Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng trả lời chất vấn tại Quốc hội. Ảnh: H.Y
Sáng 1/11, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Lê Minh Hưng đã trả lời câu hỏi chất vấn của đại biểu Phạm Đình Cúc (Bà Rịa - Vũng Tàu) về nội dung đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt, nhằm góp phần nâng cao hiệu quả phòng chống tham nhũng và việc duy trì lãi suất trần hiện nay.
Thanh toán không tiền mặt đang được đẩy mạnh
Trả lời về tình hình triển khai đề án thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM), Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng cho biết, để triển khai đề án của Chính phủ, khuyến khích TTKDTM, vừa qua NHNN đã ban hành 10 thông tư hướng dẫn, chỉ đạo việc tăng cường ứng dụng TTKDTM cũng như đảm bảo an ninh an toàn trong hoạt động thanh toán.
Đặc biệt, gần đây NHNN đã ban hành Bộ tiêu chuẩn về thẻ chip nội địa cho thẻ ATM; cũng như ban hành tiêu chuẩn về cơ sở đặc tả kỹ thuật của QR Code trong lĩnh vực thanh toán tại Việt Nam, nhằm đáp ứng yêu cầu về đẩy mạnh thanh toán KDTM cũng như tăng cường biện pháp trong đảm bảo an ninh an toàn trong hoạt động TTKDTM.
Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng và công nghệ phục vụ TTKDTM thời gian qua cũng được đầu tư. Đến cuối tháng 8/2018, số lượng máy POS đã tăng 23,6% so với cuối năm 2016.
Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng được quản lý và vận hành thông suốt, ổn định và an toàn. Số lượng và giá trị giao dịch trong 8 tháng đầu năm tăng tương ứng là 28,3% và 30,1% so với cùng kỳ năm 2017. Các giao dịch thực hiện qua các phương thức thanh toán mới tăng trưởng rất mạnh.
Cụ thể, 8 tháng đầu năm 2018, thanh toán qua Internet tăng khoảng 48% về số lượng và 27,7% về giá trị so với cùng kỳ năm 2017. Thanh toán qua điện thoại di động tăng khoảng gần 40% và 147% tương ứng về số lượng và giá trị, giao dịch trên POS cũng tăng rất mạnh.
Trong lĩnh vực dịch vụ công, vừa qua, NHNN đã trình và được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án đẩy mạnh thanh toán qua ngân hàng đối với các dịch vụ công. Tính đến cuối tháng 8/2018, hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng đã kết nối với hệ thống kho bạc và hệ thống nộp thuế tại 63 tỉnh, thành phố.
Sẽ bỏ các biện pháp hành chính, khi hệ thống lành mạnh hơn
Về vấn đề thứ hai liên quan đến lãi suất trần, theo đại biểu Phạm Đình Cúc, Việt Nam đang tiến tới một nền kinh tế thị trường, thanh khoản của các tổ chức tín dụng được đảm bảo, kinh tế vĩ mô được diễn biến tích cực. Việc NHNN tiếp tục duy trì biện pháp hành chính quy định trần lãi suất huy động khiến dư luận cho rằng, biện pháp này không còn hiệu quả và phi thị trường. Do đó, đại biểu đề nghị Thống đốc cho biết giải pháp trong vấn đề này.
Trả lời câu hỏi này, Thống đốc Lê Minh Hưng cho rằng, NHNN hoàn toàn đồng thuận với quan điểm của đại biểu về việc hướng tới nền kinh tế thị trường, giảm dần các biện pháp hành chính, đặc biệt là xác lập các lãi suất thị trường.
Tuy nhiên, Thống đốc NHNN cũng giải thích, từ năm 2011 khi thị trường có những diễn biến không thuận lợi ảnh hưởng khá mạnh đến ổn định an toàn về kinh tế vĩ mô và tình hình hoạt động của hệ thống ngân hàng, NHNN đã áp dụng trần lãi suất với tiền gửi đối với đồng Việt Nam cho các kỳ hạn.
Sau khi tình hình đã phục hồi từng bước, hoạt động thị trường đã thông suốt hơn, NHNN đã tiến hành bước dỡ bỏ quy định. Hiện nay, chỉ còn áp dụng trần lãi suất với tiền gửi đồng Việt Nam kỳ hạn dưới 6 tháng.
Cho rằng việc áp dụng trần lãi suất có cơ sở thực tiễn, Thống đốc NHNN phân tích, thị trường tài chính và cơ chế thị trường của chúng ta chưa được hoàn hảo. Thị trường vốn phát triển nhưng chưa đáp ứng được nhu cầu vốn của nền kinh tế. Hệ thống ngân hàng vẫn là kênh chủ lực cung ứng vốn cho nền kinh tế. Do đó, việc sử dụng một cách có chọn lọc với liều lượng và thời điểm phù hợp những biện pháp hành chính vẫn còn cần thiết để đảm bảo an toàn thị trường tiền tệ.
Ngoài ra, số lượng tổ chức tín dụng hiện tương đối nhiều, chất lượng chưa phải đồng đều, vì vậy Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng cho rằng, trần lãi suất huy động dưới 6 tháng được duy trì và ấn định ở mức hợp lý, bám sát cung cầu thị trường cũng có tác dụng giữ ổn định hoạt động thị trường tiền tệ, neo được tâm lý kỳ vọng về lạm phát.
"Hiện nay chúng ta vẫn đang đẩy mạnh tái cơ cấu hệ thống các tổ chức tín dụng nên việc giữ trần lãi suất cũng là để hỗ trợ ổn định thị trường tiền tệ. Chúng tôi cho rằng, với tình hình thực hiện và kết quả hoạt động cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng thì việc áp dụng trần lãi suất cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Nhưng khi hệ thống tổ chức tín dụng hoạt động tốt hơn, an toàn lành mạnh hơn thì NHNN sẽ tiếp tục xem xét dỡ bỏ biện pháp hành chính không cần thiết" - Thống đốc NHNN khẳng định.
H.Y
