Tại báo cáo hồi tháng 4, ADB dự báo tăng trưởng của Việt Nam năm 2018 ở mức 7,1%.

Nợ xấu giảm xuống 2,1%

Theo báo cáo này của ADB, kinh tế Việt Nam tăng mạnh trong nửa đầu năm 2018, mặc dù có những thách thức trong và ngoài nước có thể tác động đến triển vọng tăng trưởng trong năm nay và năm sau. Tuy nhiên, ADB dự báo tăng trưởng kinh tế của Việt Nam ở mức 6,9% cho năm 2018, thấp hơn so với mức 7,1% được dự báo trong tháng 4, do xuất khẩu, nông nghiệp, xây dựng và khai khoáng dự kiến giảm nhẹ trong nửa cuối năm.

Với năm 2019, ADB giữ nguyên dự báo tăng trưởng ở mức 6,8%. Về lạm phát, xu hướng tăng có thể không thay đổi trong ngắn hạn; dự báo lạm phát cho năm nay và năm sau được điều chỉnh theo hướng tăng lên.

Theo ông Eric Sidgwick - Giám đốc quốc gia của ADB tại Việt Nam, nền kinh tế Việt Nam vẫn còn dễ ảnh hưởng bởi những thách thức trong và ngoài nước. Tăng trưởng giảm nhẹ ở các nền kinh tế lớn như Trung Quốc, Liên minh châu Âu và Nhật Bản có thể ảnh hưởng đến tổng cầu thương mại thế giới. Căng thẳng thương mại leo thang toàn cầu cũng có thể tác động tiêu cực đến hoạt động xuất khẩu và dòng vốn FDI vào Việt Nam.

Đánh giá cập nhật tình hình, ADB cho biết mặc dù lạm phát có dấu hiệu tăng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vẫn duy trì lãi suất chính sách, không đổi kể từ đợt hạ lãi suất trong tháng 7/2017, nhằm giữ cho tăng trưởng tiền tệ và tín dụng phù hợp với mục tiêu chính thức. Đến cuối tháng 6 năm 2018, tăng trưởng cung tiền (M2) ước tính khoảng 16,2% so với cùng kỳ năm trước và tăng trưởng tín dụng ngân hàng là 15,0%, nhìn chung phù hợp với mục tiêu cả năm của NHNN.

Tỷ lệ nợ xấu (NPL) trong hệ thống ngân hàng giảm xuống 2,1% vào cuối tháng 6 năm 2018, so với mức 2,5% vào đầu năm 2017, do các ngân hàng đẩy mạnh giải quyết nợ xấu thông qua thu hồi nợ và bán tài sản thế chấp.

Trong khi đó, tổng các khoản nợ xấu trên bảng cân đối tài sản của ngân hàng, số nợ hiện do Công ty Quản lý tài sản các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) nắm giữ, cộng với các khoản vay ngân hàng được coi là có nguy cơ cao trở thành nợ xấu trong ngắn hạn được Chính phủ ước tính khoảng 6,9% trên tổng dư nợ vào giữa năm 2018, giảm từ mức 10,1% hồi tháng 12 năm 2016.

Việc xử lý nợ xấu đã nhận được động lực mới nhờ việc cải cách hành lang pháp lý có hiệu lực trong năm 2017, tạo thuận lợi cho việc xử lý tài sản thế chấp và tái cấu trúc tài sản xấu.

Kiềm chế thâm hụt ngân sách giúp giảm tỷ lệ nợ công

Về tài khóa, ADB đánh giá chương trình củng cố tài khoá của Chính phủ tiếp tục tiến triển trong nửa đầu năm nay. Thu ngân sách tăng 15,7% trong 6 tháng đầu năm, đạt mức tương đương 28,7% trên GDP. Trong khi đó, chi tiêu tăng ở mức thấp hơn là 11,4%, một phần nhờ vào sự hợp lý hóa chi tiêu, mặc dù vẫn thấp hơn so với kế hoạch ban đầu.

Ngân sách đạt được thặng dư bằng 0,1% GDP trong nửa đầu năm nay, ngược lại với kết quả thâm hụt gần 1,0% một năm trước đó. Nỗ lực kiềm chế thâm hụt ngân sách đã giúp giảm tỷ lệ nợ công so với GDP xuống còn 58,5% vào cuối tháng 6 năm 2018 so với 63,7% vào đầu năm 2017.

Mặc dù tốc độ tăng trưởng đã được điều chỉnh giảm trong năm nay, ADB cho rằng áp lực lạm phát có khả năng sẽ tiếp tục duy trì trong thời gian tới. Tiền đồng đã yếu đi kể từ tháng 7 và có thể tiếp tục bị áp lực khi lãi suất của Mỹ tăng và USD mạnh lên. Nếu đồng Nhân dân tệ tiếp tục mất giá so với USD thì có thể gây thêm áp lực lên tiền đồng, làm tăng lạm phát.

Hơn nữa, giá dầu thế giới tăng sẽ làm tăng áp lực lên lạm phát, cũng như việc tăng giá lương thực. Giá lương thực, chiếm tỷ trọng khoảng một phần ba trong giỏ hàng hoá tiêu dùng, đã tăng 2,3% trong tám tháng đầu năm, đảo ngược xu hướng giảm trong cùng kỳ năm ngoái. Do đó, lạm phát trung bình năm được dự báo sẽ tăng lên tới 4,0% trong năm 2018 và tiếp tục lên 4,5% vào năm 2019, cả hai đều cao hơn dự báo hồi tháng 4 lần lượt là 3,7% và 4%.

Trong bối cảnh phức tạp của môi trường kinh tế vĩ mô mới nổi lên, ADB đánh giá Việt Nam đang thận trọng triển khai các chính sách tài khoá và tiền tệ để duy trì sự ổn định, đồng thời vẫn hỗ trợ tăng trưởng. Chính sách tài khóa tiếp tục tập trung vào việc mở rộng cơ sở thuế và tăng cường công tác quản lý thuế.

Mặc dù NHNN đã giữ nguyên lãi suất chính sách nhưng vẫn áp dụng những biện pháp khác để ổn định tỷ giá, cụ thể là bán USD cho các ngân hàng thương mại trong tháng 7 và tháng 8. Lãi suất tín phiếu NHNN phát hành kể từ cuối tháng 7 cũng đã được điều chỉnh tăng, đẩy lãi suất thị trường tiền tệ liên ngân hàng lên.

Trong tương lai, NHNN dự định sẽ theo đuổi một cơ chế tỷ giá linh hoạt hơn với mục tiêu cuối cùng là dần dần chuyển đổi khuôn khổ chính sách tiền tệ từ tập trung vào ổn định tỷ giá và mục tiêu tín dụng - tiền tệ sang mục tiêu lạm phát. Dựa trên các biện pháp được tiến hành gần đây và định hướng chính sách trong tương lai, cần xem xét việc áp dụng chính sách tiền tệ thắt chặt hơn trong thời gian trước mắt để kiềm chế lạm phát, ADB khuyến nghị./.

H.Y