Phó Tổng giám đốc BHXH Việt Nam Phạm Lương Sơn phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Vũ Luyện
Tốc độ gia tăng chi phí bất thường
BHXH Việt Nam cho biết, tổng quỹ KCB BHYT 6 tháng đầu năm 2016 được giao là 28.220 tỷ đồng, nhưng tổng chi KCB đã lên tới 30.372 tỷ đồng, tăng 40% so với cùng kỳ năm trước, chiếm 42% dự toán Chính phủ giao (72.700 tỷ đồng), với tổng số tiền tăng thêm là 8.545 tỷ đồng.
Trong đó, nếu chia theo loại hình chi phí ngoại trú, nội trú thì thấy rõ chi phí gia tăng đột biến tại khu vực KCB nội trú (41%) và nếu chia theo khu vực thì chi phí tăng tại khu vực KCB đa tuyến đến nội tỉnh (tức là chi phí của bệnh nhân đi KCB ngoài nơi KCB ban đầu tại các cơ sở trên địa bàn tỉnh) là 50%.
Theo ông Phạm Lương Sơn, đây là tốc độ gia tăng chi phí bất bình thường. Số chi thực 6 tháng là gần 31.000 tỷ đồng, nếu tính đến 11h trưa ngày 17/8, quỹ đã bội chi gần 3.000 tỷ đồng.
6 tháng đầu năm, đã có 37 tỉnh có số chi vượt quỹ KCB được giao, với tổng số tiền vượt quỹ gần 3.404 tỷ đồng, tăng 22 tỉnh so với cùng kỳ năm 2015, với số tiền bội chi tăng thêm 2.897 tỷ đồng.
Toàn bộ 25 tỉnh đã vượt quỹ năm 2015 tiếp tục vượt quỹ 6 tháng đầu năm 2016. Nhiều tỉnh có số vượt quỹ 6 tháng đầu năm là rất lớn (trên 100 tỷ đồng) gồm: Thanh Hóa 370 tỷ đồng, Nghệ An 351 tỷ đồng, Quảng Nam 238 tỷ đồng, Cà Mau 221 tỷ đồng, Thái Bình 213 tỷ đồng, Đà Nẵng 167 tỷ đồng, Bắc Giang 142 tỷ đồng, Phú Thọ 125 tỷ đồng, An Giang 116 tỷ đồng, Hải Dương 115 tỷ đồng, Bình Định 109 tỷ đồng, Quảng Ninh 102 tỷ đồng.
Số lượng các tỉnh vượt quỹ tăng cao một phần do tác động của tăng giá dịch vụ y tế (DVYT) và thông tuyến KCB. Tuy nhiên, một số tỉnh chưa bao giờ trong tình trạng bội chi nay đã trở thành đơn vị bội chi như: Bắc Kạn, Lào Cai, Quảng Trị, Tuyên Quang.
35 tỉnh có tốc độ gia tăng chi phí tại tỉnh cao hơn mức bình quân chung toàn quốc 40%. Trong đó, đặc biệt 16 tỉnh có mức gia tăng rất cao, trên 50% như Cà Mau, Bắc Giang, Tây Ninh, Hà Tĩnh, Lào Cai, Lạng Sơn, Bình Thuận, Hưng Yên, Kon Tum, Nam Định, Bắc Ninh, Bạc Liêu, Nghệ An, Lai Châu, Quảng Trị.
Ông Phạm Lương Sơn cho biết, chi phí KCB BHYT 6 tháng đầu năm tăng do nhiều nguyên nhân, cả khách quan và chủ quan. Trong số 8.545 tỷ đồng chi tăng thêm thì nguyên nhân do đối tượng tham gia BHYT tăng 12%, tương ứng số tiền khoảng 2.941 tỷ đồng. Số tiền tăng thêm do tác động của thông tuyến huyện KCB: 1.399 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, số chi tăng do áp dụng giá dịch vụ y tế (DVYT) đồng hạng theo Thông tư 37. Theo quy định tại Thông tư 37, từ ngày 1/3/2016, các cơ sở KCB trên toàn quốc áp dụng mức giá dịch vụ bao gồm chi phí trực tiếp và chi phí phụ cấp đặc thù.
Theo đó, phần lớn giá các DVYT sẽ tăng lên bằng 100% giá tối đa của Thông tư 03, Thông tư 04/2012/TTLT-BYT-BTC, đồng thời, kết cấu thêm tiền trực, trợ cấp phẫu thuật thủ thuật vào giá dịch vụ KCB BHYT. Do vậy, tổng số tiền tăng thêm do áp dụng giá DVYT mới của 4 tháng từ tháng 3 đến tháng 6/2016 khoảng 3.173 tỷ đồng.
Số tiền tăng thêm còn lại do các nguyên nhân khác là 1.032 tỷ đồng: do tần suất KCB nội trú tăng cao hơn quy luật thông thường hàng năm; do đối tượng phát triển tăng mới có tỷ trọng thuộc nhóm hộ gia đình tham gia cao, mà nhóm hộ gia đình là nhóm có tần suất KCB cao, dẫn đến tần suất KCB tăng thêm.
Siết chặt kiểm soát chi
Trước tình hình gia tăng chi phí KCB BHYT và lộ trình tiếp tục thực hiện giá DVYT đã bao gồm tiền lương những tháng cuối năm 2016, BHXH Việt Nam xác định, việc chỉ đạo kiểm soát chi phí đảm bảo thực hiện trong phạm vi dự toán Chính phủ giao (72.700 tỷ đồng) là nhiệm vụ cấp bách.
“Phải kiểm soát và kiểm soát thật chặt chi phí KCB một cách hiệu quả, hợp lý, để tránh lạm dụng, trục lợi quỹ, nhưng cũng phải đảm bảo song hành quyền lợi cho người tham gia BHYT và các cơ sở KCB”- ông Phạm Lương Sơn nhấn mạnh.
Theo ông Phạm Lương Sơn, BHXH Việt Nam sẽ đẩy mạnh chỉ đạo, làm việc với BHXH tỉnh, UBND các tỉnh để cùng bàn biện pháp thực hiện. Đối với các tỉnh có chi phí tăng cao đột biến, khó kiểm soát, mất cân đối quỹ KCB BHYT lớn cần chỉ đạo can thiệp thì có thể can thiệp trực tiếp qua công tác kiểm tra hoặc can thiệp gián tiếp thông qua phân tích, làm việc nắm bắt tình hình địa phương, chỉ rõ các địa chỉ phải can thiệp, xử lý.
BHXH Việt Nam cũng yêu cầu BHXH các tỉnh cập nhật liên tục tình hình chi phí KCB, sử dụng quỹ để phát hiện bất thường tại mỗi cơ sở KCB để tìm hiểu nguyên nhân và có các giải pháp can thiệp kịp thời.
Tổ chức thực hiện tốt kết nối, liên thông thông tin dữ liệu giữa cơ sở KCB với cơ quan BHXH để kịp thời phát hiện những trường hợp đi KCB nhiều lần để tránh chỉ định trùng, tạo thuận lợi cho việc giám định chi phí, bảo đảm thanh toán đúng quy định; đồng thời, tổ chức kiểm tra ngay các đơn vị phát sinh chi phí tăng cao bất thường.
Ông Phạm Lương Sơn cũng cho biết, từ nay đến cuối năm 2016, BHXH Việt Nam, sẽ từ chối thanh toán đối với cơ sở KCB không thực hiện việc liên thông dữ liệu KCB BHYT theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Một trong những điều kiện để cơ sở y tế được ký hợp đồng KCB BHYT 2017 với cơ quan BHXH là phải thực hiện liên thông dữ liệu, chứ ko phải chỉ kết nối./.
Vũ Luyện
