Xe thân thiện môi trường được ưu đãi thuế. Ảnh: TL.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 57/2020/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 122/2016/NĐ-CP (Nghị định số 122) của Chính phủ về Biểu thuế xuất khẩu (XK), Biểu thuế nhập khẩu (NK) ưu đãi, Danh mục hàng hóa và mức thuế tuyệt đối, thuế hỗn hợp, thuế NK ngoài hạn ngạch thuế quan và Nghị định số 125/2017/NĐ-CP (Nghị định số 125) sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 122.

Góp phần thúc đẩy tăng trưởng kim ngạch xuất nhập khẩu

Nghị định số 122 có hiệu lực từ 1/9/2016. Nghị định số 125 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 122 có hiệu lực từ ngày 1/1/2018, riêng nội dung quy định về thuế NK ưu đãi đối với linh kiện ô tô NK tại Điều 7a được áp dụng từ ngày 16/11/2017.

Theo Bộ Tài chính, các nghị định nêu trên, thời gian qua đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng kim ngạch xuất nhập khẩu (XNK). Các mức thuế suất được quy định theo nguyên tắc khuyến khích NK nguyên liệu, vật liệu để phục vụ sản xuất, ưu tiên loại trong nước chưa đáp ứng nhu cầu theo đúng Luật Thuế XK, thuế NK. Quy định tại nghị định đơn giản, minh bạch, tạo thuận lợi cho người nộp thuế và thực hiện cải cách thủ tục hành chính về thuế.

Theo Bộ Tài chính, thời gian qua, thuế suất thuế NK giảm dần từ thành phẩm đến nguyên liệu thô; thuế suất thuế XK tăng dần từ thành phẩm đến nguyên liệu thô nên đã tạo thuận lợi cho hoạt động XNK hàng hóa. Minh chứng là, năm 2017, tổng kim ngạch XNK hàng hóa tăng 21% so với năm 2016 và năm 2018 tăng 12,6% so với năm 2017, năm 2019 tăng 7,8% so với năm 2018. Theo đó, năm 2018 xuất siêu 7,2 tỷ USD; năm 2019 xuất siêu 11,1 tỷ USD.

Đáng chú ý, quy định trong các nghị định nêu trên đã góp phần thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp ô tô và các ngành cơ khí khác, góp phần tăng thu ngân sách nhà nước (NSNN). Nghị định số 125 đã kịp thời bổ sung chính sách ưu đãi thuế 0% đối với linh kiện ô tô NK trong giai đoạn 2018 - 2022, qua đó đã tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước trong giai đoạn cam kết về thuế đối với xe ô tô đã cắt giảm (mức thuế suất NK đặc biệt theo Hiệp định thương mại tự do ATIGA giảm về 0% từ ngày 1/1/2018) nên đã góp phần hỗ trợ cho thị trường ô tô Việt Nam tăng trưởng ổn định, duy trì sản xuất lắp ráp trong nước. Do đó, các doanh nghiệp sản xuất lắp ráp ô tô đã đóng góp đáng kể cho ngân sách trong giai đoạn vừa qua.

Theo số liệu báo cáo của các doanh nghiệp tham gia chương trình (Công ty Toyota và Công ty cổ phần sản xuất ô tô Huyndai Thành Công Việt Nam, Công ty Trường Hải, Công ty Ford Việt Nam) đã nộp thuế vào NSNN năm 2018 tăng khoảng 7.300 tỷ đồng so với năm 2017. Năm 2019 tăng khoảng 4.000 tỷ đồng.

Không phải đăng ký mẫu xe khi tham gia chương trình ưu đãi thuế

Tuy nhiên, bên cạnh các kết quả nêu trên, các nghị định đã bộc lộ một số điểm chưa phù hợp với giai đoạn hiện nay.

