Cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh cần đi vào thực chất. Ảnh: T.L

Cơ sở nào để bãi bỏ, cắt giảm?

Ngày 20/4, Bộ TN&MT tổ chức hội thảo lấy ý kiến đề xuất sửa đổi các điều kiện đầu tư, kinh doanh trong lĩnh vực tài nguyên môi trường. Phát biểu tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Phương Hoa, Thứ trưởng TN&MT cho biết, triển khai nhiệm vụ của Chính phủ trong năm 2017 Bộ TN&MT đã rà soát, đánh giá các điều kiện đầu tư kinh doanh và kiến nghị bãi bỏ và đơn giản hóa 76/163 điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc 18 ngành nghề kinh doanh có điều kiện của lĩnh vực tài nguyên và môi trường. Trong đó, bãi bỏ 60 điều kiện, đơn giản hóa 16 điều kiện, sửa đổi 8 thủ tục hành chính, có 6/9 lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ được đề xuất bãi bỏ, đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh bao gồm: đất đai, môi trường, khoáng sản, tài nguyên nước, khí tượng thủy văn…

Thứ trưởng Nguyễn Thị Phương Hoa cho biết thêm, năm 2018 Bộ TN&MT sẽ tiếp tục rà soát để điều kiện kinh doanh được cắt giảm thực chất, đi vào cuộc sống tạo điều kiện cho doanh nghiệp. Bộ TN&MT đang xây dựng dự thảo điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực môi trường, với các nội dung cụ thể để tạo điều kiện đầu tư kinh doanh cho các doanh nghiệp và người dân.

Bà Đoàn Thị Thanh Mỹ, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ TN&MT cho biết, tại dự thảo nghị định quy định về cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ TN&MT, Bộ đề xuất bãi bỏ và đơn giản 99/163 điều kiện đầu tư kinh doanh, chiếm khoảng 60% các điều kiện hiện hành trong lĩnh vực này. Trong đó, dự kiến bãi bỏ 69 điều kiện và đơn giản hóa 30 điều kiện, bãi bỏ 10 thủ tục hành chính.

Bà Mỹ cho hay, việc bãi bỏ, đơn giản hóa các điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ, tập trung chủ yếu vào nhóm các điều kiện chưa thực sự rõ ràng, dẫn đến cách hiểu và vận dụng khác nhau.

“Điều kiện chưa thực sự phù hợp, hạn chế khả năng đóng góp của cá nhân có năng lực (yêu cầu cá nhân phải có kinh nghiệm công tác tối thiểu…) các điều kiện can thiệp sâu vào quy mô của tổ chức doanh nghiệp, con người, cơ sở vật chất, trang thiết bị, vận hành của doanh nghiệp (có hạ tầng, thiết bị công nghệ, người đứng đầu doanh nghiệp phải có trình độ đại học)”, bà Mỹ dẫn chứng.

Bên cạnh đó, bãi bỏ các thủ tục hành chính con như yêu cầu cá nhân phải tham gia khóa học đào tạo để cấp giấy chứng nhận hoàn thành khóa tập huấn như: Chứng chỉ quản lý chất thải nguy hại, chứng chỉ tập huấn kỹ thuật tài nguyên nước, chứng chỉ tập huấn nghiệp vụ về bảo vệ môi trường khi tham gia vào lĩnh vực đầu tư kinh doanh tài nguyên môi trường…Đồng thời bãi bỏ, cắt giảm điều kiện khác không nằm trong ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

Không nên cắt giảm cơ học

Đối với lĩnh vực khoáng sản, đề xuất bỏ điều kiện “có thể hiểu biết, nắm bắt những tiêu chuẩn quy chuẩn kỹ thuật về thăm dò khoáng sản”. Việc quy định như pháp luật hiện hành còn chung chung, khó để doanh nghiệp chứng minh điều kiện này. Mặt khác khó cho cơ quan nhà nước xác minh, đồng thời nên để cho cá nhân tự chịu trách nhiệm về chuyên môm và pháp luật.

Hay lĩnh vực đất đai, quy định cá nhân thực hiện điều tra, đánh giá đất đai trong tổ chức có chức năng điều tra, đánh giá đất đai khi có đủ điều kiện: “Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ”. Bãi bỏ quy định này vì tổ chức sự nghiệp hoặc doanh nghiệp được thành lập việc tuyển lao động, chắc chắn phải là cá nhân có đủ năng lực hành vi dân sự, đủ sức khỏe, trình độ để công tác, làm việc, hồ sơ tuyển dụng đã chứng minh về sức khỏe, hành vi dân sự của lao động…vv

Đại điện Sở TN&MT Hà Nội cho biết, các điều kiên đầu tư kinh doanh thuộc lĩnh vực tài nguyên và môi trường đã được cắt giảm và tạo điều kiện cho doanh nghiệp, tuy nhiên thực tế triển khai vẫn còn những vướng mắc.

Đại diện Sở TN&MT Hà Nội lấy ví dụ cụ thể, việc quy định chủ cơ sở khai thác sử dụng nước phải có đơn vị tư vấn đối với hồ sơ cấp mới trong quá trình khai thác sử dụng nước là hợp lý. Tuy nhiên khi gia hạn hồ sơ này vẫn yêu cầu có đơn vị tư vấn sẽ phát sinh thêm chi phí trong quá trình thực hiện của doanh nghiệp.

Đại điện Bộ Giao thông Vận tải cho rằng, việc cắt giảm điều kiện kinh doanh cần sửa đổi thực chất. Chẳng hạn như tại Điều 2 dự thảo Nghị định có sửa đổi một số điều khoản liên quan tới quy định về định giá đất có yêu cầu “có đủ điều kiện quy định”… Việc quy định như vậy sẽ không xác định được thế nào là đủ sẽ dẫn tới tranh cãi giữa cơ quan quản lý với doanh nghiệp.

Đại diện Bộ Xây dựng cho rằng, thời gian qua đã có nhiều bộ ngành thực hiện cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh để tạo điều kiện cho doanh nghiệp, tuy nhiên qua quá trình cắt giảm, nhiều điều phải có thì lại bị cắt bỏ. Theo đại diện của Bộ Xây dựng, không nên chạy theo thành tích, cắt giảm một cách cơ học vì điều kiện kinh doanh không giống như thủ tục hành chính nên cần phải xem xét kỹ trước khi bãi bỏ hoặc cắt giảm./.

Hồng Quyên