Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ phát biểu tại Lễ ghi nhận xuất nhập khẩu hàng hoá của Việt Nam đạt mốc 400 tỷ USD. Ảnh: TRỊNH HẢI

Những con số ấn tượng

Theo Tổng cục Hải quan, chặng đường xuất nhập khẩu của Việt Nam trong những năm qua đã thể hiện những bước tiến mạnh mẽ. Xuất nhập khẩu của Việt Nam liên tục đạt mốc mới.

Theo đó, bước vào đầu thập niên của thế kỷ 21 (năm 2001), tổng kim ngạch xuất nhập khẩu (XNK) của Việt Nam mới chỉ ở con số khiêm tốn hơn 30 tỷ USD. Sau 6 năm (năm 2007) tổng kim ngạch XNK cả nước đã đạt con số 100 tỷ USD, khi Việt Nam trở thành thành viên chính thức của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO).

4 năm sau (năm 2011) quy mô XNK đã tăng gấp đôi, đạt con số 200 tỷ USD và tiếp tục cán mốc 300 tỷ USD sau 4 năm tiếp theo (năm 2015).

Tiếp tục tăng tốc bứt phá và chỉ cần 2 năm tiếp theo (khoảng giữa tháng 12 năm 2017), tổng kim ngạch XNK đã chinh phục mức 400 tỷ USD. Như vậy tính từ năm Việt Nam chính thức gia nhập WTO đến nay (sau 10 năm), tổng kim ngạch XNK đã tăng gấp 4 lần.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ chia sẻ kỷ niệm cách đây 6 năm, khi ông còn ở cương vị Bộ trưởng Bộ Tài chính, vào ngày 25/12/2011, ông đã cùng Tổng cục Hải quan chứng kiến sự kiện tổng kim ngạch XNK của Việt Nam đạt 200 tỷ USD. Sau 6 năm, con số này đã tăng lên gấp đôi.

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ khẳng định, kim ngạch XNK của Việt Nam tăng trưởng từ mức 30 tỷ USD lên 400 tỷ USD “có thể coi là kỳ tích”. Bởi lẽ vào những năm đầu thập kỷ 90, tổng kim ngạch XNK của Việt Nam mới đạt 2,5 tỷ USD. Lúc đó kim ngạch XNK của cả châu Phi là 26 tỷ USD. Cho đến nay, cả châu Phi kim ngạch XNK chưa qua 100 tỷ USD, mà Việt Nam đã đạt 400 tỷ USD. Nhờ đó, vị thế Việt Nam trên bản đồ thế giới trong giao thương quốc tế có sự cải thiện rõ rệt.

“Năm 2007 khi gia nhập WTO, xuất khẩu của Việt Nam xếp thứ 50. Đến nay chúng ta đã tăng 24 bậc, lên vị trí 26. Còn nhập khẩu trước ở vị trí thứ 41, thì đến nay đã tăng 16 bậc, lên vị trí 25. Hàng hóa của Việt Nam đã có mặt tại 200 quốc gia và vùng lãnh thổ. Chắc chắn với thành tích kim ngạch XNK dự kiến đạt 410 tỷ USD cả năm nay, vị thế của chúng ta trên bản đồ thế giới sẽ thay đổi”, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ chia sẻ.

Cùng với việc gia tăng kim ngạch XNK, cán cân thương mại của Việt Nam cũng có sự thay đổi rõ rệt. Nếu như giai đoạn 2007 - 2015 hầu hết Việt Nam rơi vào trạng thái nhập siêu (trừ năm 2012 - 2013) thì năm 2016 Việt Nam đã xuất siêu 1,78 tỷ USD. Dự kiến cả năm 2017 xuất siêu 3 tỷ USD.

Theo Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, điều này giúp cán cân thanh toán cải thiện rõ rệt, góp phần quan trọng ổn định kinh tế vĩ mô, tỷ giá, kiểm soát lạm phát. Thành tích này cũng góp phần làm cho Việt Nam lần đầu tiên sau nhiều năm hoàn thành và hoàn thành vượt định mức cả 13/13 chỉ tiêu kinh tế - xã hội.

