc mắc tại sao Chính phủ đang có chủ trương hỗ trợ nhiều cho các DN startup, tuy nhiên đối tượng này lại không có trong dự thảo nghị quyết ưu đãi lần này.

Bà Nguyễn Thị Thanh Hằng cho biết, chủ trương chung hiện nay thể hiện qua các quy định pháp luật đã có ưu tiên các chính sách hỗ trợ cho DN startup. Tuy vậy, qua nghiên cứu, Bộ Tài chính thấy rằng, các DN startup hoạt động nhiều trong lĩnh vực công nghệ và thường có quy mô nhỏ. Luật Thuế TNDN hiện hành đã dành ưu đãi cao đối với DN lĩnh vực công nghệ cao. Với việc áp dụng dự thảo nghị quyết này, các DNNVV được ưu đãi cũng bao gồm cả các DN startup.

Về quy trình trình dự thảo nghị quyết này, đại diện lãnh đạo Vụ Chính sách thuế cho biết, theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, dự thảo nghị quyết phải được trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình Quốc hội đồng ý đưa vào chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật của năm 2019.

Hiện Bộ Tài chính đang thực hiện theo đúng quy trình. Dự kiến đến tháng 10/2019 trình Chính phủ trình Quốc hội và nếu được thông qua ngay tại kỳ họp này, nghị quyết sẽ có hiệu lực từ 1/1/2020./.

Minh Anh