Viện Chiến lược và chính sách tài chính: Tiên phong trong hoạt động nghiên cứu khoa học

(TBTCVN) - Ngày 7/11/1961, Hội đồng Chính phủ ban hành Nghị định số 197/NĐ-CP quy định nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức bộ máy của Bộ Tài chính, trong đó có Viện Nghiên cứu Khoa học Tài chính.
aa

Ảnh 2

Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ hoàng Anh Tuấn phát biểu tại hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triên khai nhiệm vụ công tác 6 tháng cuối năm 2016 của Viện.

Đây là mốc son đánh dấu sự ra đời của Viện. Trải qua 55 năm xây dựng và phát triển, để phù hợp với hoàn cảnh lịch sử cụ thể, Viện đã nhiều lần được đổi tên và điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ. Song qua từng thời kỳ, Viện luôn không ngừng trưởng thành, khẳng định vai trò tích cực và vị thế quan trọng của một cơ quan nghiên cứu, quản lý khoa học ngành Tài chính, đóng góp hiệu quả cho sự phát triển của nền tài chính quốc gia.

Viện Chiến lược và chính sách tài chính: Tiên phong trong hoạt động nghiên cứu khoa học
Tự hào và phát huy truyền thống vẻ vang trên chặng đường 55 năm xây dựng và phát triển, nhận thức rõ vai trò và nhiệm vụ trong giai đoạn mới, toàn thể công chức, viên chức của Viện quyết tâm phấn đấu hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ, luôn xứng đáng là đơn vị nghiên cứu khoa học hàng đầu của ngành Tài chính TS. Nguyễn Viết Lợi Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách tài chính

Nhiều đề tài nghiên cứu khoa học có giá trị thực tiễn cao

Trong giai đoạn 1961 - 1986, Viện Chiến lược và Chính sách tài chính đã nỗ lực vượt mọi khó khăn, chủ động tổ chức biên dịch một khối lượng lớn sách, báo, tạp chí, tài liệu làm giàu thêm kho tàng lý luận, học thuật về kinh tế - tài chính, giúp nâng cao trình độ cho các cán bộ, công chức, viên chức trong toàn Ngành về quản lý tài chính - ngân sách, kế toán, hạch toán xã hội chủ nghĩa…

Đóng góp chung vào sự nghiệp đổi mới của toàn ngành Tài chính và cả nước, trong giai đoạn 1987 - 1995, Viện đã đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học, thực hiện nhiều đề tài nghiên cứu góp phần chuyển đổi cơ chế kinh tế từ kế hoạch hóa tập trung sang cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Ngay từ đầu những năm 1990, Viện đã tiến hành nghiên cứu về Luật Ngân sách nhà nước (NSNN), đánh dấu công trình nghiên cứu có tầm nhìn “đi trước đón đầu”, có giá trị thực tiễn cao. Từ những kết quả nghiên cứu ban đầu rất quan trọng này, sau nhiều lần hoàn thiện, Luật NSNN đầu tiên của Việt Nam đã được Quốc hội thông qua ngày 20/3/1996.

Viện cũng hoàn thành xuất sắc Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước “Luận cứ khoa học của việc đổi mới các chính sách và cơ chế quản lý tài chính trong nền kinh tế nhiều thành phần ở nước ta” (1992 - 1994) tạo cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng cho việc hoạch định nhiều chính sách lớn về đổi mới và hình thành cơ chế quản lý ngân sách nhà nước, thực hiện cải cách thuế, thiết lập cơ chế mới về quản lý tài chính doanh nghiệp, đề án cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, quản lý nợ quốc gia, thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài...

Giai đoạn 1996 - 2000, Viện tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về kinh tế - tài chính; phân tích dự báo kinh tế - tài chính trong nước và quốc tế phục vụ công tác quản lý và điều hành của Bộ; nghiên cứu xây dựng chiến lược, kế hoạch tài chính - ngân sách... Viện luôn coi mục tiêu cơ bản đồng thời cũng là “kim chỉ nam” cho hoạt động của Viện là: Nghiên cứu khoa học phải phục vụ cho sự phát triển của nền tài chính quốc gia, gắn liền với thực tiễn hoạt động kinh tế - tài chính của Ngành và đất nước. Đề tài cấp nhà nước “Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của hệ thống giải pháp đảm bảo an ninh tài chính của Việt Nam trong phát triển và hội nhập quốc tế” (năm 2000) do Viện chủ trì là minh chứng rõ nét cho định hướng mang tầm chiến lược, có tính chất khai phá, mở đường, vừa tạo nền tảng lý luận vừa tổng kết kinh nghiệm thực tiễn.

