Đây là một trong nhiều nội dung mới được quy định tại Thông tư số 14/2015/TT-NHNN do Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa ban hành, sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 19/2013/TT-NHNN qui định về việc mua, bán và xử lí nợ xấu của Công ty Quản lí tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC). Thông tư này có hiệu lực kể từ ngày 15/10/2015.

Như vậy, sau hai năm ra đời, VAMC đã có được những quy định pháp luật hướng dẫn cụ thể về việc mua, bán và xử lí nợ xấu; phát hành, quản lí và thanh toán trái phiếu đặc biệt (TPĐB), trái phiếu phát hành trực tiếp cho tổ chức tín dụng (TCTD) bán nợ để mua nợ xấu theo giá trị thị trường của VAMC…

Có thể gia hạn TPĐB lên tối đa 10 năm

Theo quy định, đối với hình thức mua nợ xấu bằng TPĐB theo giá trị sổ sách, Thông tư có sửa đổi cho phép gia hạn thời gian tối đa của TPĐB lên 10 năm, trong trường hợp các TCTD đang thực hiện phương án tái cơ cấu hoặc gặp khó khăn về tài chính. TCTD cũng được sử dụng TPĐB để mua lại khoản nợ xấu đã bán cho VAMC theo quy định tại Thông tư.

Đồng thời, các TCTD bán nợ nhận TPĐB có thời hạn trên 5 năm không được chia cổ tức để tạo nguồn xử lý nợ xấu cho đến khi TPĐB có thời hạn trên 5 năm được thanh toán.

Để hỗ trợ cho việc VAMC mua nợ xấu theo giá trị thị trường, Thông tư đã bổ sung định nghĩa về trái phiếu phát hành trực tiếp (gọi tắt là trái phiếu) là giấy tờ có giá có thời hạn do VAMC phát hành trực tiếp cho các TCTD bán nợ để mua nợ xấu theo giá trị thị trường. Thời hạn của trái phiếu xác định theo thỏa thuận giữa VAMC và TCTD bán nợ, tối thiểu là 1 năm.

Trường hợp số tiền thu hồi nợ chưa đủ để thanh toán trái phiếu khi đến hạn thanh toán, VAMC quyết định gia hạn thời hạn của trái phiếu, tối đa không quá 3 năm, trừ trường hợp có sự đồng ý của tổ chức sở hữu trái phiếu. TCTD sở hữu trái phiếu không phải trích lập dự phòng rủi ro cho trái phiếu.

Tỉ lệ khấu trừ tối đa với bất động sản là 50%

Về tiêu chuẩn mua nợ xấu, ngoài các qui định trước đây, khoản nợ xấu được VAMC mua theo giá trị thị trường phải đáp ứng thêm các điều kiện: được VAMC đánh giá có khả năng thu hồi đầy đủ số tiền mua nợ; tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu có khả năng phát mại hoặc khách hàng vay có triển vọng phục hồi khả năng trả nợ. TCTD không được chuyển nhượng trái phiếu cho tổ chức, cá nhân khác, trừ trường hợp đã qui định.

Căn cứ phương án mua nợ theo giá trị thị trường đã được NHNN chấp thuận, VAMC quyết định và chịu trách nhiệm về việc mua khoản nợ xấu theo giá trị thị trường. VAMC chỉ được mua khoản nợ xấu theo giá trị thị trường sau khi đánh giá, xác định rõ hiệu quả, khả năng thu hồi… VAMC phải trích lập dự phòng với từng khoản nợ xấu được mua theo giá thị trường với tỷ lệ tối thiểu là 5%.

Cùng với quy trình xử lí nợ, Thông tư cũng quy định rõ về phương pháp xác định giá trị tài sản bảo đảm, tỉ lệ khấu trừ tối đa. Theo đó, tỉ lệ khấu trừ tối đa của tài sản đảm bảo là vàng miếng, tiền gửi bằng ngoại tệ tối đa 95%; chứng khoán do các TCTD phát hành niêm yết trên sở giao dịch là 70%; chứng khoán do DN khác phát hành là 65%; chứng khoán chưa được niêm yết do TCTD có đăng kí niêm yết phát hành là 50%; chứng khoán chưa niêm yết, giấy tờ có giá, do TCTD không đăng ký niêm yết chứng khoán trên sở giao dịch chứng khoán phát hành là 30%; chứng khoán chưa niêm yết, giấy tờ có giá do DN không có đăng kí niêm yết phát hành là 10%; bất động sản là 50%; vàng miếng không có giá niêm yết, vàng khác và các loại tài sản bảo đảm khác là 30%./.

H.Y