Tổng cục trưởng Nguyễn Văn Cẩn chia sẻ thông tin liên quan đến lô hàng 1,8 triệu tấn nhôm nhập khẩu. Ảnh: Hải Anh

Đây là chia sẻ của Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Cẩn với phóng viên TBCO ngày 1/11/2019, khi được hỏi về quan điểm của cơ quan hải quan liên quan đến việc phát hiện lô hàng nhôm có dấu hiệu đội lốt hàng Việt Nam để xuất khẩu.

Trục lợi bằng hình thức giả mạo xuất xứ hàng hóa

Trước đó, TBCO đã có bài viết đề cập đến việc cơ quan hải quan đã kịp thời ngăn chặn lô hàng nhôm lên đến 1,8 triệu tấn, trị giá hơn 4 tỷ USD, có dấu hiệu lợi dụng chính sách thuế xuất để trục lợi bằng hình thức giả mạo xuất xứ hàng hóa mang nhãn hiệu Việt Nam để xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ.

Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn của lô nhôm, Tổng cục Hải quan đã chủ trì, phối hợp với cơ quan liên quan, đặc biệt là hợp tác với Hải quan Hoa Kỳ xác minh ngăn chặn kịp thời.

Theo ông Cẩn, nhôm của Việt Nam xuất khẩu sang Hoa Kỳ chỉ có mức thuế suất khoảng 15%, trong khi nhôm của Trung Quốc xuất khẩu vào Mỹ phải chịu thuế lên đến 374%. Do đó, DN ở Bà Rịa - Vũng Tàu đã nhập khẩu mặt hàng nhôm thỏi, nhôm thanh, nhôm bán thành phẩm với trị giá lên tới hàng tỷ USD để xuất sang thị trường Hoa Kỳ, hưởng lợi bất chính.

Trả lời về việc lô hàng nhôm sẽ được cơ quan hải quan xử lý thế nào, DN có quyền và trách nhiệm ra sao đối với lô nhôm trị giá đến hơn 4 tỷ USD, ông Cẩn cho biết, số nhôm tồn hiện nay trị giá khoảng 4,3 tỷ USD, Hải quan Việt Nam không giữ mà chỉ ngăn chặn xuất đi Hoa Kỳ, phí lưu kho bãi DN chịu hoàn toàn.

Ông Cẩn cho biết thêm, lượng nhôm tồn kho này thuộc thẩm quyền xử lý của DN, có thể chuyển sang làm thủ tục tiêu thụ nội địa miễn là DN đóng thuế đầy đủ. Ngoài ra, DN cũng có thể làm thủ tục xuất sang nước thứ ba nhưng không được mạo danh xuất xứ Việt Nam, tránh bị Chính phủ Hoa Kỳ trừng phạt, áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại với Việt Nam.

Giám sát chặt chẽ từ khâu nhập khẩu đến quá trình lưu giữ kho bãi

Ông Âu Anh Tuấn, Quyền Cục trưởng Cục Giám sát quản lý về hải quan, Tổng cục Hải quan cho biết thêm, doanh nghiệp nhập khẩu số lượng nhôm khổng lồ trên là Công ty TNHH nhôm toàn cầu Việt Nam.

Ông Âu Anh Tuấn thông tin về dấu hiệu vi phạm của DN nhập khẩu nhôm. Ảnh: Hải Anh

“Đây là DN chế xuất, khi nhập khẩu nhôm về không phải chịu thuế theo quy định của Luật thuế xuất nhập khẩu. DN nhập khẩu số lượng nhôm rất lớn để gia công, sản xuất nhôm thành phẩm xuất đi các nước, không riêng gì Hoa Kỳ”, ông Tuấn nói.

Cũng theo ông Tuấn, lượng nhôm DN nhập từ năm 2015 – 2019 hiện đang tồn khoảng 1,8 triệu tấn nằm ở các kho thuê ngoài của DN.

Ngoài ra, còn hơn 200 nghìn tấn nằm trong nhà máy, DN đang sản xuất để xuất khẩu nhôm ra nước ngoài.

Để có thể nhận biết và ngăn chặn DN vi phạm, ông Âu Anh Tuấn cho biết, khi phát hiện số lượng nhôm nhập khẩu gia tăng đột biến trong thời gian ngắn, các cơ quan chức năng của Việt Nam bao gồm Tổng cục Hải quan, Bộ Công an, Bộ Công thương... đã vào cuộc để kiểm tra.

Qua đó, nhà chức trách phát hiện nguyên liệu đầu vào và sản phẩm đầu ra trùng mã HS (mã số hàng hóa xuất khẩu), đối chiếu với các quy tắc xuất xứ thấy có nguy cơ không đáp ứng các quy định về tiêu chí xuất xứ hàng Việt Nam.

Bên cạnh đó, Bộ Công thương đã tổ chức đoàn đi kiểm tra thì thấy rằng hàng hoá của DN không chỉ xuất đi Hoa Kỳ mà còn xuất khẩu đi rất nhiều nước đã ký hiệp định thương mại tự do với Việt Nam.

Ông Tuấn cho biết thêm, nhằm ngăn chặn gian lận xuất xứ Việt Nam xuất hàng sang Hoa Kỳ và một số nước có thuế quan ưu đãi, hưởng lợi bất chính, Tổng cục Hải quan và các bộ, ngành liên quan đang tăng cường kiểm tra giám sát từ khâu nhập khẩu đến quá trình lưu giữ ở kho bãi, sản xuất và xuất khẩu.

Nếu phát hiện có bất kỳ dấu hiệu nào về gian lận xuất xứ, hải quan sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan xử lý nghiêm, tránh ảnh hưởng đến uy tín cũng như việc lợi dụng Việt Nam làm điểm trung chuyển hàng hóa, chỉ thực hiện một số công đoạn gia công hàng hóa đơn giản không đáp ứng tiêu chí xuất xứ Việt Nam.../.

Ngọc Linh