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cũng nhấn mạnh, một trong những thành công của Bộ Tài chính, của ngành Hải quan, là trong năm qua đã hết sức nỗ lực trong việc cải cách thủ tục hành chính, tham mưu cho Chính phủ thành lập Ủy ban về Cơ chế một cửa quốc gia và tạo thuận lợi thương mại. Cộng đồng DN nói chung và 80.000 DN tham gia hoạt động XNK đánh giá rất cao những cố gắng, nỗ lực đó, nhưng cũng đòi hỏi ngành Hải quan tiếp tục đổi mới, nâng cao năng lực hoạt động và đẩy mạnh cải cách hành chính góp phần thiết thực giảm chi phí, phấn đấu cắt giảm 50% thủ tục kiểm tra chuyên ngành…., nâng cao năng lực cạnh tranh của DN, của hàng hóa Việt Nam trên thương trường quốc tế…

Tiếp tục cải cách, tạo môi trường kinh doanh thông thoáng

Tại buổi lễ, thay mặt Lãnh đạo Bộ Tài chính, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng đã trân trọng cảm ơn sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và cá nhân đồng chí Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ đã đến dự và chỉ đạo hội nghị.


Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng phát biểu tại buổi lễ Ảnh: PV

Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết, trong thời gian qua, với quyết tâm cao trong cải cách thủ tục hành chính, nhằm kiến tạo môi trường kinh doanh, đầu tư thuận lợi, thông thoáng, minh bạch cho người dân và DN, qua đó góp phần thúc đẩy hoạt động XNK hàng hóa, Bộ Tài chính đã cùng với các bộ, ban, ngành Trung ương và địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp, nhiệm vụ theo đúng mục tiêu, yêu cầu của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đề ra tại Nghị quyết 19/2017 và Nghị quyết 35/NQ-CP.

Bộ Tài chính đã chỉ đạo Tổng cục Hải quan đẩy mạnh thực hiện các đề án, dự án cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa hải quan và đã đạt được một số kết quả cụ thể.

Theo đó, 100% quy trình thủ tục cơ bản được thực hiện tự động với 99% tờ khai hải quan, 99% kim ngạch XNK được xử lý thông qua hệ thống thông quan tự động (VNACCS/VCIS) tại 100% đơn vị trong hệ thống hải quan; thời gian thông quan hàng hóa luồng xanh không quá 3 giây. Triển khai cơ chế một cửa quốc gia và một cửa ASEAN với sự tham gia của 11 bộ, ngành với 41 thủ tục hành chính, đã cho phép chia sẻ và xử lý thông tin quản lý về hàng hóa XNK một cách tự động và nhanh chóng, tạo thuận lợi cho DN, đồng thời nâng cao năng lực quản lý nhà nước. Thực hiện nộp thuế bằng phương thức điện tử thông qua 35 ngân hàng thương mại. Gần đây, Tổng cục Hải quan đã ký kết với 5 ngân hàng thương mại lớn thực hiện thí điểm nộp thuế điện tử 24/7; đưa Cổng thông tin tờ khai điện tử hải quan chính thức hoạt động vào vào tháng 3/2017, qua đó đã cung cấp thông tin tờ khai hải quan điện tử cho các cơ quan, tổ chức liên quan để giải quyết các thủ tục hành chính. Triển khai thí điểm hệ thống quản lý hàng hóa tự động hải quan tại cảng biển, cảng hàng không tại một số cục hải quan như Hà Nội, Hải Phòng, qua đó đã tạo thuận lợi cho hoạt động XNK hàng hóa của DN.

Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng cũng cho rằng, trước những yêu cầu và đòi hỏi ngày càng cao của cộng đồng DN, của hội nhập kinh tế quốc tế, ngành Tài chính nói chung và cơ quan hải quan nói riêng cần phải có những nỗ lực mới, biện pháp mới để thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh và hoạt động XNK hàng hóa.

Bộ Tài chính cam kết sẽ tiếp tục cùng với các bộ, ban, ngành Trung ương và địa phương nỗ lực hợp tác, phối hợp hoạt động và đưa ra các giải pháp thiết thực nhằm giải quyết những khó khăn vướng mắc của cộng đồng DN. Đồng thời, thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp nhằm cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, góp phần thu hút đầu tư, giảm thời gian thông quan hàng hóa, chi phí cho DN khi làm thủ tục XNK hàng hóa với mục tiêu sẽ đón nhận những kỷ lục mới về cả chất và lượng XNK hàng hóa, cũng như cán mốc 500 tỷ USD trong 2 năm tới.

Tốc độ tăng kim ngạch XNK của Việt Nam từ năm 2001 - 2017

Hải Linh