Theo báo cáo từ Sở Tài chính tỉnh Vĩnh Phúc, tổng số dư tạm ứng hợp đồng trong đầu tư công đến hết tháng 7/2023 tại địa phương là 4.239 tỷ đồng (cấp tỉnh trên 2.610 tỷ đồng; cấp huyện trên 1.267 tỷ đồng và cấp xã trên 360 tỷ đồng).
 |
| Hiện số dư tạm ứng hợp đồng quá hạn trong đầu tư công tại tỉnh Vĩnh Phúc còn lớn. Ảnh minh họa |
Trong đó, tổng số dư tạm ứng theo chế độ đang trong thời gian thu hồi theo quy định (tạm ứng trong hạn) trên 3.907 tỷ đồng, chiếm trên 92% vốn tạm ứng chưa thu hồi.
Hiện trên địa bàn tỉnh có 113 dự án có số dư tạm ứng hợp đồng quá hạn (cấp tỉnh quản lý 55 dự án; cấp huyện 48 dự án; cấp xã 10 dự án) chưa thu hồi hết. Cụ thể, tính đến ngày 31/7/2023, số dư tạm ứng quá hạn của các dự án này còn trên 331,3 tỷ đồng, chiếm 7,82% vốn tạm ứng chưa thu hồi. Trong đó, tạm ứng xây lắp còn trên 271 tỷ đồng; tạm ứng giải phóng mặt bằng gần 56 tỷ đồng; tư vấn giám sát trên 4,3 tỷ đồng; ban quản lý dự án 542 triệu đồng.
| Theo Tổ kiểm tra, để xảy ra tình trạng tạm ứng tiền NSNN cho các nhà thầu quá hạn như trên, trách nhiệm trước hết thuộc về các CĐT, ban quản lý dự án. Đặc biệt, với việc số dư tạm ứng còn lớn cũng cho thấy công tác quản lý tạm ứng hợp đồng, công tác kiểm tra giám sát của tỉnh chưa được chặt chẽ theo đúng quy định của Luật NSNN, Luật Đầu tư công, Nghị định số 99/2021/NĐ-CP của Chính phủ quy định về quản lý, thanh toán, quyết toán sử dụng vốn đầu tư công và các quy định hiện hành có liên quan. |
Trước thực trạng số dư tạm ứng còn lớn, Kho bạc Nhà nước tỉnh Vĩnh Phúc đã có nhiều văn bản đôn đốc các chủ đầu tư (CĐT) thực hiện thu hồi vốn tạm ứng hợp đồng quá hạn theo quy định. Cùng với đó là nỗ lực của các sở, ban, ngành, UBND các huyện trong việc đôn đốc thu hồi nợ tạm ứng. Theo đó, cho đến thời điểm này, số dư tạm ứng tại Vĩnh Phúc đã giảm xuống còn 305,8 tỷ đồng.
Mới đây, Tổ kiểm tra do Vụ Đầu tư thuộc Bộ Tài chính và Kho bạc Nhà nước phối hợp đã tổ chức kiểm tra tình hình tạm ứng hợp đồng và thu hồi tạm ứng hợp đồng tại tỉnh Vĩnh Phúc.
Tổ kiểm tra cho biết, với số dư tạm ứng hợp đồng quá hạn chưa thu hồi còn 305,8 tỷ đồng là quá lớn, chủ yếu là dư ứng cho hợp đồng xây lắp chiếm 88,7%, những khoản ứng ở cấp huyện, xã kéo dài từ năm 2007 - 2008 đến nay không được xử lý, một số dự án ứng cho xây lắp trong các năm 2019 đến 2021 có số dư ứng lớn quá thời hạn thu hồi vốn tạm ứng nhưng bảo lãnh tạm ứng hợp đồng thực hiện không đúng theo quy định (hết thời hạn bảo lãnh tạm ứng nhưng không thực hiện gia hạn tạm ứng, thiếu bảo lãnh tạm ứng hợp đồng).
Hơn nữa, có những dự án CĐT cho nhà thầu ứng vốn nhưng thực hiện không đúng theo thời gian, nội dung ứng vốn... Đến thời hạn phải thu hồi vốn ứng, CĐT không đảm bảo khối lượng để hoàn ứng, không gia hạn bảo lãnh tạm ứng.
Đơn cử như Dự án cải tạo, nâng cấp ĐT.309B (đoạn từ QL2B đến ĐT.309), thời gian phát sinh tạm ứng hợp đồng ngày 8/2/2021. Tính đến 31/7/2023 quá hạn thời gian thu hồi tạm ứng khoảng 10 tháng với số vốn trên 43 tỷ đồng.
