Ảnh T.L minh họa

Phân cấp đầu tư: Mở rộng đến đâu?

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp đang được đưa ra lấy ý kiến rộng rãi. Mục tiêu của dự án Luật là hoàn thiện quy định về ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; cắt giảm chi phí, tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn trong hoạt động đầu tư kinh doanh; hoàn thiện cơ chế phân cấp, phối hợp giữa các cơ quan trung ương và địa phương trong quản lý hoạt động đầu tư kinh doanh.

Dự thảo Luật đã đưa ra nhiều quy định mang tính cải cách theo hướng tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh. Tuy nhiên, tại dự thảo tờ trình, cơ quan soạn thảo cũng nêu một số vấn đề chưa thống nhất để xin ý kiến Chính phủ.

Thứ nhất, về phân cấp thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ, một số ý kiến đề nghị phân cấp toàn bộ các dự án đầu tư thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ quy định tại Điều 31 Luật Đầu tư cho các bộ, ngành và UBND cấp tỉnh để Chính phủ và Thủ tướng tập trung vào công tác chỉ đạo, điều hành và không xem xét, quyết định các dự án đầu tư cụ thể.

Trong khi đó, nhóm ý kiến khác đề nghị không phân cấp cho bộ, ngành, UBND cấp tỉnh quyết định chủ trương đầu tư đối với tất cả các dự án thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Thủ tướng quy định tại Điều 31 Luật Đầu tư vì các dự án này đều là dự án quan trọng, nhạy cảm, có tính chất liên ngành, liên vùng cần có sự chỉ đạo của Thủ tướng. Trường hợp cần thiết thì chỉ thực hiện cơ chế phân cấp đối với các dự án phù hợp với quy hoạch.

Chưa thống nhất bỏ Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài

Thứ hai, về thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài, nhiều ý kiến đề nghị bỏ thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài và thay bằng cơ chế đăng ký hoạt động chuyển vốn đầu tư ra nước ngoài tại cơ quan nhà nước quản lý ngoại hối. Theo lập luận của các ý kiến này, việc bỏ loại giấy này không phải là giải pháp nhằm tự do hóa dòng vốn đầu tư ra nước ngoài, đồng thời cũng không đồng nghĩa với việc từ bỏ hay nới lỏng quản lý nhà nước đối với hoạt động này mà chỉ nhằm thay đổi phương thức quản lý nhà nước từ chế độ cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư sang chế độ quản lý, sử dụng dòng vốn đầu tư ra nước ngoài trên cơ sở phân định rõ trách nhiệm của nhà đầu tư và trách nhiệm của từng cơ quan quản lý chuyên ngành.

Tuy nhiên, một số ý kiến khác cho rằng việc bỏ thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài là chưa phù hợp với điều kiện quản lý của Việt Nam, gây khó khăn trong cân đối vĩ mô và kiểm soát dòng vốn đầu tư ra nước ngoài. Mặt khác, việc áp dụng chế độ đăng ký chuyển tiền ra nước ngoài tại cơ quan nhà nước quản lý ngoại hối cần được cân nhắc bởi cơ quan này không có thẩm quyền quản lý hoạt động đầu tư, trong đó có hoạt động đầu tư ra nước ngoài.

Theo các ý kiến này, hiện nay, Trung Quốc vẫn đang thực hiện thủ tục cấp phép đầu tư ra nước ngoài. Theo đó, dự án đầu tư ra nước ngoài với quy mô lớn (200 triệu USD trở lên) phải được Quốc vụ viện (Chính phủ) chấp thuận; các dự án khác, tùy thuộc mục tiêu, quy mô, tính chất có thể được phân cấp cho Ủy ban Cải cách và phát triển quốc gia và Bộ Thương mại, Sở Thương mại. Ngoài ra, Ủy ban Giám sát và quản lý tài sản nhà nước Trung ương và cấp tỉnh được quyết định các dự án của DNNN thuộc quyền quản lý của mình. Cục Quản lý Ngoại hối thuộc Ngân hàng Trung ương Trung Quốc theo dõi và quản lý các giao dịch liên quan đến đầu tư ra nước ngoài (tương tự như chức năng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hiện nay).

H.Y