Ảnh: globaltimes.cn

Theo Báo cáo thu nhập toàn cầu 2013 của Credit Suisse, số lượng các tỷ phú giảm đi rất nhanh tính từ năm 2000, đặc biệt tại các nước thuộc khối BRIC. Gần đây, số lượng tỷ phú cũng giảm dần tại Pháp, Ý và Nhật Bản.

Từ những thất bại...

Doanh nhân người Brazil, Eike Batista, từng tuyên bố ông sẽ trở thành người giàu nhất thế giới vào năm 2022 với tổng tài sản 100 tỷ USD, vượt qua cả Bill Gates. Nhưng có vẻ mọi việc không diễn ra như ông mong muốn. Chỉ vừa cuối tháng 10, công ty khai thác dầu OGX của Eike phải nộp đơn xin phá sản. Đây có thể coi là một trong những cú ngã đau nhất của giới tỷ phú trong năm 2013. Theo Bloomberg, đây còn là vụ phá sản lớn nhất Mỹ Latin.

Eike Batista

Chỉ trong 16 tháng, OGX đã khiến khối tài sản của Eike bốc hơi hơn 30 tỷ USD. Nợ của công ty tính đến thời điểm nộp đơn phá sản lên tới 5,1 tỷ USD.

Ban đầu, Eike huy động hàng tỷ USD từ thị trường chứng khoán để tài trợ cho khoản thăm dò dầu khí của OGX rồi quay sang phát hành trái phiếu. Những lời tự tâng bốc mình của Eike khiến rất nhiều nhà đầu tư sừng sỏ chú ý. Nhưng khi trữ lượng dầu mà Eike từng tuyên bố đạt 1.000 tỷ USD hóa ra chỉ là những lời “ba hoa”, giá trị vốn hóa của OGX đã mất gần như hoàn toàn.

Với việc đánh mất rất nhiều tài sản giá trị trong những tháng qua, Eike khó lòng giữ được vị trí top trong bảng xếp hạng các tỷ phú hàng đầu, chứ chưa nói đến tham vọng số 1 thế giới. Một nhà phân tích chiến lược ví von hoàn cảnh của Eike rằng: “Chỉ khi thủy triều rút, bạn mới nhận ra ai đang mặc đồ bơi và ai không mặc”.

Một ví dụ điển hình khác về sự lao đao của giới doanh nhân trong năm 2013 còn có trường hợp của cựu CEO Microsoft, Steve Ballmer. Kể từ khi Steve nhậm chức thay Bill Gates, Microsoft không thể cạnh tranh nổi với Google và cổ phiếu của công ty thì sụt giảm đến 36%. Vào tháng 8/2013, Steve Ballmer tuyên bố từ chức.

...đến thành công...

Hầu hết các tỷ phú đều đã nếm mùi thất bại rồi mới gặt hái được thành quả. Steve Jobs từng sản xuất nhiều sản phẩm gây thất vọng như Apple III và Apple Lisa. Hay Warren Buffet đã mắc sai lầm nghiêm trọng khi mua cổ phiếu ưu đãi của hãng US Airways. Ông cũng không mấy thành công trong lĩnh vực bảo hiểm. Còn Akio Miorita, người sáng lập hãng điện tử Sony, có một khởi đầu chẳng tốt đẹp gì với việc đưa ra thị trường chiếc nồi cơm điện nấu... cháy cơm!

Ông chủ chuỗi khách sạn người Na-Uy, Petter Stordalen, trở thành tỷ phú sau khi xây dựng đế chế kinh doanh của mình với tốc độ chóng mặt trong vòng một thập kỷ. Tuy nhiên, bong bóng bất động sản đã khiến Petter mất 133 triệu USD khi thâm nhập vào thị trường Đan Mạch những năm 2000-2011. Ông đã phải bán lại 12 khách sạn tại đây. Đối với Petter, đây là thất bại lớn nhất trong sự nghiệp của ông.

Petter cho biết: “Tôi đã quá vội vàng khi đầu tư và mở rộng tại thị trường Đan Mạch. Lần này, tôi sửa sai bằng cách chỉ tập trung phát triển tại Copenhagen.”

