Đây là kết quả từ một nghiên cứu độc lập về chương trình hợp tác giữa Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC). Nghiên cứu cho thấy sự cải thiện tích cực về điều kiện làm việc tại các nhà máy may ở bảy quốc gia đang phát triển, bao gồm Việt Nam.

Chương trình Better Work, sáng kiến chung của ILO và IFC, bắt đầu hoạt động từ năm 2009 hướng tới mục tiêu cải thiện điều kiện lao động và nâng cao tính cạnh tranh trong các chuỗi cung ứng may mặc toàn cầu. Làm việc với hơn 50 nhãn hàng quốc tế, chương trình thiết lập mối quan hệ đối tác với khách hàng trong chuỗi cung ứng, cũng như hỗ trợ nhà máy nâng cao năng lực thông qua dịch vụ tư vấn và đào tạo. Hiện tại chương trình đang hoạt động ở 7 quốc gia: Việt Nam, Bangladesh, Campuchia, Indonesia, Jordan, Haiti và Nicaragua.

Theo nghiên cứu, chương trình Better Work đã hỗ trợ các nhà máy ra khỏi danh sách những nơi làm việc có giờ làm việc kéo dài, trả lương thấp, đe dọa sa thải và lạm dụng hợp đồng thử việc. Ở Việt Nam, công nhân tại các nhà máy tham gia Better Work cho biết lương hàng tuần tăng (khác với mức tăng lương tối thiểu), hiện tại ít lo ngại về việc phải làm tăng ca quá nhiều và lương thấp so với tình trạng cách đây 5 năm.

Có khoảng 15% nhà máy tham gia Better Work không tuân thủ các yêu cầu về mức lương tối thiểu trong giai đoạn đầu của nghiên cứu này nhưng con số này đã giảm xuống còn 3% sau 5 năm tham gia chương trình.

Dịch vụ tư vấn và đào tạo của Better Work cũng giúp ngăn chặn việc lạm dụng hợp đồng thử việc, điều này có nghĩa công việc của người lao động hiện tại được đảm bảo hơn, ít bị đe dọa sa thải, đặc biệt là khi họ từ chối tăng ca.

Báo cáo cũng ghi nhận tình trạng nhiều nhà máy ở Việt Nam áp dụng cách truyền thống là “trả lương cơ bản thấp” và người lao động buộc phải làm thêm giờ nếu muốn tăng thu nhập. Trong khi đây vẫn là vấn đề nghiêm trọng của ngành, thì tỷ lệ nhà máy tham gia Better Work có mức tăng ca vượt quá thời gian quy định giảm từ 90% trong giai đoạn đầu nghiên cứu còn 50% sau 5 năm.

Trong cùng thời gian, báo cáo cũng cho thấy thời gian làm việc của công nhân may tại Việt Nam giảm từ 59 giờ thông thường xuống còn 55 giờ/tuần.

Báo cáo cũng đưa ra kết luận rằng việc cải thiện điều kiện làm việc không ảnh hưởng đến chi phí cho hoạt động kinh doanh. Qua việc theo dõi các nhà máy tại Việt Nam, sau bốn năm tham gia Better Work, lợi nhuận trung bình tăng thêm 25%.

Các đánh giá của Better Work cũng đang trở thành tiêu chuẩn của ngành, có nghĩa là các nhà máy hiện tại đang nhận số lần đánh giá trùng lặp ít hơn từ các khách hàng mà họ đang cung cấp, đồng nghĩa với việc giúp nhà máy tiết kiệm thời gian và chi phí./.

Mai Đan