Đây là những nhận định của 2 đồng tác giả Jonathan Dunn- Trưởng đại diện IMF tại Việt Nam và John Nelmes trong bài chuyên đề “Châu Á: Chèo lái trong thời kỳ biến động”, được phát hành cùng với báo cáo Triển vọng kinh tế mùa xuân 2016, do Vụ Châu Á và Thái Bình Dương của IMF biên soạn.

Bài chuyên đề cho thấy, các nền kinh tế châu Á phải đang chèo lái trong vùng biển động, phải đối mặt với những cơn gió ngược chiều dữ dội, do môi trường toàn cầu bất định và đầy thách thức.

Tuy nhiên đại diện IMF cho rằng, tăng trưởng của châu Á chậm lại đôi chút, phù hợp với phần còn lại của nền kinh tế toàn cầu. Tăng trưởng GDP của khu vực được dự báo ở mức 5,3% trong cả hai năm 2016 và 2017, chỉ thấp hơn 0,1% so với năm 2015.

Ở Trung Quốc, tăng trưởng GDP dự kiến sẽ tiếp tục giảm xuống 6,5% trong năm nay và 6,2% trong năm 2017. Mặt khác, Ấn Độ được dự kiến sẽ vẫn là nền kinh tế lớn phát triển nhanh nhất trên thế giới với GDP tăng ở mức 7,5% trong 2016- 2017, do được hỗ trợ bởi sức tiêu dùng mạnh mẽ của khu vực tư nhân và giá dầu thấp.

Tại Nhật Bản, tăng trưởng GDP được dự báo vẫn ở mức 0,5% trong năm 2016, có thể giảm xuống -0,1% vào năm 2017.

2 tác giả đến từ IMF cho rằng, tăng trưởng GDP của Việt Nam được dự báo sẽ giảm xuống còn khoảng 6% vào năm 2016, chủ yếu phản ánh nhu cầu bên ngoài yếu hơn, hạn hán nghiêm trọng và đất canh tác bị xâm thực mặn đã ảnh hưởng xấu đến sản xuất nông nghiệp. Năm 2017, tốc độ tăng trưởng dự kiến sẽ tăng lên khoảng 6,25%, được hỗ trợ một phần do đầu tư nhờ các hiệp định thương mại vừa được ký kết.

IMF cũng cho biết, thời gian sắp tới, tăng trưởng của khu vực sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào Trung Quốc hơn bao giờ hết.

Theo đó, các nước xuất khẩu hàng hóa để hỗ trợ đầu tư và xây dựng của Trung Quốc (ví dụ như các nhà sản xuất kim loại) sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực, trong khi những nước khác xuất khẩu hàng tiêu dùng sang Trung Quốc hoặc là những điểm đến của ngành du lịch Trung Quốc đang tăng trưởng nhanh chóng có thể được hưởng lợi.

Hơn nữa, việc Trung Quốc chuyển sang sản xuất giá trị gia tăng cao hơn sẽ tạo cơ hội cho các nước châu Á có thu nhập thấp, đặc biệt là tại các khu vực sử dụng nhiều lao động như quần áo, giày dép, đồ gỗ và đồ chơi bằng nhựa. Các nước như: Bangladesh, Campuchia và Việt Nam đã tăng thị phần trong các lĩnh vực này.

IMF cho rằng, một loạt các chính sách có thể được sử dụng để khai thác tiềm năng của Việt Nam và hỗ trợ khả năng đối phó với những cú sốc.

Củng cố ngân sách theo hướng hỗ trợ tăng trưởng, với việc tập trung vào mở rộng diện nộp thuế trong khi trong khi vẫn giữ các khoản chi đầu tư công chất lượng cao cho giáo dục, y tế và cơ sở hạ tầng, sẽ hỗ trợ tính bền vững về nợ, củng cố lòng tin và hỗ trợ tăng trưởng bền vững có chất lượng.

Sử dụng cơ chế tỷ giá hối đoái mới linh hoạt và củng cố các công cụ chính sách tiền tệ sẽ cho phép Việt Nam bảo đảm sự ổn định kinh tế vĩ mô trong khi giảm sốc trước các cú sốc bên ngoài.

Đẩy mạnh cải cách khu vực ngân hàng và các doanh nghiệp nhà nước thông qua việc cải thiện quản lý hoạt động, xử lý các khoản nợ xấu và cấp vốn bổ sung cho các ngân hàng, cổ phần hóa và thoái vốn ngoài ngành nhanh hơn sẽ củng cố nền tảng cho sự phát triển bền vững và cao hơn trong trung hạn của Việt Nam./.

Vũ Luyện