Petter hiện là người giàu thứ 9 tại Na Uy với tổng tài sản 1,7 tỷ USD. Tham vọng của ông trong 5 năm tới là xây dựng thêm 29 khách sạn nữa. Kế hoạch tiếp theo là phát triển đế chế của mình thành một tập đoàn thân thiện với môi trường. Petter đã chi khoảng 3,3 triệu USD để có được giấy chứng nhận “kinh doanh xanh” cho một trong những khách sạn mới đây. Doanh nghiệp của ông cũng được xếp thứ 3 trong những doanh nghiệp phát triển bền vững nhất Na Uy.

Michael Rubin, tỷ phú người Mỹ trong lĩnh vực thương mại điện tử, tin rằng muốn có thành công trong kinh doanh, bạn phải chấp nhận thử thách và trải qua thất bại. Anh chia sẻ: “Tôi có hàng tá những việc đã làm sai, điển hình là để mình phá sản năm 16 tuổi”. Tuy nhiên, Michael cũng nhấn mạnh phải biết đứng dậy sau mỗi lần vấp ngã. “Không phải cứ thất bại là mẹ của thành công đâu, vấn đề là bạn phải biết rút ra bài học cho bản thân”. Thêm vào đó, Michael là người rất yêu kinh doanh, nó giúp anh luôn có động lực để vượt qua mọi thử thách.

Trong khi đó, Sara Blakely, nữ tỷ phú tự thân lập nghiệp trẻ nhất nước Mỹ, tâm sự rằng khi còn nhỏ, cha của cô đều đặn hỏi cô đã không hoàn thành việc gì mỗi tuần. Cô nói: “Cha tôi luôn động viên các con không ngại thất bại”. Trải qua nhiều nghề, từ hóa trang thành các nhân vật hoạt hình tại công viên Disney World cho đến bán máy fax suốt 7 năm, cuối cùng Sara trở thành bà chủ của hãng đồ lót nổi tiếng Spanx. Từ ý tưởng đến thực hiện là cả một chặng đường chông gai, nhưng chính sự thiếu hiểu biết về thị trường lại là chìa khóa thành công của Sara. Vì theo cô, đó là động lực để cô khởi sự khi chẳng được đào tạo gì bài bản.

Sara Blakely

... và mạnh dạn mở rộng

Tác nhân của các thất bại phần nhiều đến từ bản thân các tỷ phú. Nhưng trong năm 2013, nhiều doanh nhân "ngã ngựa" là bởi tác động của những khó khăn của nền kinh tế. Kinh tế thế giới, đặc biệt là châu Âu, khủng hoảng khiến tất cả mọi người đều bị ảnh hưởng. Các kênh đầu tư cũng trở nên kém hấp dẫn hơn.

Tuy nhiên, kinh tế toàn cầu vẫn được kỳ vọng sẽ hồi phục vào năm 2014. Theo báo cáo của tổ chức The Conference Board, triển vọng tăng trưởng tại các nền kinh tế phát triển là 1,7% so với mức 1% năm 2013. Khu vực eurozone được mong đợi sẽ tăng trưởng 0,8% và thoát khỏi suy thoái, trong khi tốc độ tăng trưởng của nước Mỹ cũng được trông chờ từ mức 1,6% lên 2,3%. Những yếu tố tích cực ủng hộ cho xu hướng phát triển trung và dài hạn của nền kinh tế toàn cầu gồm sự gia tăng đáng kể của đầu tư công và tư nhân, cùng với việc đẩy mạnh cải cách của các nước.

Vì vậy, hy vọng 2014 sẽ là năm khởi sắc hơn cho các tỷ phú. Một loạt nhà đầu tư cũng vừa mới công bố sẽ phi nước đại trong năm con ngựa. Tỷ phú viễn thông Naguib Sawiris sẽ rót vốn hơn 1 tỷ USD vào Ai Cập, trong khi Wang Jing – một tỷ phú Trung Quốc – cho biết sẽ đầu tư 10 tỷ USD xây dựng cảng nước sâu tại UKraina. Hồi tháng 8, ông trùm Donald Trump cũng tiết lộ kế hoạch chi 200 triệu USD cải tạo tòa nhà bưu điện thành phố Washington thành một khách sạn hạng sang.

Ngọc Nguyễn