Thông tin từ Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) cho biết, Việt Nam là một trong những quốc gia bị ô nhiễm bom mìn lớn nhất và chịu hậu quả nặng nề nhất trên thế giới. Ước tính, số bom đạn còn sót lại sau chiến tranh khoảng 800 nghìn tấn, làm ô nhiễm trên 20% diện tích đất đai toàn quốc. Theo kết quả từ dự án “Điều tra, lập bản đồ ô nhiễm bom mìn trên phạm vi toàn quốc”, tất cả 63/63 tỉnh/thành phố trên toàn quốc đều bị ô nhiễm bom mìn sau chiến tranh.

Tổng diện tích ô nhiễm và nghi ngờ ô nhiễm khoảng 6,8 triệu ha, chiếm 20,7% tổng diện tích cả nước. Số bom mìn chưa nổ hiện còn nằm rải rác trên hầu hết các tỉnh/thành phố trong cả nước, nhưng tập trung nhiều nhất tại các tỉnh miền Trung.

Hiện trạng ô nhiễm bom mìn sau chiến tranh ở Việt Nam còn rất nặng nề, tai nạn do bom mình vẫn liên tục xảy ra. Từ năm 1975 đến nay, bom mìn tồn sót đã làm hơn 40 nghìn người bị chết, 60 nghìn người bị thương, trong đó phần lớn là người lao động chính trong gia đình và trẻ em. Chỉ tính riêng một số tỉnh miền Trung gồm: Quảng Bình, Bình Định, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Thừa Thiên – Huế và Quảng Ngãi đã có trên 22.800 nạn nhân do bom mìn, trong đó 10.540 người chết và 12.260 người bị thương.

Cùng với công tác khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh, nhiều dự án rà soát, làm sạch môi trường bom mình cũng đã được thực hiện. Đáng chú ý là Dự án “Rà phá bom, mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh tại một số địa phương của Quảng Trị” có giá trị gần 1,5 triệu USD, thực hiện từ năm 2010 đến 2011, đã rà phá, làm sạch bom mìn, vật nổ trên tổng diện tích 690 ha với độ sâu 5m tính từ mặt đất. Tổng số bom mìn, vật nổ đã thu gom xử lí từ dự án là 1.645 quả, trong đó có nhiều loại bom mìn rất nguy hiểm như các loại bom bi, bom cam, đạn M79, bom MK-82, đạn xuyên, đạn cối, đạn phốt pho, đạn chất độc.

Ngoài ra, dự án rà phá bom mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh tại các huyện Kỳ Anh, Hương Sơn và Can Lộc (Hà Tĩnh) có tổng kinh phí 4 triệu USD do Trung tâm Xử lí bom mìn sau chiến tranh Việt Nam (VBMAC) thực hiện từ năm 2015 đến 2017, đã rà phá, làm sạch bom mìn, vật liệu nổ trên tổng diện tích 2.550 ha đất bị ô nhiễm. Đến nay, đã rà phá làm sạch được 905 ha đất bị ô nhiễm bom mìn, thu gom được hàng trăm quả bom mìn, vật nổ các loại, trong đó có một số quả bom cỡ lớn nhữ bom MK 84 khối lượng 900kg, bom MK 82 khối lượng 226kg, bom bi, đạn pháo…

Ông Lưu Hồng Sơn, Phó Chánh văn phòng Bộ LĐ-TB&XH cho biết, giai đoạn 2016 – 2020 sẽ tiếp tục thực hiện hỗ trợ cải thiện chất lượng cuộc sống của nạn nhân bom mìn, tạo điều kiện cho nạn nhân bom mìn tái hòa nhập cộng đồng, ổn định và tự vươn lên trong cuộc sống. Cụ thể, hỗ trợ đào tạo nghề, hỗ trợ nạn nhân bom mìn tìm kiếm việc làm phù hợp tại nơi cư trú sau khi đã tốt nghiệp khóa học cũng như hỗ trợ mô hình sinh kế cho nạn nhân bom mìn và gia đình. Đồng thời, phát triển các dịch vụ phục hồi chức năng và trợ giúp xã hội đối với nạn nhân bom mìn./.

Mai Đan