3 bài học kinh nghiệm về chuyển đổi xanh

Phát biểu khai mạc Hội nghị P4G lần thứ 4, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cho biết, chủ đề của hội nghị lần này thể hiện khát vọng hướng đến một thế giới sáng, xanh, sạch, đẹp, với quan điểm nhấn mạnh yếu tố con người là trung tâm, chủ thể, là mục tiêu, động lực và là nguồn lực cho quá trình xanh hoá và phát triển bền vững.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính phát biểu khai mạc Hội nghị P4G lần thứ 4

Đại diện Việt Nam khẳng định, chặng đường chuyển đổi xanh của nhân loại trong thời gian qua không hề dễ dàng, có thành công, có thất bại, nhưng đã để lại những bài học kinh nghiệm quan trọng.

Bài học đầu tiên là bảo đảm cách tiếp cận toàn dân, toàn diện, toàn cầu, bao trùm, “không để ai bị bỏ lại phía sau”, nhất là các nhóm yếu thế, dễ bị tổn thương trong quá trình chuyển đổi xanh.

Thủ tướng nhấn mạnh: “Một nền kinh tế xanh cần các doanh nghiệp xanh. Một xã hội xanh cần các công dân xanh. Một thế giới xanh cần các quốc gia xanh. Việc tham gia, đóng góp và hưởng thụ thành quả từ quá trình chuyển đổi xanh vừa là trách nhiệm, vừa là quyền lợi của tất cả các quốc gia, dân tộc theo tinh thần “cùng làm, cùng thắng, cùng hưởng và cùng phát triển”.

Bài học thứ hai là, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đóng vai trò then chốt; thị trường đóng vai trò dẫn dắt; nhận thức xã hội đóng vai trò nền tảng trong thúc đẩy chuyển đổi xanh. Điều này được minh chứng rõ nét và là các yếu tố căn bản dẫn đến thành công ở nhiều quốc gia.

Chẳng hạn như lĩnh vực năng lượng tái tạo chỉ phát triển bùng nổ khi hội tụ đủ các yếu tố, gồm: Công nghệ phát huy được tiềm năng, tạo ra sản phẩm có giá trị thực chất; quan hệ thị trường được củng cố vững chắc, doanh nghiệp duy trì được lợi nhuận; nhận thức của người dân, người tiêu dùng được nâng cao ở từng quốc gia và trên toàn thế giới.

Một bài học nữa là đề cao nguyên tắc bình đẳng, công bằng, trách nhiệm trong chuyển đổi xanh. Đây là quá trình cần kiên định về mục tiêu, nhưng chủ động, linh hoạt về phương pháp và lộ trình, có tính đến điều kiện và năng lực khác nhau của các quốc gia.

Thủ tướng khẳng định: “Thành công của một quốc gia trong chuyển đổi xanh không chỉ thuộc về riêng quốc gia đó mà là của toàn thế giới, là tài sản chung của toàn nhân loại”.

Chuyển đổi xanh là động lực đột phá thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững

Thủ tướng cho biết, cùng với chuyển đổi số, Việt Nam xác định chuyển đổi xanh là yêu cầu tất yếu khách quan, yếu tố then chốt và động lực đột phá để thúc đẩy tăng trưởng nhanh và phát triển bền vững.

Điều này nhằm hiện thực hoá mục tiêu chiến lược trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045 trong thời gian tới, đồng thời góp phần từng bước hiện thực hóa các cam kết của Việt Nam tại COP26 về đưa mức phát thải ròng về bằng “0” vào năm 2050.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng Thủ tướng Ethiopia Abiy Ahmed Ali (thứ 2 từ trái sang) khai mạc triển lãm tăng trưởng xanh

Với vai trò là nước chủ nhà của Hội nghị Thượng đỉnh P4G lần thứ 4, để thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh, lấy con người làm trung tâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nêu ra 3 đề xuất của Việt Nam để hội nghị thảo luận, phân tích, đánh giá và thống nhất cách tiếp cận, giải pháp và khuôn khổ hợp tác thời gian tới.

Thứ nhất, thúc đẩy hoàn thiện tư duy xanh, trong đó chú trọng phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số gắn với tăng trưởng xanh; xác định nguồn lực xanh bắt nguồn từ tư duy xanh, động lực tăng trưởng xanh bắt nguồn từ chuyển đổi xanh và sức mạnh xanh bắt nguồn từ nhận thức xanh của người dân, doanh nghiệp ở các quốc gia, khu vực trên toàn cầu.

Thứ hai, xây dựng một cộng đồng xanh trách nhiệm. Trong đó, Chính phủ đóng vai trò định hướng, khuyến khích, bảo đảm thể chế ổn định, thuận lợi cho tăng trưởng xanh; khu vực tư nhân là nòng cốt trong đầu tư công nghệ, phổ cập các tiêu chuẩn xanh; cộng đồng khoa học tiên phong trong phát triển công nghệ xanh và đào tạo nguồn nhân lực xanh; người dân không ngừng nâng cao ý thức xanh và thật sự là chủ thể thụ hưởng những kết quả của chuyển đổi xanh.

Thứ ba, đẩy mạnh hợp tác quốc tế và phát triển mạnh các mô hình hợp tác xanh nhiều bên, nhất là hợp tác đối tác công - tư (PPP), hợp tác Nam - Nam, Bắc - Nam, các khuôn khổ hợp tác đa phương… nhằm xóa bỏ rào cản về thể chế, tăng cường khả năng tiếp cận và đẩy nhanh tốc độ chuyển dịch dòng vốn xanh, công nghệ xanh và quản trị xanh.

Về vấn đề này, Thủ tướng nhấn mạnh quan điểm: “Các nước phát triển cần tiên phong thực hiện cam kết hỗ trợ tài chính, công nghệ, kinh nghiệm cải cách thể chế; trong khi các nước đang phát triển cần phát huy mạnh mẽ nội lực gắn kết với sử dụng hiệu quả các nguồn lực từ bên ngoài”.

Việt Nam nhiệt liệt hoan nghênh P4G thời gian qua đã có cách tiếp cận đúng đắn về thúc đẩy chuyển đổi xanh, bắt đầu từ những dự án cụ thể, hiệu quả, mang tính lan tỏa, tạo động lực, truyền cảm hứng.

Đồng thời kêu gọi P4G tiếp tục phát huy hơn nữa vị thế, tiềm năng và thế mạnh, thực sự trở thành một “vườn ươm ý tưởng”, một “phòng thí nghiệm” quốc tế về phát triển bền vững và tăng trưởng xanh, nơi những dự án thí điểm được nhân rộng, những sáng kiến, công nghệ đột phá được chắp cánh, bay cao, vươn xa.