Trong giai đoạn 2001 - 2010, Viện trực thuộc Học viện Tài chính (theo Quyết định số 130/2001/QĐ-BTC ngày 11/12/2001), đã tạo ra những điều kiện mới để phát huy được ưu thế gắn kết giữa nghiên cứu khoa học, đào tạo với thực tiễn quản lý của ngành Tài chính, tập trung được nguồn lực, trí tuệ của toàn Ngành nhằm nâng cao hiệu quả nghiên cứu khoa học và hoạt động đào tạo, bồi dưỡng, phát triển nguồn nhân lực.

Giai đoạn từ 2011 đến nay, Viện đã triển khai có hiệu quả các công việc được giao; tập trung nghiên cứu những vấn đề mới, tạo nền tảng lý luận và thực tiễn cho công tác quản lý tài chính như tái cấu trúc nền tài chính quốc gia, tái cấu trúc đầu tư công, tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước…

Là đơn vị đầu mối tổng hợp báo cáo tổng kết lý luận - thực tiễn 30 năm đổi mới, Viện đã phối hợp với các đơn vị trong Bộ thực hiện 2 báo cáo “Phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” và “Đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước” để trình Bộ gửi Hội đồng Lý luận Trung ương, trình Ban Chấp hành Trung ương Đảng, góp phần tạo cơ sở xây dựng nội dung các văn kiện phục vụ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII.

Với vai trò là cơ quan thường trực và tổng hợp chiến lược, Viện đã huy động được trí tuệ tập thể của các nhà quản lý, chuyên gia tài chính, nhà khoa học xây dựng chính sách tài chính quốc gia năm 1996, Chiến lược Tài chính giai đoạn 2001 - 2010, Chiến lược Tài chính giai đoạn 2011 - 2020. Qua đó đã góp phần hệ thống cơ sở lý luận về đổi mới tài chính, tổng kết thực tiễn để rút ra các bài học kinh nghiệm trong từng thời kỳ phát triển của nền tài chính quốc gia.

Bên cạnh những thành tựu đạt được về nghiên cứu khoa học, là đơn vị được giao nhiệm vụ quản lý khoa học toàn Ngành, Viện đã chủ động tham mưu cho Hội đồng khoa học ngành Tài chính về định hướng nghiên cứu đảm bảo cả về mặt lý luận và thực tiễn khoa học tài chính trong từng thời kỳ, xây dựng và hoàn thiện các quy chế quản lý khoa học toàn Ngành.

Đi đôi với đẩy mạnh chất lượng hoạt động nghiên cứu và quản lý khoa học, Viện cũng đặc biệt chú trọng tới công tác thông tin, tuyên truyền, chuyển giao và xã hội hóa các kết quả nghiên cứu nhằm phổ biến, giới thiệu các kiến thức về kinh tế - tài chính - ngân sách… thông qua việc xuất bản rất nhiều ấn phẩm như kỷ yếu hội thảo, sách chuyên khảo, Thông tin Tài chính, Thông tin Phục vụ lãnh đạo, sách Tài chính Việt Nam thường niên, Tạp chí Kinh tế tài chính Việt Nam...

Ảnh 3
Tập thể cán bộ Viện Viện Chiến lược và chính sách tài chính. Ảnh: P.V

Vững vàng tiếp bước tương lai

Ghi nhận và đánh giá cao những thành tích, đóng góp của Viện trong quá trình 55 năm xây dựng và phát triển, Viện đã vinh dự được tặng nhiều danh hiệu và phần thưởng cao quý như Huân chương Độc lập hạng Ba (năm 2016), Huân chương Lao động hạng Nhất (năm 2006, 2011), Huân chương Lao động hạng Nhì (năm 2001)…

Những kết quả đạt được là niềm vinh dự to lớn và rất tự hào của các thế hệ cán bộ đã từng công tác tại Viện, đồng thời cũng đặt lên vai đội ngũ công chức, viên chức hiện nay những trọng trách, sứ mệnh và nghĩa vụ phải tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang, gìn giữ và tô thắm những nét son của Viện, khai thác tối đa những tiềm năng và thế mạnh để khẳng định vị thế và uy tín của một cơ quan nghiên cứu khoa học tài chính hàng đầu của đất nước, đưa Viện phát triển trở thành trung tâm nghiên cứu khoa học tài chính mang tầm cỡ khu vực và quốc tế trong tương lai không xa.

