Tiếp tục Chương trình làm việc của Kỳ họp thứ 7, sáng 8/6, Quốc hội nghe tờ trình, báo cáo thẩm tra và thảo luận tại hội trường về đề nghị phê chuẩn văn kiện gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) của Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ai-len.

Nhiều nông sản thế mạnh của Việt Nam hưởng mức cam kết tốt hơn

Báo cáo trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên đã chỉ rõ những điểm nổi bật trong cam kết của Vương quốc Anh trong văn kiện gia nhập CPTPP mang lại lợi ích cho Việt Nam.

Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên chỉ rõ những điểm nổi bật trong cam kết của Vương quốc Anh trong văn kiện gia nhập CPTPP.

Theo Bộ trưởng Bộ Công thương, kể từ khi được khởi động đàm phán vào tháng 6/2021, trải qua nhiều cuộc họp cấp Bộ trưởng, cấp Trưởng đoàn đàm phán, cấp kỹ thuật và 5 phiên đàm phán trực tiếp, các nước CPTPP và Vương quốc Anh đã kết thúc đàm phán vào tháng 3/2023.

Việt Nam chúng ta đã đạt được mục tiêu trong việc yêu cầu Vương quốc Anh cam kết mở cửa thị trường ở mức cao theo tiêu chuẩn của Hiệp định và cao hơn cho Việt Nam trong một số nội dung quan trọng đối với ta so với cam kết cho các nước thành viên khác, cũng như cao hơn cam kết trong FTA song phương giữa Việt Nam và Vương quốc Anh.

Cụ thể, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho biết, Vương quốc Anh cam kết xóa bỏ 94,4% số dòng thuế cho Việt Nam ngay khi Hiệp định có hiệu lực (các nước thành viên CPTPP khác là 93,9%). Về cơ bản, nhiều mặt hàng nông sản có tiềm năng và thế mạnh xuất khẩu của Việt Nam như gạo, thủy sản, tinh bột sắn... đều được hưởng mức cam kết của Vương quốc Anh tốt hơn so với cam kết trong UKVFTA.

Ví dụ mặt hàng gạo - một mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Trong khuôn khổ CPTPP, Vương quốc Anh cam kết dành riêng cho Việt Nam lượng hạn ngạch thuế quan tăng dần từ 3.300 tấn/năm trong năm đầu tiên, lên 17.500 tấn/năm kể từ năm thứ 8 (tức là năm 2030) trở đi, với mức thuế suất trong hạn ngạch là 0%, cao gần gấp đôi lượng hạn ngạch gạo mà Vương quốc Anh cam kết chung cho các nước CPTPP khác.

“Vương quốc Anh cũng cam kết sẽ phân bổ hạn ngạch theo nguyên tắc “doanh nghiệp đăng ký trước thì được cấp trước” và không đặt ra yêu cầu thủ tục hành chính là cấp giấy chứng nhận chủng loại gạo như trong FTA song phương trước đây”- Bộ trưởng Bộ Công thương cho biết thêm.

Ngoài ra, một mặt hàng xuất khẩu khác là thế mạnh của Việt Nam là cá ngừ cũng được Vương quốc Anh cam kết xóa bỏ hoàn toàn hạn ngạch và thuế nhập khẩu ngay khi Hiệp định có hiệu lực hoặc sau 7 năm với một số ít dòng thuế, mức cải thiện lớn so với hạn ngạch thuế quan chỉ ở mức trên 1.500 tấn/năm trong Hiệp định FTA song phương trước đây.

Hàng Việt Nam sẽ được áp thuế chống bán phá giá hợp lý hơn

Theo Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên, một điểm đáng chú ý nữa là cùng với việc gia nhập CPTPP, Vương quốc Anh đã có văn bản chính thức công nhận Việt Nam là một nền kinh tế thị trường, điều đó rất thuận lợi cho nước ta trong các cuộc điều tra phòng vệ thương mại, đặc biệt là điều tra chống bán phá giá. Với kết quả này, hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam sẽ không bị phân biệt đối xử, được áp dụng mức thuế chống bán phá giá hợp lý hơn.

