>> TS. Phạm Sỹ Thành: 'Tỷ giá nên được điều chỉnh trên 4%'

Đây là nhận định của ông Trương Văn Phước, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia xung quanh vấn đề đồng nhân dân tệ bị phá giá mạnh trong những ngày qua và những tác động đối với nền kinh tế Việt Nam.

PV: Ông đánh giá thế nào về phản ứng vừa qua của NHNN trước việc Trung Quốc đột ngột điều chỉnh tỷ giá?

Ông Trương Văn Phước: Động thái vừa qua của NHNN về bản chất là cho phép VND linh hoạt hơn, tuy rằng tỷ giá cơ bản vẫn giữ nguyên. Quyết định này là điều dễ hiểu, phù hợp. Điều quan trọng hơn là chúng ta xem phản ứng của phần còn lại của thế giới đối với chính sách của Trung Quốc.

Dự kiến tháng 9 tới FED sẽ họp bàn về lãi suất của USD, nhưng với động thái này, có thể FED sẽ không tăng lãi suất. Đương nhiên, chúng ta cũng phải theo dõi Trung Quốc sẽ làm gì tiếp theo, nhất là khi họ đã liên tục điều chỉnh tỷ giá trong 3 ngày vừa qua.

PV: Trong khi Trung Quốc điều chỉnh tỷ giá mạnh tới 4 – 5% như vậy, chúng ta chỉ điều chỉnh khoảng 1% liệu có phù hợp hay không, thưa ông?

Ông Trương Văn Phước: Thế giới này không chỉ có 2 nước với nhau. Đương nhiên chúng ta tính toán tỷ giá theo nhiều nhân tố. Khi nói tỷ giá thực là đang nói tới khái niệm điều tiết của lạm phát của quốc gia vào trong giá nội địa của mình. Nhưng còn một tỷ giá khác hiệu quả, là tỷ giá trong một rổ tiền tệ tính toán với các đối tác thương mại, đầu tư, vay nợ. Nhân dân tệ chỉ là một đồng tiền trong rổ tiền tệ của rất nhiều đối tác khác. Do vậy không thể nói Trung Quốc điều chỉnh 4% thì chúng ta cũng phải điều chỉnh tương ứng.

Hơn nữa, dựa trên tác động của quy luật cung cầu, nếu Trung Quốc thực sự cho đồng nhân dân tệ được điều tiết bằng một cơ chế tỷ giá hối đoái dựa trên các nhân tố thị trường thì nhìn dưới góc độ thương mại mà nói, đồng NDT không mất giá nhiều mà sẽ quay đầu tăng giá. Tôi tin rằng đồng nhân dân tệ có thể mất giá trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài khoảng chừng 6 tháng trở lên sẽ quay đầu tăng giá.

PV: Đồng nhân dân tệ giảm giá khiến nhiều người lo ngại tình trạng nhập siêu với Trung Quốc sẽ càng gia tăng mạnh. Ý kiến ông thế nào về vấn đề này?

N ăm nay chúng ta có nhập siêu 5 - 7 tỷ USD thì không phải là vấn đề quá lớn, bởi năm nay kiều hối dự kiến khoảng 12 - 14 tỷ USD sẽ bù đắp.   Ông Trương Văn Phước

Ông Trương Văn Phước: Đó là một lo ngại chính đáng. Chúng ta đều biết tác động của kinh tế Trung Quốc với kinh tế Việt Nam là lớn. Chúng ta cũng biết nhập siêu từ Trung Quốc rất lớn. Nhưng cũng phải thấy một điều, đồng nhân dân tệ đã có một thời gian tăng giá rất nhiều. Từ năm 2005, đồng USD tăng khoảng 50 - 60%, còn đồng nhân dân tệ tăng giá 30%.

Tại sao khi tiền Việt Nam mất giá 50 – 60%, ngược lại nhân dân tệ tăng giá 30% mà chúng ta vẫn không tạo ra thặng dư thương mại, vẫn thâm hụt ngày càng lớn?

Do vậy, có thể nói tỷ giá chỉ đóng góp một phần chứ không phải toàn bộ và quyết định trong quan hệ thương mại Việt Nam – Trung Quốc. Tuy nhiên, tỷ giá có thể tác động rất mạnh trên những thị trường có độ co giãn về cung cầu rất lớn như Mỹ, Nhật, châu Âu.

Các chính sách thương mại khôn ngoan là phải sử dụng hàng rào phi thuế quan, hàng rào kỹ thuật chứ không phải chỉ trực chờ vào tỷ giá hối đoái. Với việc đồng nhân dân tệ hạ giá liên tục, hàng hóa Trung Quốc sẽ càng thêm tràn ngập thị trường Việt Nam. Khi đó, chúng ta phải quản lý thị trường bằng nhiều cách. Trừ những thứ đã cam kết quốc tế, còn lại phải dùng đến hàng rào kỹ thuật…

Tuy nhiên, năm nay chúng ta có nhập siêu 5 - 7 tỷ USD thì không phải là vấn đề quá lớn, bởi năm nay kiều hối dự kiến khoảng 12 - 14 tỷ USD sẽ bù đắp. Cán cân vốn của chúng ta thặng dư. Và hơn nữa, nếu dòng vốn rút khỏi Trung Quốc thì một phần sẽ phải hướng đến những nền kinh tế hứa hẹn như Việt Nam chẳng hạn.

PV: Ngoài chính sách tỷ giá, các chính sách thương mại, đầu tư cần theo hướng nào để hạn chế tối đa những tác động tiêu cực từ việc phá giá đồng nhân tệ?

Ông Trương Văn Phước: Nền kinh tế của chúng ta cần tăng sức đề kháng. Muốn tăng sức đề kháng, phải làm sao để kinh tế vĩ mô ổn định. Trước hết, phải đảm bảo cán cân thanh toán bởi nói gì thì nói, tất cả yếu tố nói chung đều lan tỏa vào hình thái tiền tệ. Vậy thì trước hết, phải thiết lập các chính sách hạn chế và duy trì mức nhập siêu không nên quá 8 tỷ USD. Thứ hai là tạo niềm tin vững chắc.

Chúng ta đã đàm phán xong FTA với EU, đang đàm phán gia nhập TTP, các nhân tố như là tăng trưởng, tỷ giá ổn định, lãi suất thấp… tất cả tạo ra một lòng tin rất quan trọng của thị trường, đặc biệt trong bối cảnh dòng vốn ồ ạt rút khỏi Trung Quốc.

Đồng thời, để đón dòng vốn này, chúng ta đã có nhiều thay đổi chính sách như nới room cho nhà đầu tư ngoại, thay đổi pháp luật liên quan đến kê biên đất đai nhà cửa, cho người nước ngoài mua nhà… Dù muộn nhưng đã tạo niềm tin cho thị trường, hứa hẹn Việt Nam có thặng dư trên tài khoản vốn, góp phần tạo thặng dư trên cán cân thanh toán tăng. Trong 5 năm, chúng ta cố gắng phấn đấu thặng dư tăng từ 5 tỷ lên 7 tỷ, 10 tỷ USD trong cán cân thanh toán thì rất an toàn.

Một vấn đề nữa là phải rất linh hoạt, uyển chuyển. Một ngân hàng trung ương của đất nước lớn như Trung Quốc, nói điều chỉnh tỷ giá một lần, nhưng hôm sau họ lại điều chỉnh thêm lần thứ hai, thứ ba với liều lượng lớn như thế, thì chúng ta tập làm quen với những biến động, thay đổi khó lường của thế giới.

PV: Xin cảm ơn ông!

H.Y