Trong thời gian tới, Viện tiếp tục tăng cường các hoạt động nghiên cứu lý luận cơ bản, nghiên cứu đi trước thực tiễn để đảm bảo cung cấp những nền tảng lý luận và luận cứ khoa học phục vụ hiệu quả cho công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực tài chính - ngân sách; nâng cao chất lượng phân tích dự báo; tập trung xây dựng lực lượng cán bộ giỏi về chuyên môn, nghiệp vụ, vững vàng về chính trị, sáng tạo, chủ động trong nghiên cứu.../.

Ts. Nguyễn Viết Lợi - Viện trưởng Viện Chiến lược và chính sách tài chính, Bộ Tài chính

Ts. Nguyễn Viết Lợi - Viện trưởng Viện Chiến lược và chính sách tài chính, Bộ Tài chính

Đọc thêm

Ưu tiên đầu tư vốn ODA cho dự án trọng điểm có tác động lan tỏa, tạo đột phá

Ưu tiên đầu tư vốn ODA cho dự án trọng điểm có tác động lan tỏa, tạo đột phá

Đây là một trong những định hướng quan trọng được nêu trong Kế hoạch thực hiện Định hướng thu hút, quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài giai đoạn 2026 - 2030 vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 441/QĐ-TTg.
Cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng kinh phí quản lý hành chính

Cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng kinh phí quản lý hành chính

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 75/2026/NĐ-CP ngày 16/3/2026 quy định chế độ tự chủ, tự chịu trách nhiệm về quản lý, sử dụng kinh phí quản lý hành chính. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/5/2026.

Kho bạc Nhà nước triển khai đồng bộ Nghị quyết Đại hội XIV trong toàn hệ thống

Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, hệ thống Kho bạc Nhà nước đang tích cực triển khai các nhiệm vụ, giải pháp nhằm cụ thể hóa các mục tiêu, yêu cầu đặt ra đối với lĩnh vực tài chính - ngân sách trong giai đoạn phát triển mới.
Bộ Tài chính nêu tên nhiều đơn vị chậm kiểm kê tài sản công

Bộ Tài chính nêu tên nhiều đơn vị chậm kiểm kê tài sản công

Bộ Tài chính vừa có Công văn số 3156/BTC-QLCS gửi các bộ, cơ quan trung ương và địa phương về việc tiếp tục đôn đốc thực hiện tổng kiểm kê tài sản công thời điểm 0h ngày 1/1/2026.
Dự trữ quốc gia cần hướng tới nguồn lực chiến lược bảo đảm an ninh kinh tế

Dự trữ quốc gia cần hướng tới nguồn lực chiến lược bảo đảm an ninh kinh tế

Hệ thống dự trữ quốc gia đang đứng trước yêu cầu phải tiếp tục hoàn thiện để đáp ứng tốt hơn nhiệm vụ bảo đảm an ninh kinh tế - xã hội trong bối cảnh mới. Việc sửa đổi, bổ sung Chiến lược Phát triển dự trữ quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được đặt ra nhằm xây dựng hệ thống dự trữ theo hướng chủ động, linh hoạt và ứng phó kịp thời với các tình huống đột xuất, cấp bách.
TP. Hồ Chí Minh dùng công cụ tài chính để hướng dòng kiều hối đầu tư vào khoa học công nghệ

TP. Hồ Chí Minh dùng công cụ tài chính để hướng dòng kiều hối đầu tư vào khoa học công nghệ

TP. Hồ Chí Minh sẽ triển khai đồng bộ các công cụ tài chính để chuyển dịch dòng kiều hối từ tiêu dùng sang đầu tư sản xuất, ưu tiên các lĩnh vực khoa học - công nghệ, công nghiệp chế biến - chế tạo, đổi mới sáng tạo, năng lượng xanh và chuyển đổi số.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng tiếp Tổng Giám đốc Ngân hàng ICBC Lưu Tuấn

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng tiếp Tổng Giám đốc Ngân hàng ICBC Lưu Tuấn

Ngày 17/3/2026, Ủy viên Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng tiếp Đoàn công tác Ngân hàng Công Thương Trung Quốc (ICBC), do ông Liu Jun (Lưu Tuấn), Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Trung Quốc, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc ICBC làm trưởng đoàn.
Bổ nhiệm ông Tạ Anh Tuấn giữ chức Thứ trưởng Bộ Tài chính

Bổ nhiệm ông Tạ Anh Tuấn giữ chức Thứ trưởng Bộ Tài chính

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Quyết định số 450/QĐ-TTg ngày 17/3/2026 về việc điều động, bổ nhiệm ông Tạ Anh Tuấn - Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk nhiệm kỳ 2021 - 2026 giữ chức Thứ trưởng Bộ Tài chính.
Xem thêm