Nhiều mặt hàng nông sản là chủ lực xuất khẩu của Việt Nam sẽ được hưởng mức thuế ưu đãi. Ảnh TL

Ngày 16/5/2024 vừa qua, Vương quốc Anh đã gửi văn kiện phê chuẩn Nghị định thư gia nhập, chính thức hoàn tất các thủ tục phê chuẩn việc gia nhập CPTPP.

Mới đây nhất, ngày 4/6/2024, Niu Di-lân thông báo đã hoàn tất quy trình thủ tục của nước mình về phê chuẩn vấn đề này, trở thành thành viên thứ 4 của CPTPP hoàn tất thủ tục phê chuẩn (gồm Xinh-ga-po, Nhật Bản, Chi-lê và Niu Di-lân).

Như vậy, theo quy định của Hiệp định, chỉ cần thêm 2 thành viên CPTPP nữa hoàn tất thủ tục phê chuẩn là Nghị định thư gia nhập CPTPP của Vương quốc Anh sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày 16/10/2024. Các nước CPTPP còn lại cũng đang nỗ lực để có thể hoàn tất việc phê chuẩn trước thời điểm 16/10/2024 nói trên.

Việc Quốc hội phê chuẩn Văn kiện gia nhập Hiệp định CPPTP của Vương quốc Anh tại Kỳ họp thứ 7 của Quốc hội khóa XV sẽ đưa chúng ta nằm trong nhóm các nước CPTPP đầu tiên phê chuẩn Nghị định thư.

Việc phê chuẩn và thực thi các cam kết trong Nghị định thư gia nhập CPPTP của Vương quốc Anh sẽ giúp hàng hóa Việt Nam có cơ hội tiếp cận thị trường Vương quốc Anh. Đặc biệt là các doanh nghiệp có thể tận dụng đầu vào từ các nước CPTPP khác, cũng như các ưu đãi mới từ cam kết gia nhập của Vương quốc Anh, trong đó có việc nước này cam kết sẽ công nhận Việt Nam là kinh tế thị trường khi thực thi Hiệp định, đồng thời thúc đẩy quan hệ đa phương của ta, đặc biệt trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới đang và sẽ diễn biến phức tạp và khó đoán định.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên, đàm phán gia nhập CPTPP của Vương quốc Anh là đàm phán một chiều, trong đó Vương quốc Anh phải đưa ra nhiều cam kết mở cửa thị trường mới và chấp nhận toàn bộ các cam kết hiện có trong Hiệp định.

Đối với các nước CPTPP, trong đó có Việt Nam, các cam kết trong Nghị định thư gia nhập CPTPP của Vương quốc Anh chỉ bao gồm các cam kết về mở cửa thị trường mà các nước dành cho Vương quốc Anh trong các lĩnh vực gồm: Thương mại hàng hóa, thương mại dịch vụ - đầu tư, nhập cảnh tạm thời của khách kinh doanh, dịch vụ tài chính, mua sắm của Chính phủ và doanh nghiệp nhà nước.

Các cam kết này không yêu cầu Việt Nam phải sửa đổi, ban hành mới các văn bản luật hiện hành do Quốc hội ban hành, mà chỉ dự kiến phải sửa đổi, ban hành một số văn bản hướng dẫn thực thi ở cấp nghị định và thông tư.

Trên cơ sở đó, Chính phủ kiến nghị Quốc hội cho áp dụng toàn bộ nội dung của Văn kiện gia nhập Hiệp định CPTPP của Vương quốc Anh và các quy định của Hiệp định này được ký ngày 8/3/2018 tại Thành phố San-tia-gô, Cộng hòa Chi-lê (được nêu tại Phụ lục 2 về việc áp dụng trực tiếp Nghị quyết số 72/2018/QH14 ngày 12/11/2018 của Quốc hội về việc phê chuẩn Hiệp định CPTPP cùng các văn kiện liên quan đối với Vương quốc Anh)./.