* Nhìn lại Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) thời gian qua, ông có thể cho một vài đánh giá về những kết quả mà chương trình đã đạt được?

- Thực tế, xây dựng NTM ở Việt Nam đã phát triển rất nhanh và được nhân dân cả nước hưởng ứng bởi Chương trình là thiết thực đối với đời sống cư dân ở nông thôn.

Quá trình xây dựng NTM đã đạt rất nhiều kết quả. Bộ mặt nông thôn đổi mới, văn minh hơn, cơ sở hạ tầng thiết yếu được nâng cấp, thu nhập và điều kiện sống của nhân dân được cải thiện và nâng cao.

Đặc biệt, tiến độ thực hiện đã được đẩy mạnh sau Hội nghị Sơ kết 3 năm. Theo đó, đến hết năm 2014 có khoảng 785 xã đạt chuẩn 19 tiêu chí NTM, chiếm 8,7% trong tổng số 9.001 xã của cả nước.

Ngoài ra, NTM đã hình thành trên thực tế, đáp ứng nguyện vọng người dân nông thôn, ngày càng thu hút sự tham gia của người dân, DN, nhờ đó huy động được nhiều nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thực hiện Chương trình.

* Ngoài những kết quả đạt được, theo ông đâu là những hạn chế cần tháo gỡ trong quá trình xây dựng NTM?

- Tôi cho rằng, chủ trương, mục tiêu của xây dựng NTM là rất rõ ràng, nhưng thực tế triển khai còn nhiều bất cập về phương pháp và thiếu các mô hình thực tiễn để kiểm nghiệm.

Việc huy động các nguồn lực cho xây dựng NTM còn nhiều khó khăn, chủ yếu phụ thuộc vào ngân sách nhà nước. Cơ chế tín dụng chưa đáp ứng nhu cầu phát triển của Chương trình. DN chưa mặn mà với chính sách ưu đãi đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn.

Đầu tư nhiều cho cơ sở hạ tầng dẫn đến nợ đọng xây dựng cơ bản. Chính sách chọn xã điểm khiến cho nhiều xã đứng ngoài chương trình. Người dân là đối tượng hưởng thụ nhưng lại chịu áp lực đóng góp cao. Cơ chế lồng ghép các chương trình, dự án thực hiện chưa hiệu quả,…

* Để Chương trình xây dựng NTM giai đoạn 2014 -2016 thực sự mở cửa ra cơ hội cho sinh kế cư dân nông thôn Việt Nam, chúng ta cần có cách tiếp cận như thế nào?

- Quan điểm và mục tiêu xây dựng NTM giai đoạn 2016 - 2010 là không thay đổi so với giai đoạn trước, chỉ thay đổi ở cách tiếp cận và cách thực hiện. Xây dựng NTM muốn đạt hiệu quả cao cần có cách tiếp cận mới, đó là tái cơ cấu nông nghiệp gắn với xây dựng NTM bởi tái cơ cấu ngành nông nghiệp có tác động trực tiếp tới NTM.

Bên cạnh đó, phân cấp, trao quyền cần sớm đẩy mạnh, ví dụ như tỉnh chủ động, huyện nâng cao vai trò, xã tiếp tục thực hiện, thôn khơi dậy nguồn lực. Đặc biệt, ngoài nguồn hỗ trợ ngân sách, sẽ huy động thêm nguồn lực của FDI, ODA, PPP. Đồng thời, chúng ta rất cần học hỏi kinh nghiệm quốc tế, đặc biệt là về cơ chế chính sách và mô hình tổ chức thể chế trong phát triển nông thôn. Việt Nam sẽ tiếp thu kinh nghiệm quốc tế trên cơ sở căn cứ vào những điều kiện thực tế của Việt Nam, để có những cách làm hợp lý phù hợp.

* Xin cảm ơn ông!

Khánh Linh