Theo báo cáo của CĐT, đơn vị đã có nhiều văn bản yêu cầu nhà thầu thi công đẩy nhanh tiến độ thi công, thực hiện ký kết hợp đồng bổ sung về thời gian gia hạn hợp đồng, gia hạn bảo lãnh hợp đồng, giải trình chi tiết việc sử dụng kinh phí CĐT đã tạm ứng cho nhà thầu nhưng nhà thầu không có thông tin phản hồi lại CĐT; đồng thời không có bất kỳ động thái nào về việc huy động máy móc, thiết bị để tiếp tục thi công. Do vậy, chưa thu hồi được tạm ứng quá hạn của dự án này...
 |
| Công chức KBNN đang thực hiện rà soát các số liệu giải ngân vốn đầu tư công và thu hồi tạm ứng. Ảnh: H.T |
Để nâng cao hiệu quả của nguồn vốn đầu tư công, Tổ kiểm tra đã đề nghị UBND tỉnh Vĩnh Phúc chỉ đạo các CĐT, ban quản lý thực hiện rà soát đánh giá cụ thể toàn diện về trách nhiệm, thẩm quyền xử lý từng cấp để thu hồi tạm ứng hợp đồng vốn đầu tư công theo đúng quy định.
Các đơn vị liên quan tăng cường, chủ động trong phối hợp giải quyết, báo cáo kịp thời tình hình sử dụng vốn tạm ứng chưa thu hồi, thực hiện đúng nguyên tắc tạm ứng theo tiến độ kiểm tra đảm bảo sử dụng vốn ứng theo đúng mục đích.
| Tổ kiểm tra đề nghị Kho bạc Nhà nước Vĩnh Phúc và Sở Tài chính tỉnh Vĩnh Phúc căn cứ chức năng nhiệm vụ quy định tại Nghị định số 99/2021/NĐ-CP của Chính phủ quy định về quản lý, thanh toán, quyết toán sử dụng vốn đầu tư công tham mưu cho UBND tỉnh chỉ đạo, triển khai thực hiện các biện pháp, giải pháp để quản lý và thu hồi vốn ứng, không để thất thoát NSNN, đặc biệt là số dự tạm ứng quá hạn chưa thu hồi. |
Đối với các dự án đã thực hiện nhưng giãn, hoãn tiến độ hoặc CĐT đã giải thể, nhà thầu phá sản và không hợp tác để thu hồi vốn tạm ứng hợp đồng; thời gian thực hiện khối lượng hoàn thành nằm ngoài thời gian hợp đồng...
Tổ kiểm tra đề nghị tỉnh Vĩnh Phúc chỉ đạo thành lập tổ công tác liên ngành phối hợp với các CĐT làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan để xảy ra tình trạng chưa thu hồi vốn tạm ứng kéo dài nhiều năm.
Cùng với đó, đề xuất phương án xử lý đối với từng dự án cụ thể; thực hiện các biện pháp nhằm thu hồi hết số vốn tạm ứng, bao gồm cả biện pháp khởi kiện ra tòa theo quy định của pháp luật về dân sự.
Một số gói thầu hợp đồng xây lắp đang còn hiệu lực thực hiện, nhưng bảo lãnh tạm ứng hợp đồng đã hết thời hạn chưa được nhà thầu gia hạn, Tổ kiểm tra cũng đề nghị UBND tỉnh Vĩnh Phúc chỉ đạo các CĐT, ban quản lý phối hợp với nhà thầu xây lắp thực hiện bảo lãnh hợp đồng đúng theo quy định.
Về các dự án có hồ sơ pháp lý dự án liên quan đến giải phóng mặt bằng chưa được phê duyệt đầy đủ trong dự án đầu tư để đảm bảo hoàn tất thủ tục thanh toán vốn tạm ứng chưa thu hồi, Tổ kiểm tra đề nghị tỉnh Vĩnh Phúc chỉ đạo CĐT rà soát những dự án có khả năng hoàn tất được hồ sơ đề nghị khẩn trương hoàn chỉnh, phê duyệt hồ sơ dự án để có căn cứ thanh toán tạm ứng.
Về các dự án CĐT thực hiện thay đổi thiết kế kết cấu, vượt tổng mức đầu tư nhưng chưa phê duyệt điều chỉnh của cấp có thẩm quyền phê duyệt dự án, Tổ kiểm tra đề nghị tỉnh giao cơ quan chuyên môn kiểm tra xác định rõ trách nhiệm của CĐT trong quá trình thực hiện dự án để có hướng xử lý.
Đối với số dư tạm ứng trong hạn (trên 3.907 tỷ đồng), Tổ kiểm tra đề nghị ban quản lý dự án khẩn trương nghiệm thu khối lượng hoàn thành, hoàn tất thủ tục thanh toán để chuyển Kho bạc Nhà nước tỉnh Vĩnh Phúc thu hồi vốn tạm ứng theo quy định./.
