Ngay từ thời điểm đầu năm, chỉ số CPI đã có dấu hiệu tăng tốc trở lại khi tăng liên tiếp trong 3 tháng (tháng 1 tăng 0,22%; tháng 2 tăng 0,42%; tháng 3 tăng 0,57%).

Tổng mức tăng của lạm phát trong quý I/2016 là 1,21%, đưa chỉ số CPI theo năm tính đến cuối tháng 3/2016 đạt mức 1,7% - tăng mạnh so với mức 0,6% vào thời điểm cuối năm ngoái.

Sự bật tăng của lạm phát ngay trong quý đầu năm ngoài yếu tố mùa vụ là nhu cầu dịp Tết Nguyên đán đẩy giá các loại hàng hóa phục vụ cho tiêu dùng như lương thực, thực phẩm; đồ uống thuốc lá; may mặc mũ nón giày dép… tăng cao thì một
yếu tố khác mang tính đột biến là việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế với biên độ rất lớn (33%) trong tháng 3. Ước tính chỉ riêng tác động từ quyết định này đã khiến chỉ số CPI chung tăng khoảng 1,27%. Điểm thuận lợi là giá nhóm hàng giao thông vẫn theo chiều hướng giảm trong quý I (-10,4%) đã giúp kiềm chế đáng kể đà tăng của lạm phát.

Tuy nhiên, theo Công ty Chứng khoán Bảo Việt (BVSC), với đà tăng được khởi động ngay từ đầu năm, diễn biến lạm phát trong các tháng còn lại của năm nay được dự báo sẽ khó lường và chịu sức ép bật tăng mạnh trở lại so với năm 2015. Theo BVSC có 4 nguyên nhân có thể làm rủi ro lạm phát tăng cao trở lại.

Thứ nhất, giá dịch vụ y tế dự kiến sẽ được điều chỉnh tăng lần 2 (dự kiến vào tháng 7 tới) với mức tăng cũng rất lớn. Chẳng hạn như: Giá dịch vụ khám bệnh từ ngày 1/3 được tính ở mức 7.000 - 200.000 đồng nhưng sẽ tăng lên từ 29.000 - 200.000 đồng gồm chi phí trực tiếp và tiền lương) kể từ ngày 1/7; giá dịch vụ ngày giường bệnh từ 1/3 được tính ở mức 31.000 - 354.000 đồng nhưng sẽ tăng lên từ 108.000 - 677.000 đồng kể từ ngày 01/07 (gồm chi phí trực tiếp, phụ cấp thường trực và tiền lương).

Thứ hai, giá xăng dầu thế giới hiện đang có xu hướng tăng trở lại, đẩy giá xăng trong nước tăng theo. Với hai lần điều chỉnh giá xăng gần nhất vào ngày 21/03 (tăng 670 đồng/lít) và ngày 05/04 (tăng 518 đồng/lít), giá nhóm hàng giao thông chắc chắn sẽ có sự điều chỉnh tăng trong các tháng của quý II, không còn tác dụng hỗ trợ giảm CPI như trong cả năm 2015.

Thứ ba, tình hình thời tiết cực đoan sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến nguồn cung lương thực thực phẩm, đặc biệt là mặt hàng lúa gạo đẩy giá nhóm hàng này tăng cao.

Thứ tư, xu hướng tăng trở lại của mặt bằng lãi suất sẽ khiến chi phí tài chính của các doanh nghiệp tăng, buộc các doanh nghiệp này phải tăng giá bán sản phẩm để bù đắp lại.

Trong kịch bản trung bình, BVSC duy trì dự báo lạm phát vào thời điểm cuối năm nay sẽ dao động từ 3-5%./.

D.T