Nhiều vướng mắc trong công tác kiểm dịch

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) cho biết, cuối tháng 9 năm 2018, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định số 1254/QĐ-TTg về việc phê duyệt Kế hoạch hành động thúc đẩy Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN, cải cách công tác kiểm tra chuyên ngành (KTCN) đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu và tạo thuận lợi thương mại giai đoạn 2018-2020.

Để triển khai thực hiện các giải pháp cải cách công tác kiểm tra, quản lý chuyên ngành đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, Kế hoạch đã chỉ rõ những nội dung vướng mắc trong công tác kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật trên cạn; kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật thủy sản và yêu cầu phải sửa đổi, bổ sung văn bản quy phạm pháp luật có liên quan thuộc phạm vi quản lý của Bộ N&PTNT. Theo đó, có 3 nội dung vướng mắc tại Thông tư số 25/2016/TT-BNNPTNT quy định về kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật trên cạn (Thông tư 25) và Thông tư số 24/2017/TT-BNNPTNT ban hành bảng mã số HS đối với hàng hóa chuyên ngành xuất khẩu, nhập khẩu thuộc phạm vi quản lý của Bộ NN&PTNT (Thông tư 24).

Ví dụ, khái niệm “sản phẩm động vật” ở tại phụ lục I của Thông tư 25 và phụ lục 22 của Thông tư 24 làm cho diện hàng hóa phải kiểm dịch động vật quá rộng, quá mức cần thiết. Kế hoạch yêu cầu chỉ nên kiểm dịch đối với các sản phẩm tươi sống hoặc sơ chế.

Đồng thời, thức ăn chăn nuôi nhập khẩu vừa phải kiểm tra chất lượng và kiểm dịch (đối với sản phẩm thức ăn chăn nuôi thuộc Danh mục phải kiểm dịch) do hai cơ quan (Cục Thú y/Tổng cục Thủy sản và Cục Chăn nuôi) thuộc Bộ NN&PTNT thực hiện kiểm tra.

Bên cạnh đó, tại Thông tư số 26/2016/TT-BNNPTNT và Thông tư 24, 2 nội dung vướng mắc được chỉ ra là: Danh mục hàng hóa phải kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật thủy sản còn rộng, nhiều mặt hàng đã qua chế biến sâu cũng thuộc diện phải kiểm dịch như các loại thủy sản hun khói, đồ hộp... Tại danh mục chưa định danh rõ các mặt hàng thuộc mã hàng “loại khác” của “loại khác”. Tại các thông tư này giống thủy sản nhập khẩu vừa phải kiểm tra chất lượng và kiểm dịch do hai cơ quan (Cục Thú y và Tổng cục Thủy sản) thuộc Bộ NN&PTNT thực hiện kiểm tra…

Thông qua viêc chỉ ra các vướng mắc trên đây, Chính phủ yêu cầu Bộ NN&PTNT, trong quý IV/2018 phải hoàn thành việc rà soát, cắt giảm danh mục hàng hóa thuộc đối tượng phải kiểm dịch động vật tại phụ lục I Thông tư 25 và phụ lục 22 Thông tư 24 theo hướng chỉ kiểm dịch đối với các sản phẩm tươi sống hoặc sơ chế; rà soát, cắt giảm danh mục hàng hóa thuộc đối tượng phải kiếm dịch thủy sản tại phụ lục 23 Thông tư 24 như các mặt hàng đã qua chế biến sâu…

Chính phủ cũng yêu cầu Bộ này rà soát, cắt giảm tối đa danh mục hàng hóa thuộc diện quản lý, kiểm tra chuyên ngành trước khi thông quan, nhưng vẫn phải đảm bảo các yêu cầu về quản lý của cơ quan nhà nước và chống buôn lậu, gian lận thương mại; chỉ kiểm tra chuyên ngành trước thông quan đối với những hàng hóa có nguy cơ rủi ro cao gây mất an toàn, gây nguy hại cho sức khỏe, tính mạng con người, gây ô nhiễm môi trường, đạo đức xã hội, thuần phong mỹ tục, nguy hại cho kinh tế, cho an ninh quốc gia...

Triển khai từng bước, làm đến đâu chắc đến đó

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ NN&PTNT vừa có văn bản điều chỉnh phân công nhiệm vụ KTCN đối với một số sản phẩm, hàng hóa nhập khẩu trước thông quan, triển khai thống nhất một đầu mối KTCN. Theo đó, doanh nghiệp (DN) nhập khẩu thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy sản sẽ chỉ phải đăng ký và khai báo một lần để thực hiện một thủ tục hành chính tại một đơn vị thuộc bộ.

Theo ông Ngô Hồng Giang - Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ (Bộ NN&PTNT), trong tháng 10/2018, Bộ NN&PTNT sẽ hoàn thành việc sửa đổi các thông tư: Thông tư 25, Thông tư 26, Thông tư 30 /2017/TT-BNNPTNT, Thông tư số 20/2017/TT-BNNPTNT sửa đổi, bổ sung, đơn giản hóa quy trình thực hiện thủ tục hành chính, quy định thống nhất đầu mối quản lý, kiểm tra.

Đồng thời, các đơn vị thuộc Bộ NN&PTNT sẽ rà soát, xác định, phân loại, phân công trách nhiệm quản lý, kiểm tra của từng đơn vị đối với từng loại thức ăn chăn nuôi, thủy sản để thông báo tới các DN biết và thực hiện. Cùng với đó, các đơn vị sẽ triển khai xây dựng, cập nhật, sửa đổi, bổ sung quy trình nghiệp vụ thủ tục hành chính kết nối với Cổng thông tin một cửa quốc gia.

Cục Bảo vệ thực vật, Cục Thú y, Cục Chăn nuôi, Tổng cục Thủy sản sẽ thực hiện các nhiệm vụ theo điều chỉnh phân công tại QĐ 3346, kể từ ngày các thông tư sửa đổi các thông tư trên có hiệu lực thi hành.

Bên cạnh việc quyết liệt triển khai thống nhất một đầu mối KTCN, Bộ NN&PTNT tiếp tục chỉ đạo các đơn vị nghiên cứu, chuyển phương thức kiểm tra từ kiểm tra trước thông quan sang kiểm tra sau thông quan, áp dụng quản lý rủi ro, chỉ kiểm tra tại cửa khẩu đối với các mặt hàng tác động đến an toàn xã hội, an ninh quốc gia, phải kiểm dịch hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dân.

Đối với các mặt hàng khác, việc kiểm tra về chất lượng, hợp chuẩn, hợp quy chuyển sang hậu kiểm hoặc dựa trên đánh giá mức độ tuân thủ DN, thực hiện công nhận lẫn nhau.

"Đây là việc làm mới nên cần thận trọng, triển khai từng bước; làm đến đâu chắc đến đó, đảm bảo hiệu quả, không gây cản trở, ách tắc; đảm bảo việc kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ, đầy đủ các chỉ tiêu, yêu cầu cần thiết về chất lượng, an toàn thực phẩm, kiểm dịch, môi trường" - ông Giang nhấn mạnh.

Khánh Linh