Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng phát biểu khai mạc.

Diễn đàn thường niên về Cải cách và Phát triển lần thứ ba năm 2020 (VRDF 2020) đã khai mạc vào sáng 29/9 với chủ đề "Việt Nam: Hành động để phục hồi tăng trưởng theo hướng bền vững và bao trùm trong kỷ nguyên Covid-19".

Việt Nam cần tận dụng tối đa cơ hội đang có

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh đến "thời điểm hết sức đặc biệt" của VRDF 2020. Đó là, Việt Nam chuẩn bị tiến hành Đại hội Đảng lần thứ XIII, xây dựng và triển khai thực hiện Chiến lược phát triển đất nước thời kỳ 2021 - 2030 và Kế hoạch Phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021 - 2025, với niềm tin mãnh liệt và hy vọng lớn của người dân cả nước vào một giai đoạn phát triển mới, nhưng cũng đặt ra những trọng trách to lớn đối với những người làm chính sách.

Cũng thời điểm này, đại dịch Covid-19 đã và đang tác động nghiêm trọng, nặng nề đến mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội toàn cầu, đặt ra cho Việt Nam những thách thức không nhỏ và đồng thời cũng đem lại những cơ hội mới cho phát triển. Với tốc độ lây lan nhanh, diễn biến khó lường, đại dịch đã tác động mạnh tới phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam. Dịch bệnh đã ảnh hưởng tới tất cả các ngành lĩnh vực, đặc biệt tới ngành dịch vụ, vận tải, du lịch, ăn uống, lưu trú...

Bên cạnh đó, Việt Nam vẫn đang phải đối mặt với những hạn chế, yếu kém nội tại của một nền kinh tế đang phát triển với mức thu nhập trung bình thấp, tăng trưởng phụ thuộc nhiều vào vốn, lao động giá rẻ và khu vực đầu tư nước ngoài. Do đó, trong trung và dài hạn, vượt qua bẫy thu nhập trung bình, thu hẹp khoảng cách phát triển với các quốc gia khác, giải quyết các thách thức môi trường, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ... là những nhiệm vụ phát triển lớn đặt ra cho Việt Nam. Trong ngắn hạn, vấn đề đặt ra là nhanh chóng phục hồi tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, tận dụng hiệu quả các cơ hội phát triển xuất hiện từ khi xảy ra đại dịch Covid-19.

Để ứng phó với những khó khăn, thách thức trên, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho rằng Việt Nam cần tận dụng tối đa những lợi thế, nhận diện rõ ràng các cơ hội đang có. Đó là, tiềm năng đất nước, bối cảnh phát triển mới, đặc biệt là bối cảnh "hậu Covid-19" và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang tạo ra cơ hội thuận lợi để tái cơ cấu, chuyển đổi số, chuyển đổi mô hình hướng tới tăng trưởng nhanh, bền vững và bao trùm.

Với việc tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như EVFTA và CPTPP, Việt Nam đang có cơ hội lớn để hội nhập, tham gia sâu hơn vào mạng sản xuất thế giới, lựa chọn các dự án FDI có chất lượng để tiến lên các nấc thang cao hơn trong các chuỗi giá trị toàn cầu (GVC). Cơ hội tái cơ cấu nền kinh tế, chuyển đổi số cũng đang rộng mở, đặc biệt khi kinh tế không tiếp xúc, thương mại điện tử của Việt Nam đã tạo được những bước phát triển nhanh trong đại dịch. Các lĩnh vực đổi mới, sáng tạo cũng có bước tiến mạnh mẽ, vững chắc. Đầu tháng 9 vừa qua, Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới của Liên Hợp quốc (WIPO) đã ghi nhận Việt Nam ở vị trí thứ 42 trên 131 quốc gia về Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu; giữ vị trí số một trong nhóm 29 quốc gia có cùng mức thu nhập và đứng thứ 3 khu vực Đông Nam Á.

Thành công không chỉ phụ thuộc vào việc chỉ ra được những việc cần làm

Nhấn mạnh "Việt Nam đang ở thời điểm quan trọng để chuyển mình phát triển nhanh và bền vững", Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư nêu rõ Diễn đàn Cải cách và Phát triển Việt Nam lần thứ ba diễn ra trong thời điểm quan trọng, mang tính bước ngoặt, đòi hỏi Việt Nam phải chủ động đưa ra đường hướng chiến lược, các quyết sách cho tương lai phát triển của đất nước. Đặc biệt, để khắc phục tồn tại, khó khăn và tận dụng được những tiềm năng và cơ hội như đã nêu, chúng ta nhất thiết cần có được tư duy đột phá, quyết tâm và táo bạo, dám nghĩ, dám làm.

"Phải có tư duy vượt lên trước chứ nhất quyết không chịu đi theo, đi sau. Chỉ khi đó, chúng ta mới có thể nắm chặt lấy các cơ hội, bắt kịp, tiến cùng sự phát triển của thế giới. Ngược lại, nếu không nhanh chóng tận dụng thời cơ và đổi mới tư duy, thì nguy cơ tụt hậu, khoảng cách phát triển của Việt Nam với các quốc gia sẽ ngày càng lớn hơn" - Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nhận định.

Bà Carolyn Turk, Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam phát biểu chào mừng.

Cũng tại diễn đàn, bà Carolyn Turk - Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, đã có bài phát biểu chào mừng. Đánh giá đây là thời điểm mà thế giới đang đối mới với cú sốc lớn nhất kể từ sau Thế chiến thứ 2, bà cũng điểm lại những kết quả tích cực Việt Nam đạt được và chúc mừng Chính phủ Việt Nam về những thành tích nổi bật trong ngăn chặn, kiểm soát dịch bệnh Covid-19.

Bên cạnh đó, bà cũng lưu ý với Việt Nam giờ đây không nhất nhiết là phải thu hút nhiều FDI hơn mà điều quan trọng là phải tối đa hoá hiệu quả FDI thông qua chuyển giao công nghệ, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh. Trong một thế giới mà rất nhiều hoạt động đang được số hoá, được thực hiện qua mạng, có rất nhiều việc chúng ta cần phải làm để thích ứng. Chính phủ cần đẩy mạnh quá trình này thông qua việc sớm hoàn thành đề án cơ sở dữ liệu thông tin quốc gia, tạo hệ thống sinh thái cho tài chính kỹ thuật số, tài chính toàn diện, từ đó tạo nền tảng cho nền kinh tế không tiếp xúc mới nổi này.

"Thành công không chỉ phụ thuộc vào việc chỉ ra được những việc cần làm, mà phụ thuộc vào cách thức chúng ta làm những việc đó. Việt Nam còn rất nhiều việc cần phải làm và có thể làm tốt hơn" - bà Carolyn Turk nhấn mạnh./.

Dương An