Buổi họp báo công bố Báo cáo cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam. Ảnh: H.Y

Kinh tế ổn định là cơ hội đẩy mạnh tái cơ cấu

Đây là nhận định của các chuyên gia Ngân hàng Thế giới (WB) tại buổi công bố Báo cáo Điểm lại cập nhật tình hình phát triển kinh tế Việt Nam chiều 5/12. Ấn phẩm bán thường niên đánh giá về tình hình kinh tế Việt Nam cho biết, tăng trưởng của Việt Nam giảm nhẹ xuống 5,9% trong 3 quý đầu năm, chủ yếu do đợt hạn hán nghiêm trọng khiến sản lượng nông nghiệp thấp, sản lượng dầu thô bị cắt giảm và nhu cầu bên ngoài chững lại. Các yếu tố căn bản đảm bảo tăng trưởng - sức cầu trong nước ổn định và nền sản xuất chế tạo chế biến định hướng xuất khẩu – nhìn chung vẫn đứng vững.

Tăng trưởng của Việt Nam đạt được trong điều kiện lạm phát thấp và tài khoản vãng lai thặng dư cao. Mặc dù giá dịch vụ y tế và giáo dục tăng, lạm phát lõi vẫn ở mức thấp còn lạm phát chung dự kiến không vượt chỉ tiêu chính thức là 5%.

“Ổn định kinh tế vĩ mô ở Việt Nam là môi trường thuận lợi để các nhà hoạch định chính sách đẩy mạnh tái cơ cấu, đây là điều kiện thiết yếu để tiến tới mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất," theo ông Ousmane Dione, Giám đốc quốc gia WB tại Việt Nam. “Kế hoạch tái cơ cấu nền kinh tế giai đoạn 2016 - 2020, vừa được Quốc hội thông qua, sẽ xử lý được một số bất cập phát sinh trong quá trình tăng trưởng kinh tế”.

Báo cáo cũng cho biết bội chi ngân sách của Việt Nam đang ở mức cao và đang tiến sát ngưỡng Quốc hội cho phép là 65% GDP, tuy nhiên Chính phủ đã tiếp tục cam kết củng cố tình hình tài khóa trong trung hạn.

Theo báo cáo, thành quả kinh tế vừa qua phần nào có được do tăng trưởng tín dụng cao và chính sách tài khóa tạo hỗ trợ, có thể giúp thúc đẩy các hoạt động kinh tế trong ngắn hạn nhưng lại làm tăng những rủi ro tài khóa và tài chính trong trung hạn.

Thận trọng với tăng trưởng tín dụng cao

Tuy nhiên, vấn đề với hệ thống ngân hàng chính là chính sách tiền tệ đã được nới lỏng khá nhiều và tăng trưởng tín dụng tiếp tục ở mức cao, có thể làm gia tăng những nguy cơ dễ tổn thương, nhất là khi vấn đề nợ xấu trước đây chưa được xử lý triệt để. Thanh khoản dồi dào kết hợp với một số biện pháp nới lỏng khiến cho tăng trưởng tín dụng lên đến khoảng 19% (so với cùng kỳ năm trước) vào tháng 10/2016. Mặc dù áp lực lạm phát vẫn chưa cao, nhưng hiện đang có quan ngại cho rằng tăng trưởng tín dụng và tổng phương tiện thanh toán ở mức cao và kéo dài sẽ gây áp lực về giá tài sản, từ đó kích hoạt áp lực lạm phát về lâu dài.

Về trung hạn, WB đánh giá triển vọng tăng trưởng của Việt Nam là tích cực. Tăng trưởng GDP năm 2016 dự kiến xoay quanh 6% và cải thiện lên mức 6,3% trong 2017 - 2018 nhờ sản xuất nông nghiệp được phục hồi và triển vọng kinh tế toàn cầu tiếp tục cải thiện.

Tuy nhiên, theo ông Sebastian Eckardt, chuyên gia kinh tế trưởng của WB tại Việt Nam, vẫn còn nhiều rủi ro đáng kể có thể tác động bất lợi đến triển vọng kinh tế trong trung hạn. Nhìn từ trong nước, những cải cách tài khóa và chuyển đổi cơ cấu nếu bị triển khai chậm trễ có thể làm tăng nguy cơ dễ tổn thương về kinh tế vĩ mô và giảm tốc độ tăng trưởng tiềm năng.

Nhìn từ bên ngoài, kinh tế toàn cầu tiếp tục suy trần và viễn cảnh về hiệp định TPP đang nhạt dần có thể ảnh hưởng đến triển vọng tăng trưởng của Việt Nam thông qua các kênh thương mại và đầu tư. Trong khi đó, tình hình thị trường tài chính toàn cầu chưa khởi sắc và viễn cảnh tăng lãi suất do dự báo về thắt chặt chính sách tiền tệ tại Mỹ cũng làm dấy lên một số quan ngại.

H.Y