Đó là, chưa có quy định ưu đãi cho xe ô tô thân thiện môi trường như xe ô tô điện, xe hybrid trong khi loại xe thân thiện môi trường là xe có thiết kế hiện đại được các quốc gia trên thế giới ưa chuộng và chuyển dần sang sử dụng để giảm tác động của môi trường. Hiện nay, một số nhà sản xuất hướng tới đầu tư sản xuất tại Việt Nam, vì vậy, cần thiết bổ sung thêm đối tượng và thủ tục tham gia chương trình ưu đãi thuế NK linh kiện ô tô là các chủng loại xe ô tô thân thiện môi trường để khuyến khích phát triển ngành công nghiệp ô tô theo định hướng của Chính phủ.

Do đó, tại Nghị định số 157/2020/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung Điều 7a Nghị định số 125 về thuế suất thuế NK ưu đãi đối với linh kiện ô tô NK theo chương trình ưu đãi thuế.

Điều 7a Nghị định số 125 quy định về thuế suất NK ưu đãi 0% đối với linh kiện ô tô NK nêu tại nhóm 98.49 của Biểu thuế NK ưu đãi; đối tượng, điều kiện, hồ sơ và thủ tục áp dụng chương trình ưu đãi. Trong quá trình thực hiện, đã phát sinh một số nội dung về đối tượng tham gia chương trình, điều kiện áp dụng, hồ sơ thủ tục thực hiện quyết toán nên cần phải xem xét sửa đổi, bổ sung để bảo đảm phù hợp thực tiễn, minh bạch, rõ ràng trong thực hiện và khuyến khích sản xuất trong nước phát triển trong bối cảnh thuế NK ô tô từ ASEAN đã cắt giảm về 0%.

Để khuyến khích sản xuất, lắp ráp các chủng loại xe thân thiện môi trường gồm xe ô tô chạy điện, xe ô tô sử dụng pin nhiên liệu, xe ô tô hybrid, xe ô tô sử dụng nhiên liệu sinh học hoàn toàn, xe ô tô sử dụng khí thiên nhiên, Nghị định số 57/2020/NĐ-CP đã bổ sung các loại xe trên vào đối tượng áp dụng chương trình ưu đãi thuế.

Do các loại xe này mới xuất hiện trên thị trường, cần có thời gian để doanh nghiệp sản xuất thăm dò thị trường nên nghị định quy định các loại xe thân thiện môi trường trên không phải đăng ký mẫu xe khi tham gia chương trình ưu đãi.

Về mẫu xe, theo quy định cũ tại Nghị định số 125, doanh nghiệp khi tham gia chương trình ưu đãi được đăng ký 1 mẫu xe đối với các nhóm xe chở người dưới 9 chỗ, xe minibuýt, xe buýt/xe khách và 2 mẫu xe đối với nhóm xe tải. Trong quá trình thực hiện, các doanh nghiệp đề nghị cho phép thay đổi mẫu xe để phù hợp tình hình sản xuất, kinh doanh, thị hiếu khách hàng, tăng số lượng mẫu xe cam kết đối với nhóm xe buýt/xe khách, sửa đổi quy định về tiêu chí mẫu xe.

Trên cơ sở tiếp thu ý kiến tham gia, nghị định mới được ban hành đã sửa đổi quy định về mẫu xe. Về số lượng mẫu xe đăng ký, doanh nghiệp được đăng ký tối thiểu 1 mẫu xe thuộc nhóm xe chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống (có dung tích xi lanh từ 2.500 cc trở xuống, tiêu hao nhiên liệu dưới 7,5 lít/100km; 1 mẫu xe cho nhóm xe minibuyt; 1 hoặc 2 mẫu xe cho nhóm xe buýt/khách; 1 hoặc 2 mẫu xe cho nhóm xe tải EURO 4 và 1 mẫu xe cho nhóm xe tải EURO 5. Việc xác định tiêu chí dưới 7,5 lít/100km căn cứ vào mức tiêu thụ nhiên liệu của chu trình tổ hợp quy định tại Giấy chứng nhận mức tiêu thụ nhiên liệu do Cục Đăng kiểm cấp).

Nghị định mới đã quy định trong thời gian thực hiện chương trình ưu đãi thuế, doanh nghiệp được thay đổi mẫu xe đã đăng ký nhưng vẫn phải đáp ứng điều kiện sản lượng riêng tối thiểu cho từng kỳ xét ưu đãi./.

Minh Anh