Cần phải rà soát lại toàn bộ chính sách ưu đãi về đất đai

Là một trong nhiều đề xuất của Bộ Tài chính về chính sách thu hút đầu tư trong giai đoạn tới.

Chính sách ưu đãi dàn trải, làm giảm nguồn thu

Theo Bộ Tài chính, từ năm 2005 đến nay, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách, giải pháp hỗ trợ như giảm 50% tiền thuê đất trong giai đoạn từ 2011 – 2014, điều chỉnh giảm mức tỷ lệ % tính đơn giá thuê đất chung từ 1,5% xuống 1% và ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định cụ thể mức trong khung từ 0,5% đến 3% để áp dụng thu tiền thuê đất tại địa phương…

Thực hiện Luật Đất đai 2003, Luật Đất đai 2013, Chính phủ đã ban hành các Nghị định về thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuê mặt nước với những quy định nhằm hỗ trợ DN, cải thiện môi trường kinh doanh như: miễn tiền thuê đất, thuê mặt nước đối với các dự án đầu tư thuộc lĩnh vực, địa bàn ưu đãi đầu tư; ưu đãi trong lĩnh vực xã hội hóa; ưu đãi khi đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn; mở rộng phạm vi áp dụng phương pháp hệ số điều chỉnh giá đất và đối tượng áp dụng để xác định nghĩa vụ tài chính về tiền thuê đất cho DN đã cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xác định, thông báo nộp tiền thuê đất vào ngân sách và hỗ trợ một phần cho DN…

Đồng thời, để thu hút đầu tư, sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai tại các khu kinh tế (KKT), khu công nghệ cao (KCNC), Chính phủ đã ban hành Nghị định 35 năm 2017 quy định thu tiền sử dụng đất, thu tiền thuê đất, thuê mặt nước trong KKT, KCNC với những ưu đãi cao hơn mức ưu đãi của các dự án đầu tư thông thường.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính đã phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) ban hành 2 Thông tư liên tịch số 87 và 88 năm 2016 về bảng giá đất và nghĩa vụ tài chính về đất đai. Theo đó, quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan trong quá trình thực hiện nhiệm vụ xác định giá đất, luân chuyển hồ sơ xác định nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất; cải cách, công khai thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xác định tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.

Các chính sách ưu đãi về đất đai nhìn chung đã đem lại những hiệu quả nhất định thu hút đầu tư, đặc biệt là vùng khó khăn, góp phần thực hiện chính sách của Nhà nước đối với các lĩnh vực cần khuyến khích. Tuy nhiên, các chính sách ưu đãi thời gian qua cũng bộc lộ nhiều hạn chế như diện ưu đãi còn rộng, dàn trải, chồng chéo, làm suy giảm nguồn thu ngân sách, vốn đang rất thiếu cho đầu tư phát triển. Bên cạnh đó, một số lĩnh vực, địa bàn cũng chưa đạt được các mục tiêu thu hút đầu tư như định hướng.

Do đó, đề xuất của Bộ Tài chính để hoàn thiện chính sách ưu đãi về đất đai thời gian tới là rà soát lại toàn bộ các ưu đãi về đất đai để đảm bảo tính đồng bộ giữa pháp luật đất đai, pháp luật về đầu tư và các chính sách khác của Nhà nước. Xác định rõ đối tượng được hưởng ưu đãi về đất đai của Nhà nước đến được trực tiếp với người được thụ hưởng. Việc ưu đãi phải thực chất và chỉ nên thực hiện đối với các dự án đầu tư vào các lĩnh vực phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế, kỹ thuật, cơ sở hạ tầng xã hội, bảo vệ môi trường, đầu tư vào địa bàn kinh tế xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn và các đối tượng chính sách.

Ưu đãi đầu tư phải đảm bảo hiệu quả nguồn lực

Tán thành với đề xuất này, Thứ trưởng Bộ TN&MT Trần Quý Kiên cho rằng cần phải rà soát lại toàn bộ chính sách ưu đãi về đất đai. Hiện nay, nhiều dự án có thời gian ưu đãi quá dài, làm hạn chế sự sáng tạo và đặc biệt là giảm đáng kể nguồn thu ngân sách. Cùng với đó, toàn bộ các ngành, lĩnh vực, địa bàn ưu đãi thuế phải phải quy định tại luật về thuế, không nên quy định tại các luật chuyên ngành.

Theo Thứ trưởng Bộ TN&MT, thời gian qua, chúng ta đã từng bước thực hiện tốt việc kinh tế hóa, thị trường hóa các nguồn lực, như cấp quyền về tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, mặt biển… Đây là nguồn thu hợp pháp, chính đáng, tạo sự bình đẳng giữa các DN trong đầu tư, khai thác, sử dụng tài nguyên. Tuy nhiên, Thứ trưởng Trần Quý Kiên cũng chia sẻ khó khăn khi nhiều địa phương mong muốn, đề xuất các chính sách miễn giảm tối đa để thu hút đầu tư, trong khi điều này có thể ảnh hưởng đáng kể đến việc sử dụng hiệu quả các nguồn lực về tài nguyên.

Phát biểu tại cuộc làm việc mới đây về chính sách thu hút FDI, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhận định chính sách ưu đãi thuế, ưu đãi về đất đai cần được xác định lại qua các thời kỳ khác nhau, không thể áp dụng như cũ. Việt Nam cần có cơ chế ưu đãi linh hoạt hơn, kể cả biện pháp phi tài chính để thu hút các dự án lớn quan trọng từ các tập đoàn đa quốc gia, nhất là các tập đoàn đa quốc gia đặt trụ sở chính tại Việt Nam. Đồng thời, chú trọng hoàn thiện chính sách về sử dụng đất trong và ngoài KCN, nâng cao hiệu suất đầu tư trên 1 ha đất sử dụng, đáp ứng yêu cầu về chất lượng đầu tư và bảo đảm nhu cầu phát triển đô thị, xã hội.

H.Y