Giá khoáng sản giảm mạnh khiến doanh nghiệp lao đao

Trao đổi với phóng viên TBTCVN về kết quả công tác thu ngân sách trên địa bàn, ông Nguyễn Công Ký, Trưởng phòng Thuế Tài nguyên Khoáng sản, Cục Thuế Yên Bái cho biết, tính đến hết tháng 10, ngành Thuế Yên Bái thu ngân sách đạt 1.583 tỷ đồng, bằng 90% dự toán Bộ Tài chính giao, bằng 84% dự toán UBND tỉnh giao, tăng 13% so với cùng kỳ.

Công ty cổ phần Xi măng và Khoáng sản Yên Bái Ảnh: Tuấn Nguyễn

Đánh giá về chỉ tiêu thu ngân sách ở lĩnh vực khai thác khoáng sản, ông Ký cho biết: Hàng năm, số thu từ lĩnh vực khai thác khoáng sản chiếm từ 20 đến 25% chỉ tiêu thu ngoài quốc doanh của tỉnh.

Thế mạnh trong lĩnh vực khai thác khoáng sản của Yên Bái là khai thác tinh quặng sắt và đá hoa trắng, chỉ tính riêng lĩnh vực khai thác đá hoa trắng đến nay trên địa bàn Yên Bái có tới 33 giấy phép khai thác. Tuy nhiên, trong những năm gần đây hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Yên Bái gặp khá nhiều khó khăn.

Theo ông Ký, khó khăn lớn nhất là về giá khoáng sản, thời gian gần đây, giá bán sản phẩm quặng sắt, bột đá hoa trắng giảm mạnh. Cụ thể, cách đây một vài năm, giá bột đá hoa trắng của thị trường thế giới đang từ 700 USD/tấn nay giảm xuống còn 400 USD đến 450 USD/tấn; giá quặng sắt đang từ 1.200 ngàn đồng đến 1.300 ngàn đồng/tấn nay giảm xuống còn 800 ngàn đồng đến 900 ngàn đồng/tấn. Vì vậy, hầu hết các doanh nghiệp khai thác tinh quặng sắt và bột đá hoa trắng trên địa bàn đều tạm dừng hoạt động.

"Bên cạnh yếu tố về giá, yếu tố về thời tiết như: Bão, lũ quét, sạt lở đất... thời gian qua, đã gây tổn thất cả về người và tài sản trong lĩnh vực khai thác khoáng sản. Có những điểm mỏ trên địa bàn bị lũ quét sạch, bùn đất vùi lấp, ảnh hưởng vô cùng lớn đến hoạt động sản xuất của lĩnh vực khai thác khoáng sản", ông Ký nói.

Những khó khăn trên đã ảnh hưởng lớn đến chỉ tiêu thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản của ngành Thuế Yên Bái trong thời gian qua.

"Năm 2017, ngành Thuế Yên Bái được giao chỉ tiêu thu từ cấp quyền khai thác khoáng sản là 80 tỷ đồng, tính đến nay, đơn vị mới thu đạt trên 36 tỷ đồng, bằng 45% dự toán được giao", ông Ký nhấn mạnh.

Cần gỡ khó cho doanh nghiệp

Chia sẻ những khó khăn với phóng viên, ông Phạm Quang Phú, Giám đốc Công ty cổ phần Xi măng và Khoáng sản Yên Bái cho biết, thời gian qua, hoạt động sản xuất xi măng cũng như hoạt động khai thác khoáng sản của công ty gặp khá nhiều khó khăn.

Ông Phú dẫn chứng, hầu hết các doanh nghiệp khai thác khoáng sản trên địa bàn đều đang tạm dừng, thậm chí có doanh nghiệp đã đóng cửa vì sản phẩm sản xuất ra không bán được, giá thành giảm. Một số doanh nghiệp cố gắng duy trì sản xuất nhưng cũng chỉ ở mức độ cầm chừng…

Những tác động này khiến đời sống của hàng nghìn công nhân, lao động gặp rất nhiều khó khăn do không có việc làm, hoặc có việc làm nhưng không thường xuyên. Thiết bị đã đầu tư cho các nhà máy nghiền tuyển quặng sắt trị giá hàng trăm tỷ đồng do phải dừng sản xuất có nguy cơ trở thành sắt vụn. Doanh nghiệp nợ ngân hàng không trả được. Các đơn vị khai thác và chế biến quặng sắt đều nằm ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, giao thông không thuận lợi điều đó cũng đội giá thành của sản phẩm lên khá cao.

Ngoài ra, theo đại diện các doanh nghiệp khai thác khoáng sản, cách tính thuế khai thác tài nguyên chưa phù hợp, chưa có sự thống nhất giữa các địa phương trong tỉnh; việc tính thuế tài nguyên ở mỗi địa phương khác nhau, tạo áp lực cạnh tranh về giá sản phẩm.

Bên cạnh đó, việc đánh giá trữ lượng chưa chính xác, trữ lượng thực tế thấp hơn nhiều so với trữ lượng được phê duyệt dẫn đến chi phí cấp mỏ lớn; đường giao thông vào các khu mỏ khó khăn do cấp đường chỉ là đường thôn bản, khi người dân làm đường bê tông xong thì cấm các loại xe trọng tải lớn… dẫn đến việc vận chuyển khoáng sản của doanh nghiệp gặp khó khăn.

Các doanh nghiệp đề xuất các cấp chính quyền, ngành chức năng cần có giải pháp kịp thời tháo gỡ những vướng mắc trên, qua đó giúp doanh nghiệp phục hồi sản xuất kinh doanh, tạo công ăn việc làm cho người lao động là con em đồng bào dân tộc thiểu số trong vùng. Đồng thời, tạo được nguồn thu cho ngân sách nhà nước./.

Văn Tuấn