Quy định mới sẽ buộc các doanh nghiệp vận tải phải kê khai giảm giá cước ngay phù hợp với mức giảm giá nhiên liệu. Ảnh: H.L

Cùng với đó, thời hạn kê khai giá từ “ít nhất 5 ngày” sẽ được chuyển thành “trước khi định giá, điều chỉnh giá” để linh hoạt thời hạn kê khai giá.

Các nội dung quan trọng này được quy định tại Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 177/2013/NĐ-CP (NĐ 177) ngày 14/11/2013 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Giá, vừa được Bộ Tài chính chính thức trình Chính phủ ký ban hành.

Thêm 3 mặt hàng vào diện kê khai giá

Theo quy định hiện hành tại khoản 1 Điều 15 NĐ 177, ngoài danh mục hàng hóa, dịch vụ thuộc Danh mục hàng hóa, dịch vụ thực hiện bình ổn giá trong thời gian nhà nước không áp dụng biện pháp đăng ký giá thì phải thực hiện kê khai giá. Nghị định đã quy định 11 hàng hóa, dịch vụ quan trọng, thiết yếu khác phải thực hiện kê khai giá.

Tuy nhiên Bộ Tài chính cho biết, trên thực tế thời gian qua phát sinh một số hàng hóa quan trọng cần nắm thông tin thông qua hồ sơ kê khai giá để cơ quan quản lý nhà nước về giá kịp thời tham mưu cho Chính phủ có biện pháp thích hợp nhằm bình ổn giá cả thị trường, kiểm soát lạm phát nên cần thiết phải bổ sung vào danh mục hàng hóa, dịch vụ kê khai giá.

Trên cơ sở đó, Dự thảo Nghị định đã bổ sung hàng hóa, dịch vụ bao gồm E100, LNG, CNG vào danh mục hàng hóa, dịch vụ thuộc diện kê khai giá.

Bộ Tài chính cho biết, hiện nay cả nước có 7 dự án nhà máy sản xuất ethanol. Tuy nhiên, theo báo cáo của Bộ Công thương, tính đến năm 2015, chỉ có 2 nhà máy có khả năng cung cấp E100 dùng để phối trộn xăng E5 là Công ty cổ phần Nhiên liệu sinh học miền Trung (BSR-BF) và Công ty TNHH Tùng Lâm. Trong đó, Công ty BSR-BF, từ tháng 9/2015 đã tạm ngừng sản xuất.

Nếu tính giá cơ sở lấy theo giá bán bình quân E100 của doanh nghiệp sản xuất trong nước hiện nay chủ yếu sẽ chỉ có giá tham chiếu của Công ty Tùng Lâm. Thực hiện theo phương án này khả năng dẫn đến tình trạng độc quyền về nguồn cung và giá cả. Vì vậy, cần thiết phải có cơ chế quản lý giá đối với E100 và Bộ Tài chính đề xuất đưa mặt hàng này vào danh mục mặt hàng thuộc diện kê khai giá.

Ngoài lý do trên, với các mặt hàng còn lại thực hiện căn cứ quy định của Chính phủ tại Nghị định số 19/2016/NĐ-CP ngày 22/3/2016 về kinh doanh khí. Cụ thể, Điều 50 Nghị định quy định: “Áp dụng theo cơ chế thị trường có sự kiểm soát của Nhà nước do thương nhân kinh doanh khí đầu mối quyết định sau khi nộp các loại thuế, phí, lệ phí (nếu có) theo quy định của pháp luật hiện hành; thực hiện các biện pháp bình ổn giá của cấp có thẩm quyền công bố theo quy định của pháp luật hiện hành”.

Linh hoạt hơn với các trường hợp kê khai giảm giá

Đối với thời hạn kê khai giá, tại khoản 1 Điều 16 NĐ 177 quy định: “Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc diện kê khai giá thực hiện kê khai giá bằng việc gửi thông báo mức giá kê khai đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền tiếp nhận thông báo kê khai giá trước khi định giá, điều chỉnh giá ít nhất 5 ngày”.

Tổng kết 2 năm thực hiện NĐ 177, nhiều bộ, ngành, địa phương và các doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp kinh doanh lương thực và các loại vật tư nông nghiệp đã nêu vướng mắc về nội dung thời hạn kê khai giá một số mặt hàng có tính chất đặc thù, biến động giá thường xuyên theo ngày phụ thuộc nhiều vào diễn biến tình hình dịch bệnh, mùa vụ,... như mặt hàng nông sản, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, vắc xin, đường, muối...

Nếu các tổ chức, cá nhân phải thực hiện kê khai giá theo quy định nêu trên sẽ gây khó khăn cho doanh nghiệp vì không thể điều chỉnh giá kịp thời phù hợp với thực tế trên thị trường, điều đó ảnh hưởng không tốt đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Việc quy định như trên cũng thiếu đi sự linh hoạt đối với các trường hợp giảm giá khi yếu tố hình thành giá biến động giảm gây thiệt hại cho người tiêu dùng.

Đơn cử như trường hợp một số doanh nghiệp vận tải vẫn chậm thực hiện giảm giá cước vận tải hoặc có giảm nhưng mức giảm còn thấp, chưa phù hợp với mức giảm của xăng dầu, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Vì vậy, trong điều hành giá cước vận tải thời gian vừa qua, Bộ Tài chính, Bộ Giao thông vận tải đã có văn bản yêu cầu các đơn vị vận tải thực hiện kê khai lại giá cước vận tải, đồng thời giảm giá ngay phù hợp với mức giảm giá nhiên liệu.

Để khắc phục những vướng mắc, tồn tại nêu trên, tại dự thảo Nghị định, Bộ Tài chính đã đề xuất Chính phủ sửa đổi thời hạn kê khai giá từ “ít nhất 5 ngày” thành “trước khi định giá, điều chỉnh giá” để linh hoạt thời hạn kê khai giá. Việc sửa đổi này phù hợp với đặc điểm một số mặt hàng có tính chất đặc thù, biến động giá thường xuyên theo ngày phụ thuộc nhiều vào diễn biến tình hình dịch bệnh, mùa vụ,... như nông sản, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, vắc xin, đường, muối, khí dầu mỏ hóa lỏng LPG...

Bên cạnh đó, trường hợp kê khai giảm giá, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thực hiện giảm giá ngay, đồng thời gửi văn bản kê khai giá thông báo mức giảm giá đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Nguyễn Phượng