Nhiều DN sản xuất hương nhang đang điêu đứng. Ảnh: TL

Trước đó, ngày 31/8 vừa qua, Bộ Công thương Ấn Độ ra thông báo thay đổi chế độ nhập khẩu đối với các sản phẩm hương nhang từ nhập khẩu thông thường sang nhập khẩu hạn chế. Tức là, nhập khẩu phải xin phép và được một Ủy ban liên bộ của Ấn Độ xem xét cấp phép theo từng lô hàng. Thông báo này có hiệu lực ngay từ ngày ký, không kèm theo quy định nào về các tiêu chí, điều kiện cấp phép.

Do Ấn Độ là thị trường không thể thay thế của các sản phẩm hương nhang liên quan vì không nơi nào khác trên thế giới tiêu thụ loại sản phẩm này nên thông báo của Ấn Độ ngay lập tức làm đình trệ toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh ngành hương nhang xuất khẩu của Việt Nam.

Theo đánh giá của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), nhìn từ góc độ WTO và các cam kết quốc tế của Ấn Độ, nhiều dấu hiệu cho thấy biện pháp cấp phép nhập khẩu này của Ấn Độ vi phạm các nghĩa vụ của nước này trong các thỏa thuận liên quan.

Được biết, hiện nước ta có hơn 100 doanh nghiệp với khoảng 2,5 vạn lao động nông thôn cung cấp nguyên liệu tăm tre, keo, mùn cưa, bột than củi… hoặc trực tiếp sản xuất, gia công loại hương nhang này.

Theo đánh giá của Bộ Công thương, biện pháp yêu cầu giấy phép nhập khẩu được ban hành đột ngột và không thông báo trước sẽ gây thiệt hại nghiêm trọng cho các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong thời gian nhu cầu tiêu thụ hương nhang của Ấn Độ lên mức đỉnh điểm trong năm.

"Tháng 9 hàng năm là tháng cao điểm cho hoạt động xuất khẩu hương sang Ấn Độ nhằm phục vụ cho dịp lễ lớn nhất của Ấn Độ trong tháng 10. Do đó, các doanh nghiệp của Việt Nam đều tập trung nhân lực, tài chính, nguyên vật liệu để sản xuất hàng", Bộ Công thương nhấn mạnh.

Hiện lượng hàng tồn kho rất lớn, hoạt động xuất khẩu ngừng trệ, nhà xưởng phải tạm ngừng sản xuất, rất nhiều công hàng đang trên đường vận chuyển sang Ấn Độ sẽ không được thông quan, ảnh hưởng trực tiếp tới doanh nghiệp, việc làm, đời sống của hàng nghìn công nhân. Về lâu dài, cuộc sống của toàn bộ người lao động trong lĩnh vực sản xuất hương nhang mà phần lớn là người nghèo, người tàn tật có nguy cơ bị đe dọa nghiêm trọng.

Mặt khác, không chỉ đối với phía Việt Nam, các doanh nghiệp nhập khẩu hương nhang Ấn Độ, là các đối tác của doanh nghiệp Việt Nam từ nhiều năm nay cũng chịu thiệt hại do đã đặt cọc một phần tiền hàng cho các hợp đồng đã ký giữa doanh nghiệp hai nước trước ngày 31/8/2019. Bên cạnh đó, người tiêu dùng Ấn Độ cũng sẽ chịu thiệt hại do nguồn cung thiếu hụt và giá cả thị trường của mặt hàng hương nhang tăng cao hơn.

Trước thực trạng đó, Bộ Công thương đề nghị Đại sứ quán Ấn Độ tích cực hỗ trợ giải quyết vấn đề thông qua việc trao đổi với các cơ quan chức năng Ấn Độ, và báo cáo Chính phủ Ấn Độ về những tác động tiêu cực đối với các doanh nghiệp và người lao động Việt Nam, các nhà nhập khẩu Ấn Độ từ việc điều chỉnh chính sách nhập khẩu hương nhang của phía Ấn Độ một cách đột ngột và không thông báo trước.

"Để giảm thiểu các tác động tiêu cực từ việc điều chỉnh chính sách nhập khẩu hương nhang, các cơ quan chức năng của Ấn Độ cần xem xét các vấn đề như trước mắt không yêu cầu giấy phép nhập khẩu đối với các lô hàng hương nhang từ Việt Nam đã ký hợp đồng mua bán trước ngày 31/8/2019; tạm thời ngừng áp dụng biện pháp cấp phép nhập khẩu trong thời gian nhu cầu thị trường ở mức đỉnh điểm (tháng 9 và tháng 10 năm 2019). Về lâu dài, đề nghị gỡ bỏ biện pháp quản lý nhập khẩu đối với mặt hàng hương nhang", Bộ Công thương nhấn mạnh./.

